| Titel: | Vrij nederland |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1939 - 1945 |
| Rechten: |
| Compilatiefim met beelden uit 1939, uit de periode 1940-'45 en uit de eerste jaren na de bevrijding. Beelden van o.a. joodse burgers met de jodenster in Amsterdam, van Ned. Indie voor 1942, bombardement op Rotterdam, van NSB-bijeenkomsten en Nazi-plechtigheden. Beelden van de illegaliteit en van de opening van de Staten-Generaal na de bevrijding door koningin Wilhelmina. Aan het einde wappert de Nederlandse driekleur. Bevat beelden van arbeidsinzet in Duitsland en van Anjerdag
00.00 Openingsbeeld van heraut met daaronder titel : Vrij Nederland. Begeleidende muziek speelt Beethoven's Vijfde. Vervolgens tekst: Polygoon Profilti Productie 00.10 Donkere wolken die de zon afdekken. Beelden uit de bezettingstijd w.o. Amsterdammers lezen Duitse verordeningen, aangeplakt op de De Ruyterkade, bord met opschrift : Judenviertel-Joodse wijk, bij ingang van de Jodenbuurt. Voetgangers in winkelstraat. Joodse kleuters met Davidster op hun jasjes, geboeide verzetsstrijders worden weggevoerd. Gefusilleerde verzetsstrijders op fusilladeplaats 00.27 Zon komt achter wolken te voorschijn 00.35 3-tal beelden uit het Ned. Indie van voor 1942, t.w. openbaar gebouw, ingang van een pasar, kamponghuisjes 00.44 Heinkel He 111, 2 motorige bommenwerpers en Stuka Ju 87 duikbommenwerpers van de Luftwaffe 00.48 Twee Hagenaars met boven de stad op 10 mei 1940 uitgeworpen Duits pamflet, gesteld in slecht nederlands 00.52 Marcherende Duitse soldatenlaarzen, oprukkende Duitse tanks en voorwaarts stormende infanteristen. Duitse mitrailleurschutter 01.05 Nederlands, verouderd, veldgeschut lost een schot. Mortiersectie van het Veldleger gaat hardhollend in stelling 01.09 Fokker T-IV/W drijverbommenwerper van de Marine Luchtvaart Dienst in Ned. Indie. Kruiser 'De Ruyter', Ltz. I, onderzeebootcommandant, kijkt door periscoop. Boven water uitstekende periscopen. Graven van gesneuvelde Nederlandse militairen 01.19 Duitse Heinkel en Stuka bommenwerpers, vallende bommen. Duitse troepen trekken over Maasbrug Rotterdam binnen. Brandende huizen en gebouwen in Rotterdam 01.31 Gebombardeerde straat. Duitse troepen trekken door Amsterdam 01.40 Commandant van Duitse 227e Infanteriedivisie, gen.maj. F. Zickwolff, slaat de intocht gade. Reichskommissar Seyss-Inquart inspecteert op Binnenhof opgestelde erewacht. Seyss-Inquart spreekt voor gehoor van Duitse leger- en Nederlandse civiele autoriteiten in de Ridderzaal zijn eerste rede uit 01.54 Ir. A.A. Mussert, Leider van de NSB, neemt parade van WA-eenheden af 02.01 Beelden van de NSB-hagespraak op de Goudsberg bij Lunteren en van de bronzen klok, die de NSB aan Reichsmarschall Goring, chef van de Luftwaffe, schonk 02.13 Duitse militaire kapel opent parade voor Seyss-Inquart. Voor hem de Hohere SS-und Polizeifuhrer Ernst Rauter 02.25 Bijeenkomst van de door de Duitsers ingevoerde Kultuurkamer 02.31 Paraderende Arbeidsdienst, groep Kerstmannen met collectebussen voor de actie Winterhulp. Duitse soldaten laden ronde hollandse kazen van vrachtauto 02.43 Distributiekaarten, queuende huisvrouwen. Rij huisvrouwen en kinderen voor groentewinkel 02.50 In de bezettingstijd geslagen muntgeld van 1 cent tot en met een kwartje 02.52 Krantenkoppen in Nederlandse dagbladen uit begin oktober 1941, vermeldende de volgens Reichspressechef Dr. Dietrich en Duitse militaire kringen beslissende nederlaag van de Sovjet-Unie 02.58 Naar Londense radio luisterende onderduiker, illegale bladen w.o. Trouw. Seinende ondergrondse marconist. Uittypen en stencillen van berichten, krantenbericht over standrechtelijk doodgeschoten communist 03.07 Installatie van WA-uniform dragende NSB-burgemeester 03.13 Wegvoeren per vrachtauto van Nederlandse jongelui vanaf station Utrecht 03.19 Werkplaats in Duitsland : bankwerker, schaver 03.25 Menigte verzamelt zich bij paleis Noordeinde en legt bloemen neer t.g.v. verjaardag Prins Bernhard op 29 juni 1940 03.35 Anjer in knoopsgat, bloemenhulde bij monument van koningin-moeder Emma 03.42 Torpedojager, vlooteenheid op zee, O-15 gaat onder water. Fokker TIV/W drijverbommenwerpers. Torpedo wordt in lanceerbuis geschoven. Fokker CXI boordvliegtuig, verkenningstoestel van een der lichte kruisers 03.56 Koopvaardijschip. Kaart van Engeland met hoofdstad Londen. Wereldkaart waarop lijn van Londen naar Ned. Oost-Indie getrokken wordt en op andere kaart twee lijnen naar resp. Curacao en Suriname 04.11 Matrozen hijsen vlag op achtersteven. Werklieden blazen zware betonnen balk op. Puinhopen bij St. Laurenskerk. Maaimachine, grazende koeien. Krukas voor scheepsmotor wordt uit smidsvuur gehaald. Schip glijdt te water. Verkeersbrug bij Moerdijk. Het ms. Nieuw Amsterdam, vliegtuigmotor van DC-3. De Gouden Koets, koningin Wilhelmina opent zitting der Staten-Generaal 04.42 Prins Bernhard met prinses Beatrix op de arm, prinses Juliana en koningin Wilhelmina komen paleis Noordeinde uit en begeven zich naar de menigte 05.07 Enthousiaste menigte. Prinselijk gezin en koningin op de paleistrappen 05.15 Wapperende Nederlandse vlag 05.17 Slotbeeld : heraut als in beginrubriek en tekst Einde EINDE |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 5'27'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | _____________-HRE000079A3.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Buiten de grenzen - oorspronkelijke titel: onder 1 vlag |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1940 |
| Rechten: |
