| Titel: | Bevrijdingsviering Aalsmeer-dorp |
| Archief: | Noord-Hollands Archief |
| Maker: | |
| Datering: | mei 1945 |
| Rechten: | Noord-Hollands Archief |
| Tekst: Bevrijdingsviering Aalsmeer-dorp. Mei 1945
Loco-burgemeester Piet van de Meer wordt opgehaald bij de Jaap Bolleburg in een feestelijk versierde wagen De Aalsmeerse Harmonie en harmonieorkest 'Sursum Corda' komen voorbij De koets rijdt door het dorp De optocht trekt door het dorp. Mensen staan langs de kant. De Binnenlandse Strijdkrachten marcheren voorbij De loco-burgemeester klimt van de wagen af en gaat een gebouw binnen De versierde wagen rijdt weg Diverse personen arriveren en gaan een gebouw binnen Er wordt een vlag gehesen en een man houdt een toespraak vanaf het bordes De mensen lopen door het dorp. Diverse Aalsmeerders met versierde kleren komen in beeld Tekst: Vrijlating Canadezen. Mei 1945 Duitse soldaten staan op wacht. Mensen staan voor het huis van dokter H. Oei Tientallen geallieerde Canadese en Britse militairen worden bevrijd, die als krijgsgevangenen in het Karmelklooster verbleven. Voor hen wordt een groot feest georganiseerd in de tuin van het huis van dokter H. Oei Tekst: 37 jaar later Het voormalig huis van dokter Henri Oei en het Karmelklooster. Een man praat in een microfoon Tekst: Einde |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | |
| Vorm: |
| Filmnummer: | 55674521 |
| Locatie(s): | Aalsmeer, Nederland |
| Titel: | Diversen en bevrijding van de Hereweg |
| Archief: | Gronings AudioVisueel Archief |
| Maker: | C.B.J.Balder |
| Datering: | circa 1945 |
| Rechten: |
| Opnamen van de bevrijding van de stad Groningen bij de Hereweg ter hoogte van de Rabenhauptstraat in april 1945. De plundering van een Duitse commandopost terwijl de gevechten nog aan de gang zijn. Daarna: opgebrachte krijgsgevangenen, de Canadezen komen langs met hun materieel. Een Canadese soldaat fietst op een vélocipède. Vrouwen uit Westerbork worden verwelkomd in Groningen. Tenslotte een bevrijdingsoptocht. Deze bevrijdingsfilm wordt voorafgegaan en gevolgd door diverse andere opnamen. Voorafgaand: dorpsbewoners in klederdracht, vermoedelijk op de Veluwe. Navolgend: familieopnamen, onder meer de kaasmarkt in Alkmaar. |
| Kleur: | ja |
| Geluid: | ja |
| Duur: | |
| Vorm: |
| Filmnummer: | 56596531 |
| Locatie(s): | Hereweg, Groningen, Nederland; Alkmaar, Nederland |
| Titel: | Na vijf jaar bezetting |
| Archief: | Stadsarchief Amsterdam |
| Maker: | Wijnhoff, Paul A.J. |
| Datering: | 1940 - 1945 |
| Rechten: | SAA |
| Documentairefilm waarin wordt teruggeblikt op vijf jaar oorlog in Nederland met de volgende onderdelen: 1. '10 Mei 1940 begon de aanval der Duitschers uit de lucht op ons land.' met beelden van: Duitse vliegtuigen en parachutespringende soldaten, brandend Rotterdam, militaire colonnes (waaronder beelden van de Duitse invasie in Luxemburg, zoals militaire voertuigen in La Rochette), Julianakanaal, Maastricht en Amsterdam met o.a. het Concertgebouw, Damrak, Dam.
2. 'Op 2 Mei 1945 doemden uit de donkere wolken de geallieerden vliegers op...' met beelden van voedseldroppings, geallieerde soldaten die verwelkomd worden in Amsterdam, 'Prinses Irene brigade trekt Amsterdam binnen', 'Het ontruimen van het laatste Duitse weerstandsnest De Groote Club', 'Wegvoeren van krijgsgevangenen', Duitse soldaten keren terug naar Duitsland, herstel van eerste bruggen, 'Het ophalen van landverraders', 'De gehamsterde levensmiddelen uit een Mutterheim', 'Weteringschans 8 Maart 1945. 36 Nederlanders werden hier als represaille gefusilleerd', bloemen bij de graven op de Apollolaan, 'Z.K.H. Prins Bernhard verlaat het hoofdkwartier der N.B.S. na zijn eerste bezoek aan Amsterdam', ontvangst van soldaten op het stadhuis aan Oudezijds Achterburgwal, 'Burgemeester De Boer en de nieuwe gemeenteraadsleden', 'Demonstratie van geallieerde wapens, die het lot van Hitler Duitsland beslisten' voor het Olympisch Stadion. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 26’44’’ |
| Vorm: | 16 mm |
| Filmnummer: | NL-SAA-1346015 |
| Locatie(s): |
| Titel: | Duitse inval in nederland |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 5 oktober 1940 |
| Rechten: | geconfisqueerd Duits oorlogsmateriaal; Beeld en Geluid |
| Compilatie van diverse beelden m.b.t. de inval van de Duitsers in Nederland in mei 1940. O.a. de grensoverschrijding bij Maastricht; bombardement op Rotterdam; de capitulatie van Nederland; het oprukken van de Duitse troepen in westelijke richting (Engeland). Beelden van de Maginotlinie bij de stad Sedan.
00.00 Bordje van de douane/zoll aan de Nederlands-Duitse grens 00.03 Tank PzKw II scheurt gewoon door de grens heen 00.09 Veldartillerie 00.10 Neerhalen van versperringen van de Nederlandse verdediging 00.32 Tanks type PzKw II 00.40 Gemotoriseerde opmars Duitse leger 01.12 Duitsers op tanks en pantserwagens die de Nederlandse wegen afrijden 01.23 Wegversperring 01.33 Opmars veldgeschut en infanteristen 02.04 Infanteristen met fietsen 02.24 Oversteek van het Belgische Albertkanaal bij Maastricht 03.01 Maastricht, men zwaait een witte vlag vanaf een vernietigde brug 03.18 Andere brug over de Maas, Duitse pioniers verwijderen een sprinlading 03.22 Genietroepen met een landingsboot 03.26 Pontonbrug waar overheen een tank type PzKw II rijdt 03.55 Enige vernielde bruggen en kades. Men ziet lege straten waar de laatste mensen worden weggejaagd door soldaten 04.03 Krijgevangen genomen Belgen 04.13 Nederlandse krijgsgevangen 04.50 Infanteristen en een klein veldgeschut 05.10 Laden van Stuka's met bommen 05.34 Heinkels III 05.57 Koningsbrug over de Maas bij Rotterdam 06.12 Parachutisten springen uit Junker Ju 52 bij Rotterdam 06.49 Verzamelen van het per parachute nagegooide materiaal 06.55 Spoorbrug bij Rotterdam 07.02 Bombardementen op Waalhaven, men ziet o.a. de brandende Statendam 07.23 Kapitein Backer, onderhandelaar voor Nederland komt met een witte vlag in zijn handen aangelopen 07.41 Capitulatie van Nederland, generaal Winkelman 07.51 Intocht Duitse leger in Rotterdam 08.19 Brandend Rotterdam 08.41 Overzicht vanuit een Heinkel III van de bomschade, die de stad heeft opgelopen 08.57 Schade van beneden af de commentaarstem zegt dat het de fout van de Nederlanders en de Engelsen regering is dat deze schade aan Rotterdam moest worden aangedaan 09.14 Duitse divisie's verplaatsen zich naar het westen 09.27 Bord waarop staat dat ze in de goede richting namelijk naar Engeland marcheren 09.44 Rustende Duitsers op motorfietsen 10.16 Schutzenpanzerwagen (halftrack) 10.27 Tank over pontonbrug waarna weer infanteristen en veldgeschut 11.02 Aanval op een stad. Dit blijkt Sedan te zijn. De stem zegt dat dit Keystone ban de Maginotlinie is 11.12 Einde |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | ja |
| Duur: | 11'12'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BG29164MPG___-HRE000036F6.mxf |
| Locatie(s): |
| Titel: | Dit was het einde. 5 mei 1945 |
| Archief: | Stadsarchief Amsterdam |
| Maker: | Ludwig, J.J. |
| Datering: | 1945 |
| Rechten: | SAA |
| Documentairefilm over de bevrijding, met optochten en de intocht van tanks, voorzien van de volgende tussentitels: 'De eerste tanks. Maandag 7 mei 12 u.30', 'De B.S. deelt Duitsche voorraden uit. 8 mei 8 uur', 'Blijde intocht Dinsdag 8 mei', 'Krijgsgevangenen bewaakt door de B.S.', 'N.S.B.-ers en moffenvriendinnen', 'Parade en defilé 18 juni' en 'Prinses Irene Brigade'.
|
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 14’42’’ |
| Vorm: | 16 mm |
| Filmnummer: | NL-SAA-1357117 |
| Locatie(s): |
| Titel: | Geallieerde krijgsgevangenen - medische verzorging |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | augustus 1945 |
| Rechten: | geconfisqueerd oorlogsmateriaal Nederlands-Indië; Beeld en Geluid |
| Eerste filmbeelden van geallieerde krijgsgevangenen in de Changi-gevangenis in Singapore, gemaakt direct na de Japanse capitulatie op 15-8-1945. De mensen zijn ondervoed en ziek.
00.00 Ex-krijgsgevangene met kaalgeschoren hoofd bekijkt tandprothesen 00.09 Ex-krijgsgevangene gespt zijn linkeronderbeenprothese aan 00.16 Britse legerarts onderzoekt het linkerbeen van lijder aan hongeroedeem. Hij beduidt patiënt zijn voet opwaarts te draaien echter tevergeefs 00.24 Close-up van door ontberingen misvormde rechterhand; arts wijst op de vergroeide middenhandsbeentjes 00.27 Opgezwollen benen van de patiënt; arts wijst op het door vocht opgezwollen vlees en de geprononceerde kniegewrichten. Patiënt draagt zgn. tjawat, lendendoek 00.37 Patiënt loopt gesteund door een ander met houterige bewegingen als op eieren weg 00.45 Ex-krijgsgevangene met rechterbeenprothese komt aanlopen en maakt praatje met andere kampbewoners, zij steken een sigaretje op 01.03 Drietal kampbewoners bewegen zich op hun talhout-magere benen voort met houterige passen 01.07 Groepje ex-krijgsgevangenen 01.14 Ex-krijgsgevangenen demonstreren verschillende soorten kampschoeisel, waarop zij zich ongemakkelijk voortbewegen 01.35 EINDE |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | ja |
| Duur: | 1'36'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BG33176MPG___-HRE00002F84.mxf |
| Locatie(s): |
| Titel: | Overwinning in nederland |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 6 januari 1945 |
| Rechten: |
| Tweede deel van een geallieerde film over bevrijd Nederland. De grote schade die ontstaan is door het onder water zetten van de Wieringermeer; alsmede de eerste activiteiten om de polders weer droog te malen. In de Rotterdamse haven voeren Libertyschepen hulpgoederen voor de bevrijde gebieden aan. Duitse krijgsgevangen maken Scheveningen vrij van mijnen, en worden vervolgens op transport gesteld terug naar de 'Heimat'. Wilhelmina neemt in Amsterdam een parade af van de bevrijdingstroepen.