| Propagandistische compilatiefilm over het verloop van de Tweede Wereldoorlog buiten Nederland. Compilatiefilm van diverse eerder gebruikte stukken materiaal van gebeurtenissen gedurende de Tweede Wereldoorlog : o.a. - Prinses Juliana in 'de West'. - Duitse inval in Nederland. - Slag in de Javazee. - Indie tijdens de Japanse bezetting. 00.00 Tekst: Buiten de grenzen 00.27 Tekst: Opgedragn aan Hollands ondergrondse strijders, die door hun heldhaftig verzet binnen de grenzen, beteekenis en inhoud hebben gegeven aan de strijd van hun landgenoten buiten de grenzen 00.40 Een Duitse soldaat loopt wacht op een brug, terwijl onder hem door mensen wegvluchten over water 01.00 Opnamen van Curacao en Suriname 01.26 H.K.H. Prinses Juliana reikt onderscheidingen uit aan militairen ergens in de West 01.38 H.K.H. prinses Juliana bezoekt hierna het tehuis voor oorlogsgewonden 01.48 Opnames van de Duitse inval in Nederland tot en met branden van Rotterdam 02.34 Opnames van Nederlands-Indie, rijstvelden in Java 02.44 Indisch telegraafkantoor 03.03 In Indonesie geinterneerden Rijksduitsers 03.14 Aankomst van een Japanse handelsmissie in Indonesie 03.34 Knillers 03.40 Beelden van Indische specerijen 04.04 Terugkeer van de Japanse afgevaardigden, en het 5e kolonne werk 04.20 In Indie zijn een serie affiches aangeplakt waarin men wordt opgeroepen om dienst te nemen bij de KNIL 04.25 Voorbereidingen in Nederlands-Indie voor de Japanse aanval; het KNIL marcheert, besprekingen van de generale staf, uitzetten van mijnen en de levering van Amerikaans oorlogsmateriaal 04.50 Kaartje waarop de Japanse aanval van 17 december 1941 05.13 Gouverneur-Generaal van Starkeborgh Staghouwer leest de oorlogsverklaring van Nederland aan Japan voor; 6 december 1941 05.22 Voorbereidingen vanIndie voor aanval Japan, camouflage van steden, oorlgosindustrie 05.57 Een Dornier Do 24 doet een aanval op een Japans schip 06.14 Telegraaf van de marine geeft door dat er een grote Japanse invasie vloot nadert 06.20 Torpedoboot "Van Galen" 06.31 De vloot die aanwezig is in de Javazee; bv. de kanonnen van de kruiser "De Ruyter", de kruiser de "Java" valt aan 07.04 Beelden van de landing van de Japanners o.a. een Javaanse kustbatterij, flitsen van KNIL vechtend met Japanners 07.23 Een wegversperring op Java 07.29 Branden waarbij alles vernietigd wordt, zodat er geen enkel militair object in handen zal vallen van Japan 07.45 Een schip dat, geheel gecamoufleerd met bomen en al erop, ontkwam 08.02 Rediotoren van Java, men hoort de afscheidsgroet 08.16 Londen, Westminster en Houses of Parliaments 08.20 H.K.H. Koningin Wilhelmina 08.24 Kabinet Gerbrandy in Londen 08.34 Nederlandse scheepvaart 08.37 O.a. "De Oranje"; dit schip werd later ingericht als hospitaalschip voor gewonde militairen 08.49 Beelden van de Hollandse vissersvloot 09.06 Convooi van geallieerden schepen, waarbij Nederlanders o.a. als bewaking meevaren 09.28 Aanval van de Duitsers 09.43 Einde |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 9'42'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BUITENDEGRENZ-HRE0000244A.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Buiten de grenzen - oorspronkelijke titel: onder 1 vlag |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1945 |
| Rechten: |
| Propagandistische compilatiefilm over het verloop van de Tweede Wereldoorlog buiten Nederland. Propagandistische compilatiefilm van gebeurtenissen tijdens de tweede wereldoorlog buiten Nederland. Koopvaardijschepen worden aangevallen. Doop van Prinses Margriet te Ottawa. Militairen worden o.a. opgeleid in het hanteren van wapens en in het parachutespringen. Prinses Juliana brengt een bezoek aan de Nederlandse Antillen en Suriname. Korte shots van de Duitse terugtocht uit Rusland en de opmars van de Russen. 00.00 Kantine vol met zeevarenden. 00.22 De zeelui vertellen aan elkaar sterke verhalen over de onveiligheid op zee. Men ziet bijv. een aanval van een onderzeeer. 00.29 Een torpedo wordt afgevuurd op een vrachtschip. 00.47 Ook een serie koopvaardijschepen, of convooi wordt aangevallen. 00.50 Ottawa; parlementsgebouw waarop de Nederlandse vlag wappert. 00.59 Doop van Prinses Margriet. Het kleine prinsesje wordt vastgehouden door haar moeder; Midden HM Koningin Wilhelmina, links ZKH Prins Bernhard. 01.11 Prinses Margriet als lachende baby. 01.14 V-teken. 01.17 Nederlandse brigade, die opgeleid wordt in de Prinses Juliana kazerne, marcheert hier de kazerne uit. 01.28 Aankomst van HM Koningin Wilhelmina bij de kazerne. 01.37 De hogere stafofficieren houden een beraad binnenin de kazerne. 01.43 De recruten krijgen uitleg in theorie over de moderne wapens. 02.09 Afscheid van de recruten, nadat ze hun basisopleiding gehad hebben. Zij vertrekken per trein naar Engeland. 02.27 De training wordt in Engeland voortgezet. De recruten leren o.a. uit rijdende auto's te springen. Voor Indie wordt o.a. geoefend in parachutespringen. 03.00 Bord van de Royal Netherlands Military Flying School. 03.04 Nederlandse piloten krijgen een opleiding voor oorlogsvlieger op het Amerikaanse vliegveld "Jackson". 03.20 Ze leren te vliegen in een North American type Texan AT 6. 03.41 De vlaggen van de nieuwe Nederlandse Luchtmacht worden op het vliegveld in Massachusetts gedecoreerd door HM Koningin Wilhelmina. Op de achtergrond staat HKH Prinses Juliana. 03.52 Nederlandse vliegers gaan aan boord van een North American Mitchell B 25. 04.30 HKH Prinses Juliana op haar reis naar Suriname en Curacao. 04.37 Aankomst in Suriname. 04.44 Huldiging van de prinses door o.a. bosnegerinnen en door een Javaan. 05.10 Reis van de prinses naar Curacao, men ziet de huldiging in Willemstad. 05.38 In het stadion woont HKH Prinses Juliana een parade bij. 06.00 Hoge Nederlandse en Amerikaanse officieren overleggen samen over de verdediging van Suriname en Curacao. 06.05 Kaartje met uileg over strategisch belang van dit gebied. 06.20 Geregelde troepen marcheren ergens in dit gebied. 06.37 Ook vrouwelijke vrijwilligers krijgen een opleiding. De stem zegt: zonder onderscheid naar rasverschil. 06.58 De mannelijke vrijwilligers leren met mortieren om te gaan en met zeer verouderde tanks. 07.09 Men ziet schade berokkend door kanonvuur op het eiland Aruba. 07.17 Olieraffinaarderijen op Aruba zijn echter onbeschadigd gebleven. 07.49 Ontginning van bauxiet in Suriname. De stem zegt dat 2/3 van de Amerikaanse luchtvloot in de oorlogsjaren vervaardigd, gemaakt is van Surinaamse bauxiet. 08.30 Vliegtuigfabriek van de North American; in deze hallen worden de beroemde Flying Fortresses gemaakt. 08.48 De Russische soldaten trekken inmiddels voort rustig sigaret rokend en kletsend, achter de vluchtende Duitsers aan. 08.56 Aankomst van een Douglas DC 3 "Dakota" in Suriname. 09.13 Luchtpatrouille bover Caraibisch gebied, deze luchtpatrouille beschermt een convooi met oorlogsmateriaal. 09.25 Einde. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 9'25'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BUITENDEGRENZ-HRE00002448.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Buiten de grenzen - oorspronkelijke titel: onder 1 vlag |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1942 |