00.00 Geïnundeerd gebied van de Wieringermeer, waar de Duitsers de dijken doorgestoken hadden 00.55 Nederlandse Rode Kruis-soldaat in gesprek met iemand uit het rampgebied 01.10 Andere slachtoffers uit de rampgebieden 01.20 Vrachtauto's met voedsel voor het westen. Landingsvaartuigen, oorspronkelijk gebruikt in Normandië, nu volgeladen met voedsel voor de ondergelopen gebieden 01.34 Libertyschepen varen met voedsel naar Rotterdam, waar de binnenvaart zorgt voor verdere verspreiding 02.30 Opslag voedselvoorraden 02.43 In de rij voor winkels waar de voorraden verdeeld worden onder o.a. kinderen 04.06 De tot vesting verbouwde boulevard en het strand van Scheveningen. Duitse krijgsgevangenen moeten mijnen opruimen 04.31 Mars terug naar Duitsland van Duitse krijgsgevangenen, begeleid door wagens met voedsel. Onderweg controleert de Canadese militaire politie of de Duitsers geen roofbuit meenemen 06.12 Koningin Wilhelmina wuift van het balkon van het paleis op de Dam 06.20 Op het balkon generaal Crerar, koningin Wilhelmina, burgemeester de Boer van Amsterdam, en generaal Faulkes 06.22 Parade van het verzet en de Canadezen voor het paleis 06.42 Vertier voor de Canadezen, georganiseerd werden harddraverijen en zeilwedstrijden 07.20 De wederopbouw komt op gang, droogmalen van de polders, opstarten van een electriciteitscentrale 08.04 Opstarten poldergemaal, het waterpeil loopt terug. De molens draaien weer 08.39 Soldaten helpen mee op het land 09.42 Verbroedering tussen Canadezen en Nederlanders 10.10 Einde |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | ja |
| Duur: | 10'12'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | OVERWINNINGIN-HRE000079DC.mxf |
| Locatie(s): |
| Titel: | Bevrijding |
| Archief: | Stichting Nijmegen blijft in beeld |
| Maker: | Wilod Versprille L.A. |
| Datering: | 1944 - 1945 |
| Rechten: | Dhr. Wilod-Versprille |
| Een militair met geweer patrouilleert op de Berg en Dalseweg en heeft gezelschap van een vrouw. Op de weg komt een zwaar beladen wagen aan die voortgetrokken en geduwd wordt door drie mannen. De oorlogsschade aan een huis is goed te zien: de ruiten zijn kapot en de gaten zitten in de muur. Op de Berg en Dalseweg worden Duitse krijgsgevangen opgebracht. De Amerikaanse soldaten lopen langs of repareren een truck. Nog een groep krijgsgevangenen wordt weggebracht. Bewoners van Nijmegen staan bij een Amerikaanse jeep en praten met de militairen. Een verpleegster staat bij een amfibievoertuig. Zij en een collega zitten op een trapje voor een huis te praten met twee soldaten. Een familie staat in een voortuin met een militair en poseren voor de camera. De militair speelt met de kinderen. Tot slot een korps doedelzakspelers trekt door een straat.
|
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 2'27'' |
| Vorm: | 16 mm |
| Filmnummer: | nbib-01-0247-16.mp4 |
| Locatie(s): | Berg en Dalseweg, Nijmegen, Nederland |
| Titel: | 1.Transport voor operatie “Veritable”; 2. Duitse krijgsgevangenen; 3. NIAD |
| Archief: | Stichting Nijmegen blijft in beeld |
| Maker: | Willems, P.W. |
| Datering: | 1944 - 1945 |
| Rechten: | Dhr. Willems |
| 1. Opnames gemaakt in de omgeving Hatertseweg - Hazenkampseweg, winter 1944 / 1945. De opnames tonen onder meer de transport-voorbereidingen van de geallieerde operatie "Veritable": Een jonge vrouw rent naar een militair, waarna beiden elkaar omarmen. Een Engelse leger-cameraman. Een militair wordt door enkele burgers op de schouder genomen. Groep juichende burgers en geallieerde soldaten. Militaire trucks rijden over de Hatertseweg. Woonhuizen en de St. Annamolen aan de Hazenkampseweg. Een vlag wappert aan de gevel van het buurhuis van de familie Willems. Achter een venster van dit huis staat een militair. In het naast de molen gelegen huis met het rieten dak zetelt sinds september 1944 de staf van een Engelse legerafdeling. Een Engelse legereenheid trekt in kolonne voorbij over de Hazenkampseweg. Militaire truck op de Hatertseweg. Munitiebakken staan beschut achter beukenbomen;
2. Opnames gemaakt in de omgeving Hatertseweg - Hazenkampseweg na de operatie "Veritable", maart 1945: Duitse krijgsgevangenen, die zijn meegevoerd uit het Reichswald, worden opgebracht over de Hazenkampseweg. Ze worden afgevoerd naar een tennisbaan van Quick aan de Vossenlaan; 3. Burgers, geallieerde soldaten en een verpleegster staan soep te eten bij een mobiele keuken op de Hazenkampseweg. De opname houdt vermoedelijk verband met een aktie van de Nederlandse Inlichtingen en Administratie Dienst (NIAD), waarmee Nederlandse tewerkgestelden uit Duitse strafkampen werden opgehaald. De beelden zijn in dat geval onderweg naar Nederland gemaakt. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 4'36'' |
| Vorm: | 16 mm |
| Filmnummer: | nbib-03-2040-16.mp4 |
| Locatie(s): | Hazenkampseweg, Nijmegen, Nederland; Hatertseweg, Nijmegen, Nederland; Vossenlaan, Nijmegen, Nederland |
| Titel: | Bevrijding Alkmaar 1 |
| Archief: | Reg. Archief Alkmaar |
| Maker: | Niek Zomerdijk |
| Datering: | 1945 |
| Rechten: | Regionaal Archief Alkmaar |
| De heer Zomerdijk kon, als prominent lid van de Vrijwillige Brandweer van Alkmaar, eenvoudig filmen op plaatsen waar andere filmers moeilijk konden komen in de roerige meidagen van 1945.
Te zien zijn o.a. voedseldroppingen op het kapotte vliegveld van Bergen, opnamen uit het interneringskamp bij Alkmaar voor landverraders en het opblazen van munitie door Duitse krijgsgevangenen (?) bij de Hondsbossche zeewering. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 15'20'' |
| Vorm: | dubbel 8 |
| Filmnummer: | zomerdijk-1.mp4 |
| Locatie(s): | Alkmaar, Nederland; Bergen, Nederland |
| Titel: | Canada at war |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 9 januari 1939 |
| Rechten: |
| Compilatiefilm over de acties van de Canadese bevrijders in Europa, met name in Nederland. Dit deel toont o.a.: verwoestende bombardementen op Hitler-Duitsland; bespreking op het Fuhrerhauptquartier; Canadese bevrijders rond Arnhem; opbrengen krijgsgevangenen in Noord-Frankrijk ; bevrijding concentratiekamp Buchenwald ; Italie bevrijd ; capitulatie-onderhandelingen in hotel De Wereld ; Duitse inval in Nederland, Belgie en Frankrijk; evacuatie Engelsen uit Duinkerken ; Franse overgave te Compiegne ; en de Battle of Britain. 00.00 Tekst: National Film Board of Canada production Canada at War V Part 12 00.25 Paraderende SS-ers in buitenmodel uniform; Adolf Hitler; door het beeld van de SS-ers Hitlers uitspraak uit 1935: Wie de oorlogsfakkel in Europa aansteekt kan slechts chaos wensen 00.48 Nachtelijk luchtbombardement op brandende stad, gezien vanuit de lucht, daaronder de tekst: Duitsland 1945 01.11 Brandende stad in de nacht (noot 1 in dossier); blussende Duitse brandweer en de Hitler Jugend; wenende vrouwen, berging van slachtoffers, wagen met lijkkisten en overdekte stadion met lijken op de vloer; luchtopnamen van gezonken schepen in Kiel en van uitgebrande Duitse stad 02.02 Bespreking over de situtie op de Fuhrerhauptquartier. Hitler verwelkomt stafofficieren en houdt een monoloog. Animatiekaart van Europa, waarop het door Duitsland bezette gebied ineenschrompelt; onzomen van Holland, waarbij Noordwaartse gerichte pijlen bij nijmegen het laatste offensief aanduiden 02.47 Generaal Crerar, commandant van het 1ste Canadese leger, bestudeert met zijn adjudant de kaart; 49ste West Riding (Polar Bear) Division in afwachting; manschappen dragen reddingsgordels voor de oversteek over de Rijn; Buffalo's rijden op achter de Rijndijk bij westervoort 03.05 Inleidend artillerievuur uit 5.5 inch kanon van de Royal Canadian Artillry; Duits geschut; zware rookwolken ten gevolge van inslagen; tanks in een boomgaard; wisselende beelden van Canadese Bren en Duitse Spandau; oprukkende tirailleurs in het voorterrein 03.26 Vlammenwerpende Crocodile-tank zet een Duitse stelling in lichterlaaie 03.33 Oprukkende colonne bij Wilp op de Westelijke IJsseloever: North Nova Scotia Highlanders steken de droge bedding van de Berkel in Zutphen over en trekken de Laarstraat in 03.41 Duitse Fallschirmjager wordt gefouilleerd; colonne Duitse krijgsgevangenen met bewakende jeep; oversteek van de Schipbeek van een carrier per pont 04.01 Oversteek van aanvalstroepen met Buffalo's over de IJssel bij Gorssel; infanterie in de Wilp en het binnentrekken van Deventer, waar de inwoners de bevrijders toejuichen en kaalgeschoren moffenmeiden opgebracht worden 05.04 Aangehouden moffenmeiden in Frankrijk, waar collaborateurs geslagen en geschopt worden (noot 2 in dossier); huisvrouw bedreigt gevangen genomen Duitse soldaten; hardhollende Duitse krijgsgevangenen in Belgie; gevangen genomen Duitse officieren worden afgevoerd 05.41 Luftwaffeofficier inspecteert jeugdige Flakhelfer; Gobbels feliciteert ca. 14 jarige Duitse soldaat (noot 3 in dossier) 05.56 Colonne Duitsers marcheert na de capitulatie, nog met wapens op de man, door Amersfoort naar de verzamelcentra 06.14 Op verschillende fronten gevangen genomen Duitse soldaten 06.37 Concentratiekamp Buchenwald, waar Amerikaanse medics (hospitaal soldaten) overlevenden op brancards leggen; kris-kras door en op elkaar liggende lijken, tot op het bot vermagerd; gevangenen zwart verbrand naast het onder stroom staande prikkeldraad; een veld vol lijken 07.21 SS Aufseherinnen; close-up van Joseph Kramer, het "beest van Bergen Belsen"; de verbrandingsovens; Duitse burgers uit Weimar verlaten verbijsterd een barak (noot 4 in dossier). De poort van een krijgsgevangenenkamp gaat open, krijgsgevangenen lopen mee met de bevrijders; invalide Russische krijgsgevangenen in het kamp Wesuwe strompelend op geeemproviseerde krukken en protheses; wagen met latrinetonnen 08.27 Broodmagere en apatisch kijkende kinderen van kinderhuis in de Jordaan 08.53 Generaal Crerer en zijn aide bekijken de stafkaart 09.00 Short Stirling dropt containers aan parachutes, die door partizanen opgepikt worden (noot 5 in dossier) 09.15 Peuters en kleuters doen zich tegoed aan verstrekte soep 09.23 Dichte menigte omstuwt Italiaanse partisaneneenheid 09.34 De aan de voeten opgehangen lijken van Mussolini en zijn maitresse Claretta Patacci en enige van zijn volgelingen (milaan 29.4.1945) 09.45 Slotoffensief van het 1ste Wit Russische Front van maarschalk Zjoekov tegen Berlijn; Russische tank rijdt door de stad 09.59 Fallschirmjager bedient Spandaumitrailleur; Canadese patrouille doorzoekt huizen in stad in Duitsland; Duitse bewoners komen met witte doeken zwaaiend naar buiten; oprijden van tanks en Saxton 25 pdr. SP 10.47 Capitulatie van Noord-West-Duitsland, Nederland, Denemarken en Noorwegen (legergroep noord-west) door admiraal Von Friedeburg op de Luneburgerheide aan veldmaarschalk Montgomery(4.5.1945). Montgomery benadrukt de capitulatievoorwaarden en waarschuwt voor de gevolgen, als de Duitsers niet tekenen. Dan laat hij de admiraal en vervolgens de generaal Kinzel het document tekenen 11.56 Telefoonlijn wordt ingeplugd, zender ingesteld en het bericht per telegraaf uitgezonden 12.06 Aankomst General-Oberst Blaskowitz bij hotel "De Wereld" te Wageningen (5.5.1945); capitulatiebespreking, waarbij Generaal Foulkes, commandant van het 1ste Canadeze legerkorps, de voorwaarden voorleest 12.37 Kerkklok wijst 8 uur (5 mei 20.00 uur), het tijdstip waarop het "staakt het vuren" van kracht wordt 12.49 Aftocht met paard en wagens, door paarden getrokken houwitsers op de fiets van Duitse bezettingstroepen in Amersfoort naar verzamelcentra 13.09 Gross-Admiraal Donitz, opvolger van Hitler in Flensburg 13.12 Wegvluchtende voetgangers in Spaanse stad (noot 5a in dossier); eskaders, Stuka's en bommenwerpende He 111's; brandende huizen 13.30 Vele Engelsen in Downing Street; burgers met borden waarop: Churchill; Chamberlain verlaat No. 10 (10 mei 1940) 13.50 Duitse opmars in het westen begint; oprijdende motoren met zijspan, kanontrekkers op rupsen, terreinwagens, Heinkel bommenwerpers, brandend Rotterdam, doorbraak Duitse Wehrmacht bij Sedan en oprukken door Noord Frankrijk, door Maginot-linie en door het stoffige Belgische land 14.45 Burgerbevolking op de vlucht op boerenkarren, te voet, met kinderwagens, met fietsen waardoor de wegen verstopt worden 15.10 Bestofte Franse Poilu's. Plaatsnaambord Dunkerque; eerste hulp voor gewonde tommy, een ME 110 wordt door Vickers beschoten, embarkatie van het BEF (British Expeditionary Force) (30 mei -5 juni 1940) 15.34 Torpedojagers op weg naar Engeland; debarkatie in Dover van ontsnapte eenheden waaronder Franse soldaten en van gewonden 16.10 Stafofficier voor wandkaart; bagpipe band begeleidt embarkatie van eerste Canadese troepen; vertrek van troepenschip uit Canadese haven 16.35 Debarkatie van de eerste troepen in de Engelse haven, waar thee, lunchpakket en sigaretten aan hen uitgedeeld worden 16.56 Grote mensenmenigte op Piazza Venezia in Rome; Mussolini spreekt hen vanaf het balkon van het Palazzo Venezia toe; een zwarthemd wordt geestdriftig gejonast 17.10 Halfblinde Spanjaard, met stokken zijn weg zoekend en hardop biddend; instortende gebouwen 17.21 Kabinetszitting van de Franse Vichy-regering, voorgezeten door Maarschalk Petain; tegenover hem Pierre Laval 17.27 Animatiekaart van West-Europa: Duitsland loopt via Tsjecho-Slovakije , Polen, Denemarken en Noorwegen, de Lage landen en Frankrijk onder de voet 17.34 De spoorwagon in Compiegne; Hitler, die plezier heeft in de situatie 17.48 Intocht van Duitse legervoertuigen in het totaal uitgestorven Parijs 18.05 Deelnemers aan bespreking over leverantie van wapens etc. 18.23 De gouverneur van Canada en de gravin van Athlone begroeten op het station te Ottawa hoge ballingen 18.33 Kinderen, die per schip vanuit Engeland geevacueerd worden 18.50 Prinses Juliana toont haar dochtertjes Beatrix en Irene 19.03 Close-up van in de camera sprekende militair van het Essex Scottish Regt. 19.16 Battle of Britain (15.7-30.9 1940) Focke-Wulf met afgeschoten rechtervleugel (noot 6 in dossier); schietende Spitfire; Me 109 met afgeschoten staart; luchtgevechten; neerschieten van Ju 88; formatie Hurricanes; brandende Spitfire; Spitfire wordt getroffen; Duitse bommenwerper wordt in brand geschoten; Goring wijst het doel op de kaart aan 20.00 Kaart van Zuid-Engeland; wijsvinger priemt naar het doel: Londen luchtalarmsirene; Duitse luchtvloten 20.13 Einde |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 0'00'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | CANADAATWAR__-HRE0000E8F3.mxf |
| Locatie(s): | Maastricht |
| Titel: | Reizigers tegen wil en dank |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1945 |
| Rechten: |
| Film over repatrieering van tienduizenden in WO II over geheel Europa verspreid geraakte landgenoten. In deze eerste acte de opvang in Duitsland, Frankrijk, Zwitserland en de terugkeer uit die landen naar Nederland. Op de digi-Beta wijkt vanaf ca. 10 minuten de tijdcode geleidelijk iets af van de hieronderbeschreven versie. De nieuw conservatie uit 1999 is 4 minuten langer in acte 2. In deze acte verloopt de tijdcode ca. 1 minuut aan het einde van rol. Nummer masterfilm is 25-0081 00.00 Minister-president Drees, gezeten achter een zwaar 00.00 Tekst : Reizigers tegen wil en dank 00.31 Hakenkruis over kaart van Duitsland gaat in vlammen op. Duits verkeersbord Bremen-Mitte met daaronder Engels Town Major en een pijl. Beelden van verwoeste steden o.a. Bremen, Hamburg, Frankfurt en Berlijn 02.26 Kaart van Duitsland met stip op de Luneburgerheide. Britse Union Jack op de voorgevel van kampgebouw, beelden van nederlandse kampbewoners, die kleren wassen en te drogen hangen 03.26 Kapper knipt repatriant. Scheren voor een zakspiegeltje, het kamphospitaal, uitladen uit legerambulance van jonge vrouw op brancard; een ziekenzaal. Tot op het bot vermagerde concentratiekampslachtoffer 04.30 Nederlandse jonge mannen sjouwen hun bagage naar vertrekpunt waar lange rij reeds geladen legertruck gereed staat 04.46 Kaart van Duitsland met intekening van verbinding Luneburgerheide-Rheine. Duits plaatsnaambord Rheine, Kreis Steinfurt Regierungsbezirk Munster. De ingang van het repatrieeringskamp te Rheine waar de Nederlandse vlag gehesen wordt, die vervolgens door Nederlandse officier model gegroet wordt. Britse kampbemanning marcheert langs geallieerde vlaggen 05.22 Kerkbarak met opschrift Heilige Messe waar priester groep kampbewoners toespreekt, wegvoeren van een tweetal geboeide verdachten door Britse militaire politie. Inladen van zieken in ambulances 06.02 Repatrianten brengen hun veelal omvangrijke bagage naar de binnenplaats naar gereedstaande trucks. Colonne legertrucks rijdt het kamp uit, passeert een smalle Bailybrug, rijdt over zonovergoten weg langs vernield Duits 88 mm geschut en stopt voor het gebouw van het Zoolamt aan de grensovergang Glanerbrug, waar Nationale driekleur wappert 08.14 Kaart van Europa. Door animatie-tekening van pijlen- worden de evacuatiebewegingen van de repatrianten weergegeven 09.27 Kaart van Frankrijk met stip op Marseille (zie noot 1) Luchtopnamen van een enorm barakkenkamp in en nabij de stad. Beelden van het auto- en voetgangersverkeer in de straten van de stad 10.20 Ingang van het Centre Principal de Rapatriement, waar juist een limousine binnenrijdt langs een Franse tricolore. Bord met opschrift Opvangcentrum "Frankrijk" voor krijgsgevangenen en gedeporteerden en gerepatrieerden. De limousine stopt, Franse kampcommandant begroet hoffelijk de uitgestapte tweemans filmploeg en begeleidt hun met hun statiefcamera naar hun barak naar barak met opschrift Foyer, waar zich de recreatieruimte bevindt; wasruimte, eetzaal en de projectiecabine, waarna het gezelschap stilstaat bij een reusachtig filmdoek van een openluchtbioscoop 11.45 Cameraman filmt Duitse krijgsgevangenen, die geloste Rode Kruispakketten nar een barak "doormannen" (aan elkaar doorgeven) 11.59 Beelden van statige hotels aan de boulevatd van Cannes 12.26 Groepje Nederlanders in de rij in een kamp tussen Nice en Monte Carlo. Camera filmt de weg door de Franse Alpen naar Zwitserland (zie noot 2) 13.06 Kaart van Frankrijk met pijl naar Annemasse, Frans grensstadje op de Zwitsers-Franse grens. De Zwitserse vlag achter de stoel van de Zwitserse consul. Bord bij het repatrieeringskamp van het Ministerie van krijgsgevangenen, gedeporteerden en vluchtelingen 13.41 Kaart van Zwitserland met pijl naar Geneve, met sneeuw bedekte bergen. Rondvaart-raderboot Helvetie op het meer. Luxueuze hotels in Montreux, stationnetje met vertrekkend bergtreintje 15.14 Beelden van kindertehuis Chalet de Cau 15.45 Jongen begeleidt kudde geiten door een straatje 15.56 Kaart van Frankrijk met pijlen gericht op Parijs, straatbeelden van Parijs 17.03 Repatrieeringscentrum waar verpleegsters de aangekomenen met spuit met insectenpoeder bestuiven. Kapsalon, bord met begroetingsboodschap. Interieur van ontvangsthal waar in de hoeken bureaus voor de verschillende nationaliteiten zijn ingericht, een bar waarachter het portret van Charles de Gaulle aande muur en de Fransen, die een dronk uitbrengen 18.21 Groentemarkt in de hallen, waar de kratten groenten in Nederlandse trucks wordt gelade. Lossen van losgestorte aardappelen. Pannenkoeken, bord aan de muur, waar ex-politieke gevangenen de maaltijd gebruiken 19.02 Bord van het Amerikaanse leger. Het Amerikaanse hospitaal, interieur van de ziekenzaal, waar de bedpatienten het middagmaal gebruiken 19.39 Deurbordje vermeldende Besmettelijke ziekte Typhus. Bedpatienten worden in de open lucht van thee en koffie voorzien Franse vlag boven de ingang van het hospitaal Bichat. Opgebaarde kist onder de vlaggen van verbonden naties en bedekt met bloemenschat. De kist wordt het mortuarium naar de lijkwagen die vervolgens vertrekt 21.03 Lange colonne ambulancewagens van het Nederlandse Rode Kruis passeert Arc de Triomphe op weg naar Nederland met zieke repatrianten 21.24 Duitse krijgsgevangenen verrichten graafwerkzaamheden onder bewaking van uit Duitsland teruggekeerde Nederlandse ex-krijgsgevangen militairen 21.48 Kaart van Frankrijk met pijl gericht op kamp Moridon ten zuidwesten vam Parijs. Bord op toegangshek: Camp du Repatriement Neerlandais. Het gebouw van het landgoed, repatrianten verzorgen de tomatenaanplant en de tabaksplanten 22.54 Kaart van Frankrijk met pijl gericht op het kamp La Hollande. Beelden van de repatrianten in kamp La Hollande 23.44 Verzameling bagage door Nederlandse repatrierenden klaar gezet voor vertek uit het kamp. Repatrianten houden een afscheidsmars door het dorp 24.53 Kaart van Frankrijk met pijl gericht op kamp direct ten zuiden van Parijs. Bord aan de ingang van het Nederlands repatrieringskamp Ris-Orangis dat ingericht is op bosrijk landgoed met monument op het voorplein, het hoofdgebouw. Overzicht van het kamp en beelden van de repatrianten in Ris-Orangis 27.15 Beelden van het vertrek van de repatrianten via het station. 