| Rechten: |
| Propagandistische compilatiefilm over het verloop van de Tweede Wereldoorlog buiten Nederland. Propagandistische compilatiefilm van gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereloorlog buiten Nederland. New York vanuit de lucht gezien. Er wordt een opsomming gegeven van de Nederlandse kantoren daar. De Nederlandse ambassadeur ondertekent de beginselverklaring van de Verenigde Volkeren in Washington. Koningin Wilhelmina wordt door president Roosevelt en zijn vrouw in Washington ontvangen. Beelden van het reilen en zeilen van het convooi. Beelden van de oorlog in Nederlands-Indie en Rusland. 00.00 New York, vanuit de lucht gezien 00.25 Opname van de Nederlandse Informatiebureau te New York (zie noot 1 in dossier). 00.40 Opnames van wolkenkrabbers en een opsomming van alle Nederlandse kantoren aldaar gevestigd. 00.52 Washington, waar de Nederlandse diplomaten gevestigd zijn. 00.57 Dr. Alexander Laudon, Ned. ambassadeur te Washington. 01.06 Ondertekening van de beginselverklaring van de Vereenigde Volkeren. 01.20 Een van de eerste zittingen van de UNRA, die o.a. door Nederland georganiseerd zijn (zie noot 2 in dossier) er volgt een opsomming van door de UNRA verstrekte zaken zoals bijv. penicilline. 01.40 Er zitten ook Nederlanders in de commissie die de medicijnen verdeelt over de gekwetste gebieden. 01.50 De Nederlandse regering laat ook tweede hands-kleding naar Nederland verzenden. 01.55 Voedselaankoopbureau in New York. 02.27 Nederlandse marine binnengelopen in Amerikaanse haven ter ravitaillering en voor vernieuwing van het wapentuig. 02.41 v.l.n.r Mevrouw Roosevelt, HM Koningin Wilhelmina, President Roosevelt. 02.51 Roosevelt gezeten in een limousine op de kade naast het te schenken oorlogsschip houdt een toespraak, naast de Nederlandse Koningin. 03.14 Opnames van het reilen en zeilen op een convooi, de schepen varend, vliegtuigen, luchtafweer, enz. 03.31 Onderzeeer N 15 03.40 Motortorpedoboot. 04.00 Transportschepen (de stem zegt, dat dit het convooi is waarmee in november 1942 troepen naar Noord Afrika werden vervoerd) 04.38 Camp Lejeunne U.S. Marines staat er op een bord. Hier werden Nederlandse mariniers opgeleid voor de tropen. 04.50 Opnames van de opleiding van deze mariniers. 05.20 Nederlandse luchtmacht. Deze opereert nu vanuit een basis in New York. Australie. 05.35 Bombardement ergens op de Nederlandse Archipel. Men kijkt vanuit het bombarderende toestel. 05.43 Kaartje. Er wordt uitgelegd hoe en waar wordt gevochten in de Indische Archipel en de Stille zuidzee. 06.07 22 april 1942; de Amerikaanse vloot ligt voor Hollandia. Men ziet gevechtsbeelden. 06.29 Stormaanval van Amerikaanse mariniers. 06.40 Tanks in Nieuw Guinea. 06.48 Generaal McArthur gaat aan land in Hollandia. 06.55 In Hollandia is het Nederlands gezag weer hersteld, de Nederlandse vlag wappert weer. 07.40 Patrouille in de jungle van Nieuw Guinea, o.a. van Australiers. 07.53 Kaartje met uitleg van geallieerde veroveringen. 08.01 Slagveld ergens in Rusland, bezaaid met lijken. 08.07 Duitse krijgsgevangenen, waarna beelden van de grote veldslagen. Men ziet o.a. artilleriegeschut, marcherende Russische troepen, mortieren enz. 08.28 Stalinorgels. 08.45 Shots van rij artilleriegeschut vurend bij nacht, afgewisseld met het Kremlin bij nacht, vuurwerk voor feestende Russen. 08.56 Einde. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 8'55'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BUITENDEGRENZ-HRE00002449.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Buiten de grenzen - oorspronkelijke titel: onder 1 vlag |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1944 |
| Rechten: |
| Propagandistische compilatiefilm over het verloop van de Tweede Wereldoorlog buiten Nederland. In dit vierde deel vallen de RAF-bommenwerpers het door de Nazi's bezet gebied in Europa aan en met name de Philipsfabrieken in Eindhoven. Shots van de landingen op Normandie. Soldaten voeren de eerste Duitse krijgsgevangenen weg. Shot van koningin Wilhelmina. Daarna laat de film opnamen zien van verschillende delen van het "Nederlands gemenebest", waaronder Willemstad en Java. 00.00 RAF bommenwerpers vallen aan; vliegend over de Noordzee en vervolgens over Nderland naar Eindhoven om Philips te bombarderen. De RAF maakt gebruik van Bostons en De Havilland Mosquito's. 00.39 Ned. vissers, die een geallieerde vlieger uit zee oppikken. 00.58 RAF Mitchell bommenwerpers. 01.08 Bombardementen op de Atlantische Muur. 01.23 Een neerstortend Amerikaans vliegtuig. 01.28 Aanval van 6 juni 1944 op normandie met geallieerde bommenwerpers type Martin Maurader. 01.33 Bombardement van een vliegveld in Normandie om alle verbindingslijnen tussen de kust en het achterland van Normandie te ontregelen. 01.52 Parachutisten landen. 02.10 Invasievloot Normandie. 02.23 Landing in Normandie van de eerste commando's. 02.46 De eerste Duitse krijgsgevangenen. 03.16 Geallieerde legers marcherend. 03.35 Koningin Wilhelmina. 03.40 Verschillende onderdanen van het "Nederlandse Gemenebest" (Indonesiers Surinamers, etc.) De commentaarstem heeft het over een eenheidsdoel in een Nederlands Gemenebest belichaamd door het Oranjehuis. 03.45 Shots van de verschillende delen van het Nederlandse Koninkrijk, Willemstad, Javaanse rijstvelden, etc. 04.38 Paarden die in Nederland helpen bij de oogst. 04.47 Einde. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 4'47'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BUITENDEGRENZ-HRE00005B7D.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Hospitaalschip 'oranje'. konvooiescorte in de straat soenda |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1941 |