28.20 Gerepatrieerden zitten op het stationnetje ten noorden van Parijs zittend op hun bagage en eindeloos wachtend op dezelfde trein. Truck van de Franse hulporganisatie komt aanrijden en een maaltijd van stokbroden wordt aan de in groepen marcherende wachtenden verstrekt, die zich het eten goed laten smaken 29.27 De trein rijdt binnen, de Franse leider van de hulporganisatie wordt door Nederlandse officials begroet 29.50 Kaart van Belgie met pijlen naar Brussel en een van de hoofdstad naar Nederland. Beelden van het stadsverkeer, bord bij het rusthuis van de Nederlandsche Repatrieeringsdienst. Het gebouw, dat in een park ligt waar oorlogsslachtoffers wandelen en in dekstoelen zonnen 30.55 Bord boven de ingang van hulphospitaal no.8 van het Belgische Rode Kruis. Het gebouw met gereedstaande ambulance ervoor, bespreking van Rode Kruisfunctionarissen. Colonne Rode Kruisambulances passeert de Hallenpoort 31.31 Het gebouw van verzamelingscentrum 3 van het Belgische commissariaat voor Repatrieerenden 31.46 Met provinciewapens omgeven kroon, vlaggen van verbonden naties. Bericht voor gerepatrieerden met oproep om bijzonderheden mede te delen over de levende of omgekomen landgenoten in Duitsland 32.04 Grote recreatiezaal in de voormalige waar repatrieerende komiek op het toneel voorstelling geeft. Stationsgebouw van Schaerbeek bij Brussel. Bord van het centrum no 79 van het Belgisch Repatrieerings Commissariaat, een doorgangskamp waar een truck met brood wordt gelost t.b.v. 1700 repatrianten die in een uur geholpen worden. Trein met kindertransport uit Zwitserland rijdt het station binnen, de kinderen stappen uit, worden bijeen gebracht, verlaten het perron met hun verzorgers (en -sters) en gaan de eetzaal binnen, waar tientallen lange tafels met soepkommen en een kadetje met boterhammen daarop gereedstaan 33.56 Wapen van Zwitserland op door de Zwitserse spoorwegen beschikbaar gestelde locomotief die in dichte stoomwolk het station Schaerbeek uitrijdt, op weg naar Nederland 34.13 Einde |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 0'00'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | REIZIGERSTEGE-HRE000307EF.mxf |
| Locatie(s): | Maastricht |
| Titel: | Buiten de grenzen - oorspronkelijke titel: onder 1 vlag |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1942 |
| Rechten: |
| Propagandistische compilatiefilm over het verloop van de Tweede Wereldoorlog buiten Nederland. Propagandistische compilatiefilm van gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereloorlog buiten Nederland. New York vanuit de lucht gezien. Er wordt een opsomming gegeven van de Nederlandse kantoren daar. De Nederlandse ambassadeur ondertekent de beginselverklaring van de Verenigde Volkeren in Washington. Koningin Wilhelmina wordt door president Roosevelt en zijn vrouw in Washington ontvangen. Beelden van het reilen en zeilen van het convooi. Beelden van de oorlog in Nederlands-Indie en Rusland. 00.00 New York, vanuit de lucht gezien 00.25 Opname van de Nederlandse Informatiebureau te New York (zie noot 1 in dossier). 00.40 Opnames van wolkenkrabbers en een opsomming van alle Nederlandse kantoren aldaar gevestigd. 00.52 Washington, waar de Nederlandse diplomaten gevestigd zijn. 00.57 Dr. Alexander Laudon, Ned. ambassadeur te Washington. 01.06 Ondertekening van de beginselverklaring van de Vereenigde Volkeren. 01.20 Een van de eerste zittingen van de UNRA, die o.a. door Nederland georganiseerd zijn (zie noot 2 in dossier) er volgt een opsomming van door de UNRA verstrekte zaken zoals bijv. penicilline. 01.40 Er zitten ook Nederlanders in de commissie die de medicijnen verdeelt over de gekwetste gebieden. 01.50 De Nederlandse regering laat ook tweede hands-kleding naar Nederland verzenden. 01.55 Voedselaankoopbureau in New York. 02.27 Nederlandse marine binnengelopen in Amerikaanse haven ter ravitaillering en voor vernieuwing van het wapentuig. 02.41 v.l.n.r Mevrouw Roosevelt, HM Koningin Wilhelmina, President Roosevelt. 02.51 Roosevelt gezeten in een limousine op de kade naast het te schenken oorlogsschip houdt een toespraak, naast de Nederlandse Koningin. 03.14 Opnames van het reilen en zeilen op een convooi, de schepen varend, vliegtuigen, luchtafweer, enz. 03.31 Onderzeeer N 15 03.40 Motortorpedoboot. 04.00 Transportschepen (de stem zegt, dat dit het convooi is waarmee in november 1942 troepen naar Noord Afrika werden vervoerd) 04.38 Camp Lejeunne U.S. Marines staat er op een bord. Hier werden Nederlandse mariniers opgeleid voor de tropen. 04.50 Opnames van de opleiding van deze mariniers. 05.20 Nederlandse luchtmacht. Deze opereert nu vanuit een basis in New York. Australie. 05.35 Bombardement ergens op de Nederlandse Archipel. Men kijkt vanuit het bombarderende toestel. 05.43 Kaartje. Er wordt uitgelegd hoe en waar wordt gevochten in de Indische Archipel en de Stille zuidzee. 06.07 22 april 1942; de Amerikaanse vloot ligt voor Hollandia. Men ziet gevechtsbeelden. 06.29 Stormaanval van Amerikaanse mariniers. 06.40 Tanks in Nieuw Guinea. 06.48 Generaal McArthur gaat aan land in Hollandia. 06.55 In Hollandia is het Nederlands gezag weer hersteld, de Nederlandse vlag wappert weer. 07.40 Patrouille in de jungle van Nieuw Guinea, o.a. van Australiers. 07.53 Kaartje met uitleg van geallieerde veroveringen. 08.01 Slagveld ergens in Rusland, bezaaid met lijken. 08.07 Duitse krijgsgevangenen, waarna beelden van de grote veldslagen. Men ziet o.a. artilleriegeschut, marcherende Russische troepen, mortieren enz. 08.28 Stalinorgels. 08.45 Shots van rij artilleriegeschut vurend bij nacht, afgewisseld met het Kremlin bij nacht, vuurwerk voor feestende Russen. 08.56 Einde. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 8'55'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BUITENDEGRENZ-HRE00002449.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Buiten de grenzen - oorspronkelijke titel: onder 1 vlag |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1944 |
| Rechten: |
| Propagandistische compilatiefilm over het verloop van de Tweede Wereldoorlog buiten Nederland. In dit vierde deel vallen de RAF-bommenwerpers het door de Nazi's bezet gebied in Europa aan en met name de Philipsfabrieken in Eindhoven. Shots van de landingen op Normandie. Soldaten voeren de eerste Duitse krijgsgevangenen weg. Shot van koningin Wilhelmina. Daarna laat de film opnamen zien van verschillende delen van het "Nederlands gemenebest", waaronder Willemstad en Java. 00.00 RAF bommenwerpers vallen aan; vliegend over de Noordzee en vervolgens over Nderland naar Eindhoven om Philips te bombarderen. De RAF maakt gebruik van Bostons en De Havilland Mosquito's. 00.39 Ned. vissers, die een geallieerde vlieger uit zee oppikken. 00.58 RAF Mitchell bommenwerpers. 01.08 Bombardementen op de Atlantische Muur. 01.23 Een neerstortend Amerikaans vliegtuig. 01.28 Aanval van 6 juni 1944 op normandie met geallieerde bommenwerpers type Martin Maurader. 01.33 Bombardement van een vliegveld in Normandie om alle verbindingslijnen tussen de kust en het achterland van Normandie te ontregelen. 01.52 Parachutisten landen. 02.10 Invasievloot Normandie. 02.23 Landing in Normandie van de eerste commando's. 02.46 De eerste Duitse krijgsgevangenen. 03.16 Geallieerde legers marcherend. 03.35 Koningin Wilhelmina. 03.40 Verschillende onderdanen van het "Nederlandse Gemenebest" (Indonesiers Surinamers, etc.) De commentaarstem heeft het over een eenheidsdoel in een Nederlands Gemenebest belichaamd door het Oranjehuis. 03.45 Shots van de verschillende delen van het Nederlandse Koninkrijk, Willemstad, Javaanse rijstvelden, etc. 04.38 Paarden die in Nederland helpen bij de oogst. 04.47 Einde. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 4'47'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BUITENDEGRENZ-HRE00005B7D.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Afvoer van duitse krijgsgevangenen |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 5 januari 1945 |
| Rechten: |
| ongemonteerde fragmenten van: - afvoer van Duitse krijgsgevangenen vanuit de verzamelcentra naar Den Helder, alwaar zij in de Britse landingsvaartuigen overzee naar Duitsland gebracht worden. - inleveren van wapens en uitrustingsstukken door de Duitse troepen na de capitulatie in mei 1945. - Britse officieren verkennen een afvoerroute. 00.00 Lange collonne Duitse krijgsgevangenen marcheert naar hoger gelegen weg, die de toevoerweg kruist. 00.14 Door paarden getrokken (boeren)wagens, voorzien van rood kruis. 00.27 Twee Britse soldaten in een pantserwagen houden een oogje in het zeil als de colonne langsmarcheert. 00.50 Door paarden getrokken fouragewagens. 01.03 De colonne op de afvoerroute. Op de voorgrond de ongewapende krijgsgevangenen in ongelijke pas, verderweg de fourage. 01.21 Lei op de straat met het opschrift: Petty 278. 01.23 Nederlandse burgers slaan de afvoer gade. 01.29 Colonne marcheert onder brug - te Amstelveen - door de oplopende weg langs de kerk. 01.51 De colonne, gefilmd langs de brug. 01.59 Kinderen zittend op een muur langs de brug zien de Duitsers langsmarcheren. 02.05 Duitse legerwagen wordt uitgeladen langs de kant van de weg. 02.11 Duitse officier met Britse militairen bij legerauto. 02.15 Duitse legerwagen is gestopt langs de kant van de weg; inzittenden krijgen opdracht tot uitladen. 02.24 Het uitladen begint, twee Duitse soldaten stoppen nog snel wat in hun rugzak. 02.20 Overzicht van een gedeelte van de ingeleverde wapens en uitrustingsstukken, neergelegd langs de kant van de weg. 02.39 Duitse soldaten onder toezicht van Britse militairen van de 49ste - Polar Bear - divisie. 02.43 Duitse motor met zijspan wordt door de Britten gesommeerd te stoppen. 02.47 Berg ingeleverde wapens en uitrusting. 02.54 Vrachtwagen met geweren en pantservuisten wordt uitgeladen. 03.03 Gasmaskers worden bij een hoop (Duitse) helmen gegooid. 03.07 De krijgsgevangenen, nu blootshoofds, marcheren voort. 03.12 Brencarrier passeert ophaalbrug. 03.15 Smalle weg in polderlandschap. Naast de colonne een begeleidende brencarrier. 03.27 Boeren paard-en-wagen passeert vlak voor de camera. 03.33 Schapen met lammetjes op dijkje naast inundatie. 03.38 C.U. lammetje. 03.42 De colonne verdwijnt langzaam uit het gezicht. 03.50 In groepjes van twee en drie man lopen de krijgsgevangenen voort. 03.54 Twee Britse officieren, waarvan een met kijker, bij brug. 04.01 Beide officieren zien uit over het water. 04.05 Opgeblazen brug, in het water gezakt. 04.11 Colonne krijgsgevangenen trekt over ophaalbrug. 04.35 Nederlandse politieagent bij de brug houdt toekijkende jeugd op een afstand als de fouragewagens de brug oprijden. 04.51 Alleenlopende Duitse soldaat sjokt voort met takje in de hand. Hij wordt gevolgd door een grote groep Wehrmacht-soldaten met etensketeltje in de hand. 05.03 Officier van de Feldgendarmerie ( Duitse militaire politie ) regelt het verkeer bij de ophaalbrug. 05.10 Paard en wagen met soldaten nadert de ophaalbrug. 05.14 Fouragewagens komen een brugafrit afrijden. 