| Rechten: |
| Gecompileerde film over de volgende onderwerpen : - het tot hospitaalschip verbouwde m.s. "Oranje" van de Stoomvaart Maatschappij 'Nederland' keert in Australie terug met de gewonde Australische en Nieuwzeelandse militairen uit het Nabije Oosten. - overdracht aan de Australische regering van het tot hospitaalschip verbouwde m.s. 'Oranje'. - opnamen vanaf een Brits escorteschip van gezamenlijk opstomen met een Nederlandse onderzeeboot in Straat Soenda naar rendez-vous met konvooi van geallieerde koopvaarders. Dit korte fragment behoort tot de zeer weinige, die van de strijd in en om Nederlands-Indie gemaakt zijn. 00.00 Tekst : Commentaar door A. Schuurman. Indisch 0 journalist voor Movietone News. Beeld : Australisch echtpaar waarvan de man militair is en baby op de arm draagt, op de kade kijkend naar 00.03 m.s. Oranje bezig met afmeren. Het tot hospitaalschip omgebouwde schip is wit geschilderd met brede groene band rond de romp alsmede grote kruizen 00.09 Anzacs (noot 1) aan de reling op de dekken met hier en daar een nurse, zwaaiend naar de wal 00.19 Militairen met slouch hat (lett. slappe hoed) op het hoofd debarkeren via de valreep 00.28 Soldaat Percy Gloub vertelt van de strijd om Tobroek waar hij door een granaat een been verloor. Hij bedankt de scheepsbemanning (noot 2) 00.56 Kanonnier Carlisle, linkerarm in een mitella, een door een bomsplinter veroorzaakte verwonding, vertelt ook van Tobroek 01.22 Bert Wainwright, liggend patient, vertelt over de hevige strijd tegen de Duitse luchtlandingstroepen op Kreta en zijn redding door een Australische destroyer 02.07 In de hal van de aankomstloods loopt teruggekeerde soldaat op zijn ouders toe en wordt omhelsd door zijn moeder 02.14 1ste luitenant met linkerarm in een mitella, loopt gearmd met zijn jonge vrouw 02.18 Oudere onderofficier kust troostend zijn vrouw 02.24 Soldaat wordt begroet door zijn moeder terwijl zijn vrouw en kinderen meelevend toekijken 02.28 Viertal in het zwart geklede vrouwen die in spanning afwachten 02.32 Jongeman met plunjezak op de rug rent op zijn ouders toe en trekt hen mee naar op krukken lopende sergeant die hartelijk begroet wordt 02.43 Moeders en kinderen stromen toe naar de aankomsthal 02.47 Oudere aan de linkerhand gewonde soldaat omhelst zijn vrouw en dochtertje 02.53 Echtpaar uit het begin knuffelt hun peuter 02.57 Australisch soldaat met zoontje op de arm 03.02 m.s. Oranje afgemeerd in Australische haven 03.06 Wit geschilderde schoorsteen 03.09 Rode Kruisvlag wordt door premier Menzies in top gehesen 03.15 Groot rood kruis op wit veld op een der bovendekken 03.19 Verpleegster bij een der schilderijen in de lounge 03.22 Relieffiguren van de verschillende Oranje's waar onder koning Willem I 03.28 Verpleegsters maken bedden op in de tot ziekenzaal verbouwde eetzaal. Op de voorgrond links een zgn. swinging bed, schommelend opgehangen hospitaalbed 03.25 Wandrelief van het prinselijk paar 03.32 Rijen met witte dekens waarop rood kruis, gedekte bedden in een der eetzalen 03.35 m.s. Oranje voor de kade 03.39 Nederlandse onderzeeboot in zeestraat 03.42 Brug van een Brits escorteschip 03.45 Seiner met seinlamp op de arm naast Vickers luchtdoelmitrailleur waarvan schutter het wapen richt 03.49 Dornier Do-24K, vliegboot van de MLD vliegt langzaam over 03.56 Patrouillevaartuig draait stuurboord uit bij het inlopen van de wal 04.00 Engelse marineofficieren speuren met kijkers de zee af 04.07 Kalme Javazee en opgestuwde boeggolf 04.10 Uitkijk in het zeildoeken kraaienest 04.18 Onderzeeer blijft aan stuurboord paralelle koers voorliggen 04.26 Witschuimend kielzog van het escorteschip 04.29 Matroos met helm op de rug kijkt door donker glas tegen de zon in (noot 3) 04.36 Zon, gezien met en zonder donker kijkglas 04.39 Hij kijkt nogmaals en waarschuwt dan seiner en schutter 04.45 Die op alles voorbereid zijn 04.47 Konvooi schepen komt over de horizon 04.53 EINDE |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 4'53'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BG33159MPG___-HRE0000319C.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Wat doet gij - winterhulp haarlem |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1941 |
| Rechten: |
| Propagandaspotje van de NSB voor steun aan de Winter- hulp collecte's. Beelden van verarmde gezinnen en collec- tanten op straat. 00.00 Vraagteken. Tekst : Wat doet Gij, geprojecteerd over winterse beelden van Haarlem 00.08 Beeld : Winterse stadsbeelden, straten met modderige sneeuw 00.20 Heer komt thuis, stampt de sneeuw van zijn schoenen en wordt verwelkomd door zijn twee kinderen die door 00.49 de zorgzame moeder naar bed gebracht worden 01.02 Beeldenreeks van minder bedeeld kinderrijk gezin waar de moeder brood snijdt en de jongste in bed legt 01.18 Oudste jongetje van het gezin gaat de straat op en sticht fikkie met vriendjes 01.31 Projectie van kaart en vlag van Nederland over beelden van werkende mensen. Commentaar : het zojuist getoonde gezin behoort ook bij de grote familie van het Nederlandse volk 01.37 Collectanten voor Winterhulp verlaten gebouw, beelden van straatcollecte 01.48 Beeldenreeks van heer in restaurant die overdadige visschotel geserveerd krijgt en dikke sigaar rookt en van sigaretrokende en wijn drinkende dame. Op tafel verfrommelde bankbiljetten, aangeschoten dame wordt naar buiten geleid 02.36 Beelden van het station verlatende reizigers met projectie van vraagteken, kinderen 02.53 Functionaris van Winterhulp vult aanvraagformulier voor ondersteuning voor een gezin in 03.00 Collectanten in de straten met over de beelden tekstprojectie : Offert voor Uw volk, collectebus van Winterhulp Nederland 03.14 EINDE |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 3'14'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | WINTERHULPHAA-HRE0000E62B.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | The dutch tradition |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1940 |
| Rechten: |
| Compilatiefilm voor het Amerikaanse publiek inzake de Hollandse betrouwbaarheid als geallieerde partner tegen de nazi's. Beelden van de Hollandse folklore- ook in de U.S.A. aanwezig- en zijn fiere geschiedenis. Kolonien in oost en west. Dan de mobilisatie en de onverwachte Duitse aanval, die door Nederland verloren werd door het laffe bombardement op Rotterdam. 00.00 Titel: The Dutch Tradition 00.16 Typisch Hollandse beelden, ald schaatsenrijders, melkkoeien in een trekschuit, een molen, bloembollen, de was aan de lijn in een vissersdorp, en een kottertje 01.03 Voorbeelden van onze culturele verworvenheden: Hollandse huisjes, het Rijksmuseum, de Nachtwacht, beeld van Stuyvesant enz. 01.25 Het stadje Holland in het Amerikaanse Michigan, ook hier vindt men typisch Hollandse verworvenheden terug 01.33 Een spinnende vrouw 02.12 Het sociaal gedrag van onze bevolking : het uitgaan van een school, een gerechtsgebouw, en de Munt in Amsterdam 02.33 Verschillende typen Hollandse huizen 02.39 Nederlands transport : een Nederlands treinstel en Schiphol met vliegtuigen 03.09 Nederlanders en de zee : werkzaamheden aan de Afsluitdijk en droogmaken van polders 04.00 Wereldkaart met daarop de huidige (1943) en vroegere Hollandse kolonien 04.15 De grootte van Indie vergeleken met die der Verenigde Staten. Sawa's en straatbeelden in Batavia 05.21 De 'West'. Straatbeelden van Paramaribo in Suriname en het oerwoud, alsmede de haven van Willemstad 05.34 Oogstende Nederlandse boeren 05.43 Het Vredespaleis te Den Haag. (commentaar: de laatste 100 jaar geen oorlog meer in Nederland, en centrum van vredeswil) 06.00 Beelden van de mobilisatie van 1939 06.27 Parade van Nederlands militair materieel 06.42 Andere Nederlandse maatregelen tegen een mogelijke inval van nazi-Duitsland, als innundaties en grensblokkades 06.56 Koningin Wilhelmina neemt een militaire parade af 07.20 Beelden van de Duitse inval in Nederland bij het ochtendgloren (10-5, 03.00h) 08.13 Parachutisten landen in Rotterdam 08.40 De Moerdijkbruggen 08.55 Duitse Junkers JU-88 bommenwerpers 09.31 Overzicht van het door het bombardement verwoeste Rotterdam 09.41 Duitse Junkers boven Zeeland 09.45 Franse en Engelse soldaten vertrekken gehaast per boot naar Engeland (vanuit de omgeving van Duinkerken) 10.05 Einde |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 10'05'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | THEDUTCHTRADI-HRE00004FD3.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | The dutch tradition |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1941 |
| Rechten: |
| Tweede deel van een compilatiefilm voor het Amerikaanse publiek over de betrouwbaarheid van Nederland als geallieerde partner. In dit deel het gebeuren in Nederlands-Indie, vooral tijdens de gevechten tegen de Japanners. Nederlandse militairen worden opgeleid in Canada. Het kabinet Gerbrandy in ballingschap in London. Op de Antillen en in Suriname worden brandstoffen en bauxiet gemaakt ten behoeve van de geallieerden. 00.00 Aankomst Koningin Wilhelmina in Indie 00.21 KNIL marcheert in Indonesie. 00.40 Bij een uitleg over de koloniale basis van de Nederlandse economie opnamen van de oogst van thee en tapioca, evenals de winning van tin en rubber. 01.25 Aankomst van Japanse gezant die komt onderhandelen over Indonesische olie. 01.49 Man aan bureau krijgt heimelijk een papier toegeschoven. 01.59 Beelden van mobilisatie in Indonesie. Ronselen van Indische jongens voor het KNIL, uitzetten van zeemijnen. 02.12 Relaties met de geallieerden. O.a. het m.s. Oranje dat gewonde Australische militairen naar huis brengt. 02.30 Door 'lent lease' verkregen oorlogsmateriaal wordt uitgeladen. Tanks en pantserwagen worden uitgeladen uit de kruiser Hr.Ms. De Ruyter. Oefeningen met dit materieel. 02.58 Tekst 'Pearl Harbour' 7 dec. 1941. 03.04 Gouverneur Van Starkenborgh Stachouwer ondertekent de oorlogsverklaring tegen Japan. 03.07 Aanvallen van de Nederlandse luchtstrijdkrachten op Japanse schepen; een Dornier Do 24 ( voor mei 1940 aangekocht ) stijgt op. 03.14 Aanval van Catalina's Consolidated Vultee PBY5 op Japans schip. 03.30 Opnamen van de inderhaast in Indonesie opgezette oorlogsindustrie. 03.48 Bommenwerper van Nederlandse makelij, een Martin B 10. 04.09 De Nederlandse vloot op de Javazee. 04.14 De torpedobootjager Hr.Ms. Van Galen. 04.19 Links Hr.Ms. Java, rechts Hr.Ms. De Ruyter. 04.34 Beelden van de strijd te land. Veldgeschut, wegversperring, etc. 05.05 Oliebranden op Java. 05.08 Tweede kabinet Gerbrandy. 05.13 Close-up van Gerbrandy 05.18 Canada. Trainingscentrum voor het Nederlandse leger. Opnamen van o.a. oefeningen van de infanterie. 06.03 Oefeningen luchtmacht. 06.24 Antillen en Suriname. Ook hier oefeningen van het leger en het werven van vrijwilligers. 06.50 Kaart van Zuid-Amerika. Het strategisch belang van Suriname en de Antillen wordt uitgelegd. 07.00 Nederlands - Amerikaanse besprekingen over de mogelijke gevechten in dit gebied. 07.40 Voorbereidingen voor deze gevechten o.a. met tanks type M1. 07.42 Suriname, bauxietmijnen. 08.20 Vliegtuigfabrieken, o.a. Douglas, waarvoor het aluminium uit de bauxiet nodig is. 08.21 DC-3 Dakota. 08.34 Opstijgende Boston III 08.56 Olieraffinaderijen van Curacao, commentaarstem vertelt over aanval van de Duitsers op Aruba (?). 09.40 Kustwacht van de Antillen, die uitkijkt naar onderzeeers. 10.10 Einde |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 10'10'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | THEDUTCHTRADI-HRE00004FD1.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | The dutch tradition |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1942 |
| Rechten: |