05.18 Vermoeide Duitse soldaat laat zich in fietsaanhanger vervoeren. Hij houdt een los paard aan de teugel. 05.22 Fouragewagens, waarachter losse paarden zijn vastgebonden, op een brugafrit. 05.36 De krijgsgevangenen marcheren voort, blootshoofds en zonder wapens. 05.48 Langs een brede vaart. 06.05 Op de kop van de colonne lopen de officieren, sommigen met een stok. In het kanaal langs de weg varen binnenschepen in dezelfde richting. In de colonne ook Wehrmacht-soldaten van Siberische landaard. 06.58 De colonne marcheert door het geopende hek van haventerrein naast het kanaal. 07.09 Ravitailleringspost wordt gepasseerd. 07.27 Dorstige Duitsers in de rij bij de tankwagen op de ravitaillering. 07.46 Met drieen tegelijk tappen zij hun etensketeltjes vol. 08.00 Soldaat van de Luftwaffe en officier van de Wehrmacht vullen hun etensketeltjes. 08.07 Op een talud in het open veld maken de krijgsgevangenen bivak voor de nacht. 08.12 Landingsvaartuigen ( LTC ) varen de haven uit in de vallende schemering. 08.26 LCT 2188 nadert de kade. 08.34 LCT meert af langs de kade. Erachter een tweede LCT. 08.53 Duitse krijgsgevangenen gaan aan boord van twee naast elkaar liggende LCT's. 09.14 In kiellinie varen de LCT's de haven uit. Op de kade wachten Duitse krijgsgevangenen op inscheping. 09.26 LCT 242 passeert het fort bij de havenuitgang. 09.48 LCT 2135 vol met Duitse troepen. 09.58 Grinnikende matroos van Koninklijke Marine wuift de eerste vertrekkende krijgsgevangenen na, maar maakt dan een gebaar van minachtend wegwuiven. 10.03 De LCT ontmeert van de kade. 10.07 Einde. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 10'11'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BG28020MPG___-HRE0000200E.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | The netherlands, present and future - interview, dr. h. van mook |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1944 |
| Rechten: |
| Op weg naar zijn bestemming als leider van de opnieuw ingestelde Indische Regering met standplaats Brisbane, Australie, heeft Dr. van Mook ergens in de VS een interview gegeven waarin hij tot enige opmerkelijke uitspraken komt. In deze film komen verder enkele inlassingen uit het toen recente verleden voor, uit Indonesie, de Filippijnen en Nederland. 0.01 Titel: The Netherlands Present and Future 00.03 With Royal Arch Gunnison Mutual Network news analist interviewing Dr. H. van Mook, Netherlands Minister of Overseas Territory. 00.09 Beeld: Dr. Van Mook en Hr. Gunnison, die een korte inleiding houdt. 00.50 Gunnison verwelkomt Dr. Van Mook in de USA. 01.01 Van Mook bedankt en herinnert eraan dat hij Gunnison ontmoet heeft bij de onderhandelingen met vertegenwoordigers van de Japanse Regering in juni 1941. 01.30 Vervolgens worden de gevolgen van de verschroeide aarde politiek in Nederlands-Indie besproken, terwijl beelden van Indonesische landschappen en industrieeen worden getoond. 01.40 Van Mook zegt: " we blew op all the equipment we had " en legt uit dat de Japannners weinig voorraden uit Indonesie konden betrekken; bovendeien werden telkens Japanse schepen met voorraden tot zinken gebracht door geallieerde onderzeeboten. 02.16 Gunnison vraagt naar de " native reaction " ten opzichte van de Japanse bezetters. 02.30 Van Mook antwoordt " I am able for the first time to tell the public that recently some Indonesian natives escaped with the expres purpose to tell us how strong the anti-Japanese feeling is and how much they have been oppressed ". 02.40 Vervolgens wordt de Japanse behandeling van de bevolking en van de krijgsgevangenen besproken (blijkbaar is Gunnison krijgsgevangen geweest op de Filippijnen). 03.02 Japanse soldaten met burgergevangenen met de handen omhoog. Amerikaanse en Filippino soldaten in de Filippijnen gevangen genomen door Japanse soldaten. 03.09 Gevangenenkamp; drietal Amerikaanse krijgsgevangenen; groep lopende Amerikaanse matrozen en andere gevangenen; Japanse soldaten met tweetal gevangenen. 03.25 Executie van twee - Chinezen - door Japanse soldaten; de lijken worden aan de burgerbevolking getoond. 03.31 Van Mook: Onze inheemse mensen wachten met spanning op de dag van de bevrijding, ook omdat zij dan de wapens kunnen opnemen om mee te helpen bij het verdrijven van de Japanners uit het Verre Oosten. 03.32 Enige tussenshots uit Nederland: Hollandse molen; noodbrug met Duitse schildwacht; - afstandsmeter - op marineschip; militairen in actie bij groot stuk geschut. 03.50 Gunnison vraagt: Zouden uw mensen in Holland niet genoeg hebben van vechten na vier jaar Nazibezetting? 03.58 Van Mook: " We feel that by the time that Holand is retaken we will have too little opportunity to take part in the war. 04.10 Gunnison vraagt hoe lang volgens Van Mook de oorlog in de Pacific zal duren. 04.19 Van Mook: " I am going there (d.i. de Pacific) for a specific purpose. The reasons are apparant ". 04.25 Gunnison: " What type of Government will you reinstall in Java as soon as you get a foothold there " 04.30 Intermezzo: Koningin Wilhelmina en Prinses Juliana komen aangereden in een caleche; Defile van Nederlandse militairen met vaandels; Koningin en Prinses met naast hen een Nederlandse generaal en gevolg, nemen parade af en groeten het vaandel. Militairen op motorfietsen rijden voorbij. Wederom Koningin en Prinses. 04.46 Van Mook heeft tijdens de intermezzobeelden gewezen naar de radiorede van Koningin Wilhelmina van 6 december 1941. Hij besluit met de woorden: " We shall not rest or pauze until the enemy has been completely defeated. " 04.57 Slotwoorden van de heren Gunnison en van Mook die o.m. nog zegt: " Stern justice shall be meted out to the Japs and the Nazi's (......) We also realize (.....) that the hardest days are still to come. " 05.30 A News Forum Release The End Newsreel Distributors, Inc. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 5'38'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BG25651MPG___-HRE00004FB7.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Door duisternis tot licht |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1943 |
| Rechten: |
| Amerikaanse legerjournaalfilm over het verloop van de Tweede Wereldoorlog in Oost-Azië, de capitualatie van Japan, de bevrijding van de Japanse interneringskampen en de politieke spanningen in Nederlands-Indië kort na de bevrijding. Amerikaanse verovering van het eiland Tarawa, onderdeel van de Gilberteilanden gelegen in de Stille Oceaan. Hiermee begon het Amerikaanse maritieme offensief door de Centrale Pacific o.l.v. Admiraal Chester W. Nimitz. De film toont beelden van de Amerikaanse konvooien, die de kust van Tarawa naderen, echter voortdurend belaagd door Japanse bommenwerpers, van de voorbereidingen, die de bemanning treft voor de aanval op Tarawa, en van de bezetting van het eiland, waarbij Japanse krijgsgevangenen worden gemaakt. 00.00 Schip in rivier. Havengezicht, laden van schip 00.11 Lier met bediening. Kisten in de takels, komen aan boord 00.34 Matroos klimt aan boord met touwladder. Antiluchtdoelmitrailleur op dek van schip. Vierstreeps marine-officier, gezagvoerder K.P.M.-schip 00.45 Zak met opschrift K.P.M. mail wordt aan boord getakeld 00.48 Ponton in haven 00.52 Tropische kust met schip in de verte. Havengezicht met schepen. Varend K.P.M.-schip 01.13 Zee met tientallen schepen varend in konvooi. Koopvaardij- en passagiersschip varend in de mist 01.30 Avondstemming met schepen in de verte 01.38 Officieren kijken door kijker. Hijsen van seinvlag en indrukken van alarmknoppen. De vijand is in zicht 02.01 Afwerpen van dieptebommen. Vliegtuigen in de lucht. Japanse vlieger 02.28 Antiluchtdoelmitrailleur wordt gericht en vuurt ; vliegtuigaanval wordt afgeslagen 02.54 Scheepsbemanning in volle actie 03.15 Men bereikt de kust van Tarawa. Zeelieden kijken door telescopen. Oorlogsschepen vuren vanaf zee op de kust 04.27 Staf bestudeert maquette van Tarawa, in het bijzonder van, in het bijzonder van het belangrijke eiland Betio 04.44 Oorlogsschepen beschieten palmenkust. Soldaten waden aan land en gaan in looppas landinwaarts 05.27 Huis wordt beslopen door Amerikaanse militairen. Overvliegend vliegtuig werpt bom af 05.43 Details van verwoesting. Verbrande palmbomen en rokende loodsen 05.45 Amerikaanse soldaten met brancard met gewonde zoeken dekking 06.40 Groep schietende soldaten bereikt Japanse versterking met aantal gesneuvelde Japanse soldaten 07.06 Heuvel met zwaar geschut, rookkolom en verwoeste Japanse bunker 07.19 Indentificeren van gesneuvelden, o.a. op het strand 07.35 Rubberboot met dode soldaten 07.38 Amerikaanse soldaten met Japanse krijgsgevangenen met de handen omhoog. Zij worden geeendentificeerd en afgevoerd 08.08 Amerikaanse Generaal-majoor Holland M. Smith, bevelhebber 5e amfibiekorps, en generaal Julian Smith, commandant 2e mariniersdevisie in gesprek met mariniers na afloop van de strijd 08.28 Vlaggemast met Amerikaanse vlag 08.33 Einde |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 8'34'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | DOORDUISTERNI-HRE00006635.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | De bevrijding van nederlandsch-indie no. i |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1944 |
| Rechten: |
| Eerste deel van een filmserie van drie delen over de bevrijding van Nederlands Indie. Filmverslag van militaire acties op Nieuw Guinea, waarbij Japanners gedood en krijgsgevangen genomen worden. Het verzorgingswerk door de NICA. Het weer in dienst treden van bevrijde KNIL-krijgsgevangenen. 00.01 Palmbomen met zee op de achtergrond. Nederlandse vlag. Titel: De bevrijding van Nederlands Indie No. I Samengesteld door de Nederlandsch-Indische Film-Afdeeling. 00.24 Kaart van Nederlands-Indie. Aangegeven is welk gebied door de Japanners is bezet en welk gebied is vrijgebleven. 00.33 Kaart van Nieuw Guinea met links onderaan Merauke. Hierna uitvergroot beeld van Merauke. 00.45 Kinderen rennen over een dorpsplein naar een voorbij marcherende KNIL-patrouille. Nederlandse vlag. 00.59 Kaart van Nieuw Guinea waarop is aangegeven welk gebied door de Japanners is bezet. Vanuit het oosten wordt op de kaart aangeduid welke gebieden weer op de Japanners werden veroverd. 01.03 Kaart van Nederlands Nieuw-Guinea met Hollandia in het noorden en Merauke in het zuiden. 01.16 Luchtopnamen van het binnenland van Nieuw Guinea. 01.26 Gewapende patrouille in ganzenpas op weg over een pad in het oerwoud. Australische uniformen. Militairen van Indonesische landaard. 01.57 Langs een modderige weg bereikt de patrouille de NICA-post. Boven de poort een (ironisch bedoeld) boordje met opschrift: Off limits for troops. Nederlandse vlag. 02.02 Papoeaprauw op het water van het Sentanimeer. De inzittenden kijken naar de bedrijvigheid op de wal, waar soldaten planken versjouwen. 02.19 Gesprekken tussen Amerikaanse en Nederlandse officieren en leden van de patrouille. Officier praat met een aan zijn linkerbeen gewonde Papoea. 02.29 Papoea's geven uitleg aan een Amerikaanse inlichtingenofficier en wijzen op een uitgespreide (staf)kaart bijzonderheden aan. 02.37 Kaart Ned. Nw-Guinea met tekst: Aanval op Segoli. 02.41 Overzicht van tussen palmbomen gelegen tentenkamp met uitrustende soldaten, kampvuurtjes en opgestapelde voorraden. 02.55 Generaal Robert L. Eichenberger (links), commandant van het 1e Amerikaanse legerkorps op Nw. Guinea met een adjudant, een kolonel der Infanterie. De generaal bespreekt een melding met zijn adjudant, terwijl een officier in gevechtskleding toehoort. Via een radioset worden mededelingen doorgegeven. 03.09 Zwaarbewapende gevechtspatrouille in gevlekte jungle-uniform trekt het oerwoud in. 03.19 In stelling gebrachte 81mm mortier wordt afgevuurd. Patrouille rukt op over een bospad, vuurwapens schietklaar. De soldaten verspreiden zich op aanwijzing van de commandant en verdwijnen, dicht achter elkaar lopend, snel in het struikgewas. 03.39 Langzaam wordt voortgegaan, de soldaten dekken degenen die voor hun lopen. Het struikgewas wordt terdege onderzocht. 03.50 Mortier vuurt granaat af. 03.55 De patrouille kijkt om, de commandant beduidt halt te maken en maant tot stilte. Verkenners, w.o. een sergeant, bereiken de rand van een kampong en nemen positie in. De soldaten blijven zoveel mogelijkin dekking. Links de verbindingsman met een draagbare radioset op de rug. 04.14 Sergeant in vooruitgeschoven positie vuurt op een doel in de kampong. Hij komt teruglopen, wijzend op de kamponghuisjes en geeft opdracht de vijand met handgranaten te bestoken. Soldaat verlaat zijn dekking, steekt het pad over tot bij een tuinhek en werpt handgranaat, waarna hij snel naar zijn dekking terugkeert. 04.34 Explosie in het struikgewas, vernielde Japanse schuilplaats met gesneuvelde Japanse soldaten. Amerikaanse soldaten doorzoeken de dorpswoningen. Overal worden de lijken van Japanse soldaten aangetroffen. 05.05 Lijk van Japanner wordt van achter een paar bomen weggetrokken. Vervolgens worden de lijken zorgvuldig onderzocht. 05.32 Japanse krijgsgevangene wordt onder scherpe bewaking afgevoerd. Met messen worden hem de kleren van het lijf gesneden, waarbij hij steeds wordt vastgehouden. Rondom Amerikaanse soldaten met hun wapens in de aanslag. 06.05 Indonesische soldaat, junglekarabijn op de rug, snijdt met zijn mes de kleding van een gesneuvelde Japanner open. Andere soldaat onderzoekt theebus op boobytrap (valstrikbom of -granaat) door er zijn mes in te steken. 06.17 Soldaat vindt papieren op het lijk van een Japanse soldaat, kijkt erin en legt ze terzijde. Voorts vindt hij een soort fluit aan een koord , dat hij lossnijdt. 06.27 Rest van de patrouille rust uit. 06.35 Soldaat toont Japanse officierssabel. Een ander toont een Japanse vlag; rode bol waarop bloedvlekken in het midden, omlijst met Japanse karakters. 06.47 Radioman geeft resultaten van de zuiveringsactie door. De patrouille verlaat het gevechtsterrein. 06.55 Ondervraging door Amerikaanse inlichtingenofficier van Japanse krijgsgevangene. Van diens antwoorden worden aantekeningen gemaakt. Amerikaanse soldaten houden toezicht. 07.14 Geeemproviseerde bewakingstoren, bestaande uit gestapelde pakkisten met dak van palmbladeren. In de toren een bewaker met machinepistool. Hij ziet neer op 3 krijsgevangen Japanners, om hun nek een grote identificatiekaart aan een touwtje. 07.25 Kaart van Ned. Nw. Guinea. Grote witte pijl wijst naar het eiland Biak. Tekst: NICA op het eiland Biak. Voor het strand liggend landingsvaartuig. Vanaf het strand steken pontonsteigers in zee. 07.40 Overste Abdoelkadir van de NICA geeft aanwijzingen bij de bouw van het nieuwe kamp. Papoea werkkrachten graven een diepe bouwput. 07.58 NICA-functionaris in gesprek met Papoeabevolking. Onder een afdak staan naakte Papoeakinderen rond een oudere, zittende Papoea. 08.08 Sterk vermagerde Papoeavrouwen, geheel naakt, een ervan met stukken zeep in de hand. Een Papoeaman draagt een geeemproviseerde vlag naar de NICA-post. 08.20 Een groepje Papoea's verlaat het kamp. 08.31 Zittend op een draagbaar worden 2 uitgemergelde Javanen binnen gebracht. Een NICA-functionaris stelt vragen; een officier-vlieger van de ML staat terzijde. Andere Indonesier strompelt met behulp van stokken voorbij. 08.48 Apathisch beantwoordt de vooraan zittende Javaan de vragen van de NICA-kolonel. 09.10 Aangetreden ex-krijgsgevangenen; K.N.I.L-militairen van Indonesische landaard. Zij dragen de oude Knil bamboehoed, echter met neergeslagen rand. Op de achtergrond de tijdens de gevechten van hun kroon beroofde palmbomen. 09.23 Nederlandse vlag aan vlaggemast. Tekst: Samengesteld door de Nederlandsch Indische Film Afdeeling. 09.30 Einde. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 9'31'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BG25894MPG___-HRE00002707.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Krijgsgevangenen keren terug |
| Archief: | Historisch Centrum Overijssel |
| Maker: | onbekend |
| Datering: | 1940 |
| Rechten: | Historisch Museum Hengelo / Historisch Centrum Overijssel |
| Samenvatting:
Nederlandse soldaten keren na de Duitse inval in mei 1940 uit krijgsgevangenschap terug naar huis.Beschrijving: 00.50.09 Een ronddraaiende wereldbol en de tekst: “1939 Agfa ...” 00.50.14 Mannen in uniform lopen een toegangspoort uit en worden door omstanders toegezwaaid. 00.50.27 De soldaten marcheren door een stad (Hengelo?) en komen aan bij een station. 00.50.56 Omstanders delen sigaretten aan de soldaten uit. 00.51.07 Mensen kijken toe uit ramen boven kapsalon H. Gruter. 00.51.17 De soldaten worden door omstanders toegejuicht. 00.51.29 Opnamen van de soldaten op een plein, met op de achtergrond café Wilmink. 00.51.47 Politieagenten fietsen en wandelen over het plein. 00.52.05 Een man tekent gezichten op een schoolbord met de teksten: “Leve Holland” en “Wij zijn terug”. 00.52.11 De soldaten drinken uit bekers en juichen. 00.52.26 Vijf soldaten kijken naar het schoolbord, draaien zich om en juichen. 00.52.31 Twee soldaten zitten op kisten en lezen een krant. 00.52.39 Juichende en drinkende soldaten. 00.52.54 De soldaten krijgen boterhammen te eten. 00.53.02 Soldaten zitten voor het schoolbord, waarop nu ‘A9 Vickers Comp’ is geschreven. 00.53.09 Een padvinder roert met een houten stok in een grote kookketel. Op de achtergrond staan de soldaten op het plein. 00.53.27 Twee matrozen lopen het plein op. 00.53.32 Padvinders hakken hout om als brandhout voor de kookketels te gebruiken. 00.53.40 Padvinders en mannen en vrouwen in burger staan bij de kookketels. 00.54.01 Met brandslangen wordt water aangevoerd. 00.54.18 Soldaten met ontbloot bovenlijf staan in een soort hangar. 00.54.23 Twee mannen in burger staan met elkaar te praten. 00.54.29 Soldaten krijgen water van vrouwen. 00.54.38 Soldaten worden geschoren. 00.55.03 Beelden van het plein en de soldaten, die onder meer geregistreerd worden. 00.55.45 Een man staat bij een wagen van het Rode Kruis. 00.55.53 Soldaten krijgen drinken van vrouwen. 00.55.59 Soldaten met briefjes op hun kleren en koffers in de hand lopen voorbij. 00.56.11 Een man in burger en een man met een uniform en een armband van het Rode Kruis overleggen met elkaar. 00.56.20 Twee matrozen poseren met een man in burger voor de camera. 00.56.34 Een groep soldaten met briefjes op hun kleren en koffers in de hand loopt voorbij. 00.56.35 Einde (N.B. Tijdcode via DigiBeta) |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 6'26" |
| Vorm: | 16mm |
| Filmnummer: | BB06744_HCO.mp4 |
| Locatie(s): | Hengelo, Nederland |
| Titel: | De Bevrijding van Nederlandsch-Indië |
| Archief: | Legermuseum |
| Maker: | |
| Datering: | 1945 |
| Rechten: | Legermuseum |
| 00.00-00.07 tekst: De Bevrijding van Nederlandsch-Indië No 1; op achtergrond wapperende NL vlag.
00.07-00.56 kaart van NL Indië, het bezette deel in zwart, wordt steeds witter; inzoomen op Merauke; detail kaart met reliëf. 00.56-02.02 jungle en wolken vanuit de lucht; soldaten lopen door jungle, dragen jungle greens en slough hat, pattern 37 uitrusting, wapens o.a. (Australisch) Owen submachinegun en (US) M1 carabine; kampement met NL vlag; baai met kano; bouw van barakken. 02.02-02.21 close up van 2 Papoeas geven uitleg aan tafel. 02.21-02.24 kaart + tekst: Aanval op Segoli. 02.24-04.05 bush-kampement met vele soldaten at ease; close up 2 officieren in US tropentenue; soldaat zit en spreekt in radio; patrouille gaat bush in. 04.05-06.09 patrouille komt in kampong; Mills handgranaat huis in gegooid; dode Jappen; gewonden verzorgd; krijgsgevangenen afgevoerd; dode Jappen worden doorzocht en souvenirs (tirailleerfluit) meegenomen; Japanse katana (zwaard) wordt trots getoond, idem meatball vlag vol Japanse karakters. 06.09-06.47 soldaat spreekt door telefoonhoorn van US radio (model op rug gedragen, type SCR-300); patrouille gaat verder; krijgsgevangenen worden ondervraagd; krijgsgevangenen staan in kamp met wachttoren. 06.47-06.54 kaart + tekst: N.I.C.A. op het eiland Biak; (N.I.C.A. staat voor Netherlands Indies Civil Affairs). 06.54-08.42 landingsvaartuig; haven; officier spreekt met locals met NL vlag; officier spreekt met 2 man op een brancard; soldaten staan opgesteld, enkele met KNIL bamboepet (blijkbaar alle bevrijde gevangenen). 08.42-09.12 bomen; NL vlag wappert; tekst: De Bevrijding van Nederlandsch-Indië No 2; kaart NL Indië; tekst: Een N.I.C.A. patrouille. 09.12-10.23 3 officieren met stafkaarten (middelste draagt US helm en vlieger/waarnemer KNIL borstbrevet); patrouille loopt over pad, over heuvels nabij kust; lopen kampong in; aan tafel praat een kapitein met een local; vrouw kookt, kind kijkt toe. 10.23-10.32 kaart + tekst: Een achtergelaten Japansche medische opslagplaats. 10.32-11.09 officieren tussen kisten achter bordje: OFF LIMITS; verpleegsters kijken mee naar microscopen, flessen; marine officier kijkt mee. 11.09-11.44 schepen op water; dame aan boord; hospitaalschip Maetsuyker. 11.44-13.36 kaart + tekst: Een convooi bij Biak; voertuigen samengeperst op dek van een schip, soldaten ertussen en er op; honden aan de ketting; soldaten spelen kaart of jassen piepers of plegen wapenonderhoud; ze gaan aan land; honden in laadbak van een (US) GMC vrachtwagen en rijd weg; overleg Indische officieren; soldaten op strand bij bordje NICA; inlanders ontvangen en stappen in bak GMC. 13.36-15.00 vrouw aan het werk; sjouwen boomstam; inlanders onder pergola met tekst op hemd geschreven: WEAR YOUR SHIRT, PREVENT MALARIA; Papoea staat met Japanse tropenhelm; GMC wordt uitgeladen; 2 vrouwen worden aangesproken. 