| Derde deel van een compilatiefilm voor het Amerikaanse publiek over de betrouwbaarheid van Nederland als geallieerde partner. Dit deel toont het bezoek van Koningin Wilhelmina aan president Roosevelt. Beide houden een toespraak. Bijeenkomst van Hollandse zeelui in den vreemde. Bernhard neemt een parade van Hollandse militairen in Engeland af. Indruk van het verzet in bezet Nederland. 00.00 Voorbeelden van samenwerking van de Nederlandse en Amerikaanse strijdkrachten in de Caribische Zee. 00.14 Koningin Wilhelmina op bezoek bij President Roosevelt. v.l.n.r. Mw. Roosevelt, H.M. de Koningin, de President. Bij deze gelegenheid schenkt de Amerikaanse President de Koningin een onderzeebootjager. 00.25 De President, gezeten naast H.M. de Koningin, houdt een toespraak 00.41 Wilhelmina in auto. 00.50 Vloot. Luchtgevecht met Duitsers. 01.18 Admiraal Helfrich. 01.25 Bijeenkomst Hollandse zeelui. 01.55 Konvooi. 02.12 Vrachtschepen. 02.28 Nederland: mensen op straat lezen een verordening van de bezetter. 02.40 Illegale kranten en sabotageacties. 03.46 Bombardement door de Royal Air Force op Eindhoven. 04.32 Nederlandse leger oefent 'ergens in Engeland' 04.39 Z.K.H. Prins Bernhard neemt parade af. 05.13 Einde |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 5'15'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | THEDUTCHTRADI-HRE00004FD2.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Nederlands legioen in engeland houdt manoeuvres - british olympic news 1941, item 1 |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1941 |
| Rechten: |
| Journaalopnamen van oefeningen van het zgn Nederlandse Legioen in Engeland tijdens W.O. II. 00.00 Tekst : British Olympic News. Nederlandsch Legioen houdt manoeuvres 00.05 Beeld : Legertrucks rijden tijdens oefeningen door heuvelig landschap, brencarriers op volle snelheid 00.25 Infanteristen stormen na het verlaten van de bussen de weg af 00.36 Vijfde Colonnist (noot 1) reinigt in verlaten boerderij zijn machinepistool. door de in burger geklede spion 00.39 Sergeant kijkt om hoek van een gebouw en wenkt waarna twee Nederlandse soldaten met bajonet op hun geweren naderbij sluipen en de man verrassen, die meteen zijn handen omhoog steekt 00.48 Beelden van infanteristen die in aanval op de de vijand de heuvel afstormen en bij prikkeldraad in dekking gaan. Close up sergeant geweerschutter, helper zet magazijn op Bren van Brenschutter 01.38 EINDE 01.07 Laden en afschieten van mortier 01.13 Universal carriers en infanteristen komen te voorschijn uit rookgordijn 01.20 Beelden van de onder dekking van rookgordijn aanvallende troepenmacht |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 1'38'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BG29882MPG___-HRE00006ACD.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Op weg naar de west - britisch olympic news |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1941 |
| Rechten: |
| Soldaten van het Nederlandse Legioen vertrekken naar de West. 04.34 Tekst : British Olympic News. Op weg naar de West (vertraagd door censuur) 04.38 Beeld : Hoornblazer blaast signaal 04.43 Groep soldaten in barak maakt zich gereed voor vertrek naar Suriname 04.59 Een soldaat met portret van zijn meisje 05.00 Landkaarten van Suriname 05.21 Sergeant spreekt troep toe 05.44 Groep soldaten met bepakking op grasveld 06.07 Troep marcheert af 06.23 Wapperende Nederlandse vlag 06.25 EINDE |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 1'52'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BG25505MPG___-HRE0000437B.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Nederlandse piloten in opleiding - british olympic news, item 1 |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1941 |
| Rechten: |
| Opnamen van de opleiding van Nederlandse vliegtuigbemanningen bij een OTU (Operational Training Unit), waar piloten getraind worden mbv. een Linktrainer en boordschutters om leren gaan met boordmitrailleurs. De bemanningen zouden eind 1941 dienst gaan doen in het 320 (Dutch) Squadron van de Marine Luchtvaart Dienst 00.00 Tekst : Nederlandsche piloten in opleiding. British Olympic News 00.05 Beeld : Hangar waar instructeur op trap bij motor van Lockheed Hudson bommenwerper onderricht geeft aan personeel van de Kon. Marine. Officieren bekijken motor waarvan beplating verwijderd is, tweetal monteurs servicen motor 00.16 Beeldenreeks van schepelingen en officieren-vlieger rond tafel in de open lucht waarop constructie en werking van gedemonteerde boordmitrailleurs bekeken wordt 00.37 Linktrainer (noot 1) in zaal waar instructeur aan zijn bureau zit. Sergeant-vlieger klimt in Linktrainer en beproeft het volant. Instructeur sluit deur van simulator en de kap. Instructeur overlegt met officier, ronddraaiende Linktrainer, instructeur start bedieningspaneel op zijn bureau. Shot van aan de simulator gekoppelde wagentje dat over de display rijdt. Kastje met viertal vlieginstrumenten op zijn bureau 01.20 Beeldenreeks warmdraaien motoren van een Hudson 01.23 Bemanning begeeft zich aan boord van het toestel. Ronddraaiende propellor van warmdraaiende motor. Hudson rolt over de grasmat en start van de startbaan 02.00 Beelden van instructeur, rechts, en leerling-vlieger, links in de cockpit afgewisseld met beelden van formatie van 3 Hudsons in de lucht 02.19 EINDE |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 2'19'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BG25041MPG___-HRE000039BC.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Afvoer van duitse krijgsgevangenen |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 5 januari 1945 |
| Rechten: |