15.00-16.05 houtzagerij in bedrijf; soldaat in palmboom; Sherman tank rijdt achteruit van het strand af, Jeep komt aan; kampement aan de kust. 16.05-18.02 kaart + tekst: En de strijd gaat voort; een Piper Cub stijgt op nabij strand; landingsboten; dubbel luchtgekoelde .50 mitrailleurs op een PT-boat, nummer 151 en Rosie la Gurk genaamd; soldaat kijkt door verrekijker; op strand praten met local met kaart; een jachtvliegtuig (P51 Mustang?) stijgt op en doet een serie luchtaanvallen. 18.02-18.39 2 Britse cavalerie officieren (zwarte baret) kijken toe op bombardement; hoog in de lucht 7 vliegtuigen. 18.39-19.00 vlag + tekst: De Bevrijding van Nederlandsch-Indië No 3; kaart Indië; kaart + tekst: N.I.C.A. bouwt weer op. 19.00-20.40 paalwoning in water; soldaten lopen over steiger (1 man in KNIL uniform met platte pet); palen worden in water gewrikt; bouw nieuwe paalwoning; rantsoenkisten aan boord gebracht, idem soldaten in (US) camouflage overall. 20.40-23.12 kaart + tekst: Bevrijde Indonesiërs te Hollandia; Jeeps, Dodges en GMCs, alles komt in beweging; MP in Jeep in berm; GMC wordt uitgeladen, Indos stappen uit; close up van inlanders, gegevens worden genoteerd; aan tafel eten uit US messtins en veldflesbekers, Japanse eetketel en KNIL eetketel; officier spreekt een Papoea in camouflage overall; hospikken verzorgen blaren. 23.12-24.20 kaart + tekst: Belooning voor een held; kanos met inlanders dansen juichend; soldaten staan opgesteld o.a. met KNIL karabijnen; officieren geven een onderscheiding aan local; worden gefilmd door soldaat in slough hat. 24.20-27.50 kaart + tekst: N.I.C.A. bestrijdt de malaria te Hollandia; GMC wordt uitgeladen; in kampong; locals verzamelen zich o.a. met babys op de arm; locals worden in vinger geprikt, bloed op microscoopglaasje gelegd; buiken worden betast; mensen laden zich op GMC; locals stappen aan boord van een DC3 Dakota met NL vlag op de romp; NL staat bij vliegtuigdeur met (US) M1 binnenhelm op (kartonnen type); mannen staan in de rij voor ingang (1 man met KNIL bamboepet). Dakota taxiet weg, heeft nummer VHRDG en naast de vlag op de romp staat DT937; 8 vliegtuigen vliegen over. 27.50-27.56 tekst: EINDE |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | ja |
| Duur: | 27'56'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | 00160393.mp4 |
| Locatie(s): | Indonesië; Papoea-Nieuw-Guinea |
| Titel: | Winter aan het Oostfront 1941-1942 |
| Archief: | Legermuseum |
| Maker: | |
| Datering: | 1941 - 1942 |
| Rechten: | Legermuseum |
| 00.00-00.12 tekst: degeto; Weltspiegel op kaart van Europa. 00.12-00.21 tekst: der Winter 1941-1942 an der Ostfront. 00.21-00.36 ondertiteld: Deutsche Wacht im Osten Winter 1941/42; Duitse soldaten met helm/overjas m35 of 40 bij een geschut Pak 36; 2 soldaten lopen in sneeuwstorm. 00.36-01.07 ondertiteld: Über 45o Kälte; paard & wagens; bouw van een behuizing uit sneeuwblokken. 01.07-01.51 ondertiteld: Eisenbahndammbau aus Eisblocken; blokken ijs worden uit het water getrokken; tank PzKpfw IV, Ausf. D (met korte loop) krijgt een rups geplaatst; rijdend Sturmgeschutz III; idem langs in sneeuw liggende infanteristen met sneeuwcamouflage (o.a. lakens), ze liggen in stelling met een machinegeweer MG34; Sturmgeschutz vuurt, infanteristen idem. 01.51-02.48 ondertiteld: Stundenlanger Kampf bei schneidender Kälte; 2 soldaten in sneeuwcamo in stormaanval, dragen o.a. een MP40; knippen prikkeldraad; explosie; infanterist met klapschop M38 aan de koppel en MG34 in de hand; in loopgraaf met schaarkijker; oprukken langs boerenhoeves; soldaat met MP40 (broodzak en veldfles M31 aan koppel); rij soldaten bij een raam; tank rijdt door poort; Sturmgeschutz met infanteristen er naast; MG34 op statief vuurt; 2 Russen gevangen. 02.48-03.15 ondertiteld: Panzer dringen in feindlichen Stellungen ein; close up van Russische krijgsgevangenen; rij Russen wordt afgevoerd; soldaat langlauft achter andere soldaten langs. 03.15-03.40 ondertiteld: Weihnachten 1941 an der Front; soldaten hakken kerstboom om en brengen die binnenshuis; een soldaat roept allen naar buiten. 03.40-03.59 ondertiteld: Nach langem Warten ist die Feldpost endlich da!; motor + zijspan komt aanrijden; rijder heeft een kar 98k schuin op de rug, draagt een gummi motorjas; heeft na afstappen een postzak over zijn schouder, wordt vervolgens op de schouders getild van de soldaten en verder gedragen; met sledes door de sneeuw; vliegveld met een Junckers Ju52 3M. 03.59-04.41 ondertiteld: Transportgeschwader bringen Reserven heran; soldaten springen uit gelande Ju52 3M, hebben wit geschilderde helmen; kisten munitie; een Ju52 start de motoren; munitie wordt op rendieren geladen; langlaufende soldaten; soldaten lopen in loopgraaf. 04.41-05.07 ondertiteld: Ein Stoßtrupp arbeitet sich an der Feind heran; soldaten langlaufen en slepen sledes voort; explosie; alle soldaten gaan platliggen; op een slede staat een Schwarzlose mitrailleur die vuurt. 05.07-05.24 ondertiteld: Sowjetische Panzer greifen an; een Pak vuurt; ondertiteld: Voltreffer!; brandende Russische T34 tank. 05.24-05.27 tekst 1942 degelo 30. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 5'27'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | 00160488.mp4 |
| Locatie(s): | Rusland |
| Titel: | News Parade of 1944 |
| Archief: | Historisch Centrum Overijssel |
| Maker: | Castle Films |
| Datering: | 1944 |
| Rechten: | Regionaal Historisch Centrum Overijssel |
| 00.17.42 Tekst: “Castle Films presents News Parade of the year 1944”
00.17.52 Tekst: “Allies liberate France!” 00.17.56 Beeld: Een gebied ligt zwaar onder vuur. 00.18.08 Tekst: “General Patton’s 3rd Army batters its way onto German soil ...” 00.18.16 Beeld: Tanks en manschappen rukken op langs een weg met dode soldaten en uitgebrande voertuigen. 00.18.42 Vuurgevechten in een stad. 00.18.49 Tekst: “... and takes tens of thousands of Nazi prisoners!” 00.18.55 Beeld: Duitse krijgsgevangenen. 00.19.05 Tekst: “Paris - General Eisenhower at Arc de Triomphe!” 00.19.11 Beeld: Eisenhower loopt aan het hoofd van een lange stoet naar de Arc de Triomphe en legt een krans bij het graf van de onbekende soldaat. 00.19.40 Eisenhower rijdt in een auto over de Champs-Élysées. 00.19.43 Tekst: “Yanks carry war to German soil!” 00.19.49 Beeld: Tanks beschieten Duitse stellingen. Soldaten rukken op. 00.20.13 Tekst: “Allied Airforce pilots crush enemy communications!” 00.20.19 Beeld: Opnamen vanuit een vliegtuig dat Duitse wegen en spoorlijnen bombardeert. 00.20.47 Tekst: “The siege and capture of Aachen!” 00.20.52 Beeld: Straatgevechten in het zwaar verwoeste Aken. 00.21.28 Generaal Eisenhower inspecteert troepen en praat met soldaten. 00.21.43 Verwoeste dijken en ondergelopen landerijen en straten. Militaire voertuigen rijden door een overstroomde stad. 00.22.03 Geschut en soldaten in een besneeuwd en heuvelachtig gebied. 00.22.19 Tekst: “Brussels liberated!” 00.22.23 Beeld: Straatgevechten en oprukkende tanks. 00.22.35 Tekst: “The Port of Antwerp falls to the Allies!” 00.22.41 Beeld: Soldaten lopen langs brandende en verwoeste gebouwen. 00.22.54 Militairen worden door de bevolking toegejuicht. Een tank rijdt over een vlag met een hakenkruis, die vervolgens in brand wordt gestoken. 00.23.23 Tekst: “Canadians – British drive into Holland!” 00.23.29 Beeld: Een massa parachutisten komt naar beneden. 00.23.43 Landingsvaartuigen met soldaten bereiken het strand. 00.23.55 Beelden van gevechtshandelingen op het platteland en in steden. 00.24.17 Tekst: “Pope Pius blesses Allied soldiers at Vatican” 00.24.24 Beeld: De paus zegent geallieerde soldaten in een grote zaal en wordt op een zetel door het gangpad gedragen. 00.25.10 Tekst: “Soviet armies blast way to Germany!” 00.25.16 Beeld: Schietende kanonnen en oprukkende soldaten. 00.25.49 Tekst: “Captured German films reveal destruction by retreating Nazis!” 00.25.56 Beeld: Duitse militairen blazen een spoorlijn op. 00.26.22 Tekst: “60.000 Nazi prisoners are marched through Moscow streets!” 00.26.30 Beeld: Grote groepen Duitse krijgsgevangenen marcheren onder grote publieke belangstelling door Moskou. 00.26.54 Tekst: ”U.S. Marines crush Japs in Marianas!” 00.27.01 Beeld: Een gebied ligt zwaar onder vuur. 00.27.12 Tekst: “Leathernecks fight fiercely for Saipan!” 00.27.17 Beeld: Oprukkende soldaten en vlammenwerpers in de jungle. Een Japanse soldaat met een witte vlag geeft zich over. 00.28.02 Tekst: “Some Japs prefer suicide!” 00.28.06 Beeld: Japanse soldaten springen van een klif. 00.28.14 Een grote groep dode Japanse soldaten. 00.28.23 Tekst: “MacArthur back in Philippines!” 00.28.28 Beeld: Op zee vaart een grote oorlogsvloot. Generaal MacArthur is aan boord van een van de schepen, die de kust bestoken. 00.28.41 MacArthur gaat temidden van soldaten aan land vanuit een landingsvaartuig. 00.29.12 Een soldaat hangt een Amerikaanse vlag in een palmboom. Tanks en soldaten rukken op door een tropisch landschap. 00.29.30 Soldaten staan opgesteld voor een gebouw en luisteren naar een verklaring die wordt voorgelezen. 00.29.41 Tekst: “Britain fights robot bomb menace!” 00.29.47 Beeld: Met afweergeschut wordt met succes geprobeerd vliegende bommen naar beneden te halen. 00.30.52 Slachtoffers van een bombardement worden onder het puin weggehaald. 00.30.58 Tekst: “Roosevelt defeats Dewey – wins 4th term!” 00.31.05 Beeld: Een stoet auto’s rijdt door een brede straat met publiek langs de kant. 00.31.12 Tekst: ”Governor Dewey polls twenty-one million votes!” 00.31.18 Beeld: Meer opnamen van de stoet auto’s. Dewey zit met zijn vrouw in een open auto en zwaait naar het publiek. 00.31.28 Tekst: “President Roosevelt defies inclement weather in final days of campaign!” 00.31.37 Beeld: Roosevelt rijdt in een open auto in de regen door de straten van New York. 00.32.03 Tekst: “Franklin D. Roosevelt is re-elected for a fourth term!” 00.32.10 Beeld: Roosevelt staat voor een microfoon en neemt zijn hoed af. 00.32.21 Einde |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BB02525_HCO.mp4 |
| Locatie(s): | Parijs, Frankrijk; Aken, Duitsland; Antwerpen, België |
| Titel: | Deventer en de Tweede Wereldoorlog |
| Archief: | Historisch Centrum Overijssel |
| Maker: | onbekend |
| Datering: | 1940 - 1945 |
| Rechten: | Historisch Centrum Overijssel |
| 00.28.07 Tekst: “Warschau kapituliert”
00.28.08 Beeld: Duitse strijdkrachten vallen Polen binnen, met beeld- en geluidsopnamen van Hitler, beschietingen, aanvallen door Stuka’s, aangerichte vernielingen, de capitulatie van het Poolse leger, oprukkende Duitse troepen en krijgsgevangenen. 00.30.49 Hitler bekijkt met leden van zijn militaire staf een landkaart. 00.30.54 Een kaart van Noord-Europa, waarop de Duitse inval in Noorwegen wordt weergegeven. 00.31.01 Duitse marineschepen en troepen vallen aan, afgewisseld met meer beeld- en geluidsopnamen van Hitler. 00.31.49 Krijgsgevangenen worden afgevoerd. 00.32.09 Beelden van de Duitse aanval op Nederland, met Stuka’s en parachutisten. 00.32.52 Duitse soldaten klimmen over daken. 00.33.05 Militair materieel wordt per trein getransporteerd. 00.34.14 Opnames van Stuka’s, bombardementen en vernielingen bij een spoorlijn en een spoorbrug. 00.36.22 Een verwoeste boerderij. 00.36.39 Schepen met vlaggen met hakenkruizen liggen bij Deventer aan de kade. 00.36.44 Een grote NSB-vlag hangt uit bij een gebouw. 00.36.52 Affiches van de NSB. 00.37.00 Leden van de Hitlerjugend lopen op de Brink in Deventer, gevolgd door een groep NSB-ers (WA-mannen?) met een vaandel en een groep meisjes in uniform. Mensen langs de kant brengen de fascistengroet. 00.37.25 Een boer is aan het ploegen met een span paarden, met op de achtergrond een verwoeste boerderij. 00.37.50 Opnames van verwoeste en beschadigde gebouwen. 00.38.50 Een vernielde pantsertrein ligt naast de rails. 00.39.10 Een vrachttrein met benzinetanks rijdt over de rails, gevolgd door een bord met de tekst: ‘Wehrmachtstankstelle’. 00.39.25 Een trein rijdt voorbij, gevolgd door meer beelden van verwoestingen. 00.39.53 Op de feestelijk versierde Brink in Deventer rijdt een bus met een houtgasgenerator voorbij. Er vindt een inzamelingsactie voor Winterhulp plaats. De Waag is versierd met groene takken en doeken met hakenkruizen. 00.40.45 Op het balkon van het stadhuis van Deventer en aan de gevel van de V&D hangen spandoeken met de tekst: ‘Victorie want Duitschland wint op alle fronten’. 00.41.08 Op winkelruiten is het V-teken aangebracht. 00.41.36 Op een muur hangt een affiche voor de film De eeuwige Jood. 00.41.41 Een jongetje met een jodenster op zijn kleding loopt over straat, samen met andere kinderen. 00.41.48 Aan een boom hangt een bordje met de tekst: ‘Voor Joden verboden’. 00.41.50 De gasgenerator van een bus wordt gevuld met brandstof, gevolgd door beelden van andere met gas gestookte auto’s en bussen. 00.42.40 Op een muur hangt een affiche met de tekst: ‘Bolsjewisme is moord!’ 00.42.43 Een kaart van Stalingrad en omgeving. 00.42.47 Een affiche met de tekst: ‘Met Duitschland tegen het bolsjewisme’, gevolgd door andere kaarten van Russische steden en NSB-affiches. 00.43.08 Opnieuw beelden van verwoeste gebouwen. 00.43.25 Een man vult een zandzak met zand uit een handkar. 00.43.49 Een woning wordt door particulieren leeggehaald. De spullen worden met een bakfiets vervoerd. 00.44.43 Opnieuw beelden van verwoeste en brandende gebouwen. 00.45.19 Mensen staan voor een winkel te wachten. 00.45.41 De restanten van een neergeschoten V2. 00.45.47 Brandende schepen en gebouwen in de haven van Rotterdam. 00.45.58 Vernielde treinen op een stationsemplacement. 00.46.18 Opnieuw beelden van verwoeste gebouwen, nu op de Nieuwe Markt in Deventer. 00.46.24 De door de zich terugtrekkende Duitsers vernielde spoorbrug bij Deventer. 00.47.19 Een straat hangt vol met Nederlandse vlaggen. 00.47.25 Een groepje mensen loopt door een straatje en zwaait naar de camera. 00.47.44 Oude mensen zijn aan het drinken en eten. 00.48.19 Dokters en verpleegsters lopen door een met vlaggen versierde straat. 00.48.29 Geallieerde voertuigen en soldaten rijden en lopen door het centrum van Deventer. Langs de kant staan veel mensen. 00.48.49 Herauten te paard gaan vooraf aan een optocht op de Brink in Deventer op 31 augustus 1945 (koninginnedag) met muziekkorpsen, verenigingen en praalwagens met onder meer thema’s uit de oorlog. 00.50.32 Kinderen staan bij een draaiorgel. Twee meisjes dansen met elkaar. 00.50.47 Meer beelden van de optocht. 00.51.16 Kinderen kijken naar een poppenkast. 00.51.45 Een tegeltje met de Nederlandse Leeuw en de tekst: ‘Alles sal reg kom’, gevolgd door een tegeltje met een portret van Juiana en Bernhard. 00.51.51 Er wapperen vlaggen van de toren van de Lebuïnuskerk in Deventer. 00.52.00 Einde |
| Kleur: | ja |
| Geluid: | ja |
| Duur: | |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BB03214_HCO.mp4 |
| Locatie(s): | Deventer, Nederland; Rotterdam, Nederland |
| Titel: | Deventer en de Tweede Wereldoorlog |
| Archief: | Historisch Centrum Overijssel |
| Maker: | |
| Datering: | 1940 - 1945 |
| Rechten: | Historisch Centrum Overijssel |
| 00.28.07 Tekst: “Warschau kapituliert”
00.28.08 Beeld: Duitse strijdkrachten vallen Polen binnen, met beeld- en geluidsopnamen van Hitler, beschietingen, aanvallen door Stuka’s, aangerichte vernielingen, de capitulatie van het Poolse leger, oprukkende Duitse troepen en krijgsgevangenen. 00.30.49 Hitler bekijkt met leden van zijn militaire staf een landkaart. 00.30.54 Een kaart van Noord-Europa, waarop de Duitse inval in Noorwegen wordt weergegeven. 00.31.01 Duitse marineschepen en troepen vallen aan, afgewisseld met meer beeld- en geluidsopnamen van Hitler. 00.31.49 Krijgsgevangenen worden afgevoerd. 00.32.09 Beelden van de Duitse aanval op Nederland, met Stuka’s en parachutisten. 00.32.52 Duitse soldaten klimmen over daken. 00.33.05 Militair materieel wordt per trein getransporteerd. 00.34.14 Opnames van Stuka’s, bombardementen en vernielingen bij een spoorlijn en een spoorbrug. 00.36.22 Een verwoeste boerderij. 00.36.39 Schepen met vlaggen met hakenkruizen liggen bij Deventer aan de kade. 00.36.44 Een grote NSB-vlag hangt uit bij een gebouw. 00.36.52 Affiches van de NSB. 00.37.00 Leden van de Hitlerjugend lopen op de Brink in Deventer, gevolgd door een groep NSB-ers (WA-mannen?) met een vaandel en een groep meisjes in uniform. Mensen langs de kant brengen de fascistengroet. 00.37.25 Een boer is aan het ploegen met een span paarden, met op de achtergrond een verwoeste boerderij. 00.37.50 Opnames van verwoeste en beschadigde gebouwen. 00.38.50 Een vernielde pantsertrein ligt naast de rails. 00.39.10 Een vrachttrein met benzinetanks rijdt over de rails, gevolgd door een bord met de tekst: ‘Wehrmachtstankstelle’. 00.39.25 Een trein rijdt voorbij, gevolgd door meer beelden van verwoestingen. 00.39.53 Op de feestelijk versierde Brink in Deventer rijdt een bus met een houtgasgenerator voorbij. Er vindt een inzamelingsactie voor Winterhulp plaats. De Waag is versierd met groene takken en doeken met hakenkruizen. 00.40.45 Op het balkon van het stadhuis van Deventer en aan de gevel van de V&D hangen spandoeken met de tekst: ‘Victorie want Duitschland wint op alle fronten’. 00.41.08 Op winkelruiten is het V-teken aangebracht. 00.41.36 Op een muur hangt een affiche voor de film De eeuwige Jood. 00.41.41 Een jongetje met een jodenster op zijn kleding loopt over straat, samen met andere kinderen. 00.41.48 Aan een boom hangt een bordje met de tekst: ‘Voor Joden verboden’. 00.41.50 De gasgenerator van een bus wordt gevuld met brandstof, gevolgd door beelden van andere met gas gestookte auto’s en bussen. 00.42.40 Op een muur hangt een affiche met de tekst: ‘Bolsjewisme is moord!’ 00.42.43 Een kaart van Stalingrad en omgeving. 00.42.47 Een affiche met de tekst: ‘Met Duitschland tegen het bolsjewisme’, gevolgd door andere kaarten van Russische steden en NSB-affiches. 00.43.08 Opnieuw beelden van verwoeste gebouwen. 00.43.25 Een man vult een zandzak met zand uit een handkar. 00.43.49 Een woning wordt door particulieren leeggehaald. De spullen worden met een bakfiets vervoerd. 00.44.43 Opnieuw beelden van verwoeste en brandende gebouwen. 00.45.19 Mensen staan voor een winkel te wachten. 00.45.41 De restanten van een neergeschoten V2. 00.45.47 Brandende schepen en gebouwen in de haven van Rotterdam. 00.45.58 Vernielde treinen op een stationsemplacement. 00.46.18 Opnieuw beelden van verwoeste gebouwen, nu op de Nieuwe Markt in Deventer. 00.46.24 De door de zich terugtrekkende Duitsers vernielde spoorbrug bij Deventer. 00.47.19 Een straat hangt vol met Nederlandse vlaggen. 00.47.25 Een groepje mensen loopt door een straatje en zwaait naar de camera. 00.47.44 Oude mensen zijn aan het drinken en eten. 00.48.19 Dokters en verpleegsters lopen door een met vlaggen versierde straat. 00.48.29 Geallieerde voertuigen en soldaten rijden en lopen door het centrum van Deventer. Langs de kant staan veel mensen. 00.48.49 Herauten te paard gaan vooraf aan een optocht op de Brink in Deventer op 31 augustus 1945 (koninginnedag) met muziekkorpsen, verenigingen en praalwagens met onder meer thema’s uit de oorlog. 00.50.32 Kinderen staan bij een draaiorgel. Twee meisjes dansen met elkaar. 00.50.47 Meer beelden van de optocht. 00.51.16 Kinderen kijken naar een poppenkast. 00.51.45 Een tegeltje met de Nederlandse Leeuw en de tekst: ‘Alles sal reg kom’, gevolgd door een tegeltje met een portret van Juiana en Bernhard. 00.51.51 Er wapperen vlaggen van de toren van de Lebuïnuskerk in Deventer. 00.52.00 Einde |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BB03216_HCO.mp4 |
| Locatie(s): | Deventer, Nederland; Rotterdam, Nederland |
| Titel: | Degeto Weltspiegel Folge 10 |
| Archief: | Oorlog in Blik |
| Maker: | Tobis Degeto |
| Datering: | 1940 |
| Rechten: |
| Duits Degeto-journaal voor amateurs. In dit deel: gevechten aan de Noorse kust en een oprukkend Duits leger; Britse krijgsgevangenen en luchtaanvallen op Engelse schepen bij de Noorse fjorden. N.B.: de Duitstalige ondertitels in sommige fragmenten zijn niet altijd afzonderlijk vermeld in de beschrijving, maar, waar nodig, in een vrije Nederlandse vertaling in de tekst verwerkt.
|
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | |
| Vorm: | Smalfilm |
| Filmnummer: | AV2373 |
| Locatie(s): |
| Titel: | Degeto Weltspiegel Folge 15 |
| Archief: | Oorlog in Blik |
| Maker: | Tobis Degeto |
| Datering: | 1940 |
| Rechten: |
| Duits Degeto-journaal voor amateurs. In dit deel: de gevechten rond Duinkerken. Engelsen en Fransen raken daar ingesloten en moeten in allerijl worden geëvacueerd over de Straat van Dover. De stad is volledig verwoest, krijgsgevangenen worden weggevoerd. N.B.: de Duitstalige ondertitels in sommige fragmenten zijn niet altijd afzonderlijk vermeld in de beschrijving, maar, waar nodig, in een vrije Nederlandse vertaling in de tekst verwerkt.
|
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | |
| Vorm: | Smalfilm |
| Filmnummer: | AV2378 |
| Locatie(s): |