| ongemonteerde fragmenten van: - afvoer van Duitse krijgsgevangenen vanuit de verzamelcentra naar Den Helder, alwaar zij in de Britse landingsvaartuigen overzee naar Duitsland gebracht worden. - inleveren van wapens en uitrustingsstukken door de Duitse troepen na de capitulatie in mei 1945. - Britse officieren verkennen een afvoerroute. 00.00 Lange collonne Duitse krijgsgevangenen marcheert naar hoger gelegen weg, die de toevoerweg kruist. 00.14 Door paarden getrokken (boeren)wagens, voorzien van rood kruis. 00.27 Twee Britse soldaten in een pantserwagen houden een oogje in het zeil als de colonne langsmarcheert. 00.50 Door paarden getrokken fouragewagens. 01.03 De colonne op de afvoerroute. Op de voorgrond de ongewapende krijgsgevangenen in ongelijke pas, verderweg de fourage. 01.21 Lei op de straat met het opschrift: Petty 278. 01.23 Nederlandse burgers slaan de afvoer gade. 01.29 Colonne marcheert onder brug - te Amstelveen - door de oplopende weg langs de kerk. 01.51 De colonne, gefilmd langs de brug. 01.59 Kinderen zittend op een muur langs de brug zien de Duitsers langsmarcheren. 02.05 Duitse legerwagen wordt uitgeladen langs de kant van de weg. 02.11 Duitse officier met Britse militairen bij legerauto. 02.15 Duitse legerwagen is gestopt langs de kant van de weg; inzittenden krijgen opdracht tot uitladen. 02.24 Het uitladen begint, twee Duitse soldaten stoppen nog snel wat in hun rugzak. 02.20 Overzicht van een gedeelte van de ingeleverde wapens en uitrustingsstukken, neergelegd langs de kant van de weg. 02.39 Duitse soldaten onder toezicht van Britse militairen van de 49ste - Polar Bear - divisie. 02.43 Duitse motor met zijspan wordt door de Britten gesommeerd te stoppen. 02.47 Berg ingeleverde wapens en uitrusting. 02.54 Vrachtwagen met geweren en pantservuisten wordt uitgeladen. 03.03 Gasmaskers worden bij een hoop (Duitse) helmen gegooid. 03.07 De krijgsgevangenen, nu blootshoofds, marcheren voort. 03.12 Brencarrier passeert ophaalbrug. 03.15 Smalle weg in polderlandschap. Naast de colonne een begeleidende brencarrier. 03.27 Boeren paard-en-wagen passeert vlak voor de camera. 03.33 Schapen met lammetjes op dijkje naast inundatie. 03.38 C.U. lammetje. 03.42 De colonne verdwijnt langzaam uit het gezicht. 03.50 In groepjes van twee en drie man lopen de krijgsgevangenen voort. 03.54 Twee Britse officieren, waarvan een met kijker, bij brug. 04.01 Beide officieren zien uit over het water. 04.05 Opgeblazen brug, in het water gezakt. 04.11 Colonne krijgsgevangenen trekt over ophaalbrug. 04.35 Nederlandse politieagent bij de brug houdt toekijkende jeugd op een afstand als de fouragewagens de brug oprijden. 04.51 Alleenlopende Duitse soldaat sjokt voort met takje in de hand. Hij wordt gevolgd door een grote groep Wehrmacht-soldaten met etensketeltje in de hand. 05.03 Officier van de Feldgendarmerie ( Duitse militaire politie ) regelt het verkeer bij de ophaalbrug. 05.10 Paard en wagen met soldaten nadert de ophaalbrug. 05.14 Fouragewagens komen een brugafrit afrijden. 05.18 Vermoeide Duitse soldaat laat zich in fietsaanhanger vervoeren. Hij houdt een los paard aan de teugel. 05.22 Fouragewagens, waarachter losse paarden zijn vastgebonden, op een brugafrit. 05.36 De krijgsgevangenen marcheren voort, blootshoofds en zonder wapens. 05.48 Langs een brede vaart. 06.05 Op de kop van de colonne lopen de officieren, sommigen met een stok. In het kanaal langs de weg varen binnenschepen in dezelfde richting. In de colonne ook Wehrmacht-soldaten van Siberische landaard. 06.58 De colonne marcheert door het geopende hek van haventerrein naast het kanaal. 07.09 Ravitailleringspost wordt gepasseerd. 07.27 Dorstige Duitsers in de rij bij de tankwagen op de ravitaillering. 07.46 Met drieen tegelijk tappen zij hun etensketeltjes vol. 08.00 Soldaat van de Luftwaffe en officier van de Wehrmacht vullen hun etensketeltjes. 08.07 Op een talud in het open veld maken de krijgsgevangenen bivak voor de nacht. 08.12 Landingsvaartuigen ( LTC ) varen de haven uit in de vallende schemering. 08.26 LCT 2188 nadert de kade. 08.34 LCT meert af langs de kade. Erachter een tweede LCT. 08.53 Duitse krijgsgevangenen gaan aan boord van twee naast elkaar liggende LCT's. 09.14 In kiellinie varen de LCT's de haven uit. Op de kade wachten Duitse krijgsgevangenen op inscheping. 09.26 LCT 242 passeert het fort bij de havenuitgang. 09.48 LCT 2135 vol met Duitse troepen. 09.58 Grinnikende matroos van Koninklijke Marine wuift de eerste vertrekkende krijgsgevangenen na, maar maakt dan een gebaar van minachtend wegwuiven. 10.03 De LCT ontmeert van de kade. 10.07 Einde. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 10'11'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BG28020MPG___-HRE0000200E.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Terugkeer repatrianten uit duitsland |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1945 |
| Rechten: |
| Ongemonteerde opnamen van de terugkeer van Nederlandse tewerkgestelden uit Duitsland. Beelden worden afgewisseld met "typisch Hollandse" landschapsopnamen. Beelden van keuring van repatrianten. Zie beschrijving (in metrages) op stamkaart in dossier. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 6'57'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BG25484MPG___-HRE00006AD8.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Militaire oefeningen in west-indie |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1942 |
| Rechten: |
| Eerste acte van een film over de versterking der defensie in Suriname gedurende de Tweede Wereldoorlog, waarbij o.a. ook de hulp wordt ingeroepen van 'schutters', dit zijn inheemse soldaten die vrijwillig dienen in het leger tijdens de oorlog. Suriname speelde een belangrijke rol voor de geallieerde oorlogsvoering. Daar 60% van het benodigde alluminium voor de bouw van vliegtuigen afkomstig was uit de bauxietmijnen van Suriname. De film toont naast beelden van de militaire oefeningen ook fragmenten van de winning van bauxiet. 00.00 Twee peletons schutters aangetreden voor de geweerexercitie; zij presenteren het geweer en zetten het aan de voet. Het kampement is het Kamp Gemene Landsweg 00.22 Close-up van een Surinaamse recruut, die zijn Johnson automatisch geweer over de schouder neemt. 00.27 Een peleton Surinamers marcheert af. 00.37 Close-up van Surinaamse recruut tijdens geweerexercitie. 00.41 Een peleton recruten exerceert in de brede linies. 00.50 Close-up van een Hindoestaanse recruut tijdens het 'Hoofd-front', en andere strak voor zich uitkijkende recruten. 00.53 Stuk Amerikaans pantserafwergeschut 37 mm wordt in stelling gebracht. (zie noot 2 in dossier) 01.06 een stuk panserafweergeschut, gemonteerd op de wagen van de compagniescommandant. 01.12 de loop van het geschut 01.16 de KNIL-instructeur wijst op het stuk, terwijl inheemse recruten toekijken. 01.24 KNIL-instructeur geeft twee recruten instructie op 81 mm mortier. 01.39 close-up van de lader 01.42 Aangetreden meisjes van het Vrouwen Korps oefenen met het presenteren van het Johnson geweer. 01.53 Mars van Vrouwen Korps en de inheemse recruten onder commando van kapitein van het KNIL. 02.24 Aanval bij het vliegveld Zanderij tijdens oefening van de lichte Marmon Harrington verkenningstanks met voorwaarts stormende infanterie. 02.37 Twee Surinaamse infanteristen bestoken met Amerikaanse vlammenwerpers stapel brandhout, die in vlammen opgaat. 02.45 Tank stormt langs rokende resten, gevolgd door hollende infanteristen. 02.51 De rivier de Marowijne. Het oerbos op de oever groeit tot op het water. 02.58 Gouvernementsvaartuig passeert. 03.05 Korjaal met Javaanse patrouille, die met spits toelopende pagaaien roeien. 03.10 Het ondoordringbare oerbos op de oever van de rivier. 03.28 Een nederzetting met in de rivier aflopende botenhelling. 03.39 Close-up van een tweetal Bosland-Creolen. 03.45 De patrouille trekt de nederzetting binnen, langs het rieten gemeenschapshuis. 04.15 Moeder en kind 04.20 Mitrailleurgroep met Colt .30, watergekoeld, schutter en vier geweerschutters, haasten zich over smal pad naar een betonnen bunker. 04.41 Stuk Amerikaans scheepsgeschut, 10 cm. kaliber, wordt op een schip in de riviermonding van de Surinamerivier gericht. 04.53 Het sluittuk wordt geopend, een lege huls in de kulas geschoven en het sluitstuk dichtgeklapt; als het slitstuk weer geopend wordt vangt de soldaat de uitgeworpen huls op. 05.06 Patrouille, gewapend met karabijn en klewang, loopt op het strand langs de waterlijn en nadert een vuurtoren waarop een uitkijkpost opgesteld is. 05.33 Een sergeant-majoor op de toren vanwaar men een weids uitzicht heeft. 05.37 Schildwacht naast 18e eeuws scheepskanon op de oever van de riviermonding. 05.42 Curtiss P-40 Kittyhawk jager landt op het vliegveld Zanderij. 05.47 Een tweemotorige Douglas B 18 A taxiet uit. 05.50 Kittyhawk komt tot stilstand voor provisorische hangar, tankwagen rijdt voor en het toestel wordt opgetopt. 06.15 Monteurs werken aan ailerons en kielvlak van het Amerikaanse tweemotorige verkenningstoestel. 06.39 Inheemse vrouw, die emme en vruchten op het hoofd draagt, nadert het toestel en levert haar vrachtje af. 06.49 De vrouw tapt met haar pollepel drank uit de aardappelemmer. 06.53 Een gedeelte van de bauxietconcessie te Paranam 07.01 Inheemse arbeider met pneumatische beitel 07.11 Beneden in de groeve duwen arbeiders kipkarren over de smalspoorbanen. 07.18 Het laden met de hand van de grote brokken steen op de kipkarren. 07.29 Arbeider met pneumatische beitel 07.36 Arbeider verkleint met moker de brokken gesteente. 07.42 Arbeiders duwen kipkar met gesteente weg. 07.46 Zware Amerikaanse dieplepel laadt open wagons van de Surinaamse Bauxiet Maatschappij met bauxieterts. 07.58 Treintje met volgeladen wagons op weg naar de fabriek 08.18 De drie schoorstenen van de fabriek 08.22 Wagon wordt zijdelings gekiept en de erts weggeschept en met trilnaalden door de trechter gevoerd. 08.38 Lange transportband voert het erts naar de fabriek. 08.56 Fabrieksschoorstenen en langzaam draaiende reuzenhaspel 09.00 Een gedeelte van de fabriek 09.05 Paradecommandant defileert met twee van zijn officieren langs de gouverneur, gevolgd door tambour en inheemse troepensafdeling met Johnson geweren. 09.25 De in wit uniform marineofficier groet de voorbijtrekkende eenheden. 09.33 Het defilerende Vrouwen Korps 09.40 De gouverneur Kielstra met tropenhoed naast Amerikaanse marineofficier en Kolonel Meyer, de territoriale commandant, staande voor de ingang van het paleis, slaan voorbijtrekken van infanteristen in trucks gade, die gevolgd worden door getrokken stukken afweergeschut. 10.00 Motoraffuit van de commandant. Het stuk pag. is op de affuitgemonteerd. 10.04 Een legerbrandweerauto gevolgd door lichte tanks 10.16 De tanks razen over de weg langs de rivier. 10.30 De gouverneur onderhoudt zich met de Amerikaan en de territoraal commandant. 10.36 Close-up van Amerikaanse officier in gesprek met Kolonel Meyer. 10.43 met vlaggetjes zwaaiende kinderen 10.49 Prins Bernhard in marine-uniform zittend in de ereloge 10.56 De kinderen zwaaien met hn vlaggetjes en roepen: hoera 11.04 Einde. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 0'00'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | MILITAIREOEFE-HRE00024D9D.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Militaire oefeningen in west-indie |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1942 |
| Rechten: |
| Tweede acte van een film over de versterking van de defensie in West-Indie. Parade van Marine-eenheden te Curacao en gecombineerde manoevres van Amerikaanse en Nederlandse troepen. 00.00 Afdeling matrozen, die strooien hoeden dragen, marcheert langs het paleis van de gouverneur, gevolgd door een detachement mariniers met bamboeveldhoed. 00.24 Detachement matrozen marcheert voorbij. 00.31 Officieren van het Korps Mariniers. 00.35 Close-up van de troep toesprekende officier van de mariniers 00.42 Ongelijk marcherende recruten 00.49 De stram langsmarcherende matrozen uit Nederlands-Indie met tropenhoed op het hoofd. 00.57 De marcherende recruten 01.00 Close-up van 3-tal matrozen 01.04 Afdeling matrozen maakt rechtsomkeer, rukt in en gaat gebouw van de Koning Willem III kazerne binnen. 01.16 Amerikaanse infanterie met Engelse stalen helmen op de rotsachtige kust. 01.28 De infanteristen stormen voorwaarts door het met cactussen begroeide terrein, laten zich vallen en beginnen vuur af tegeven. 01.46 Een Amerikaan vuurt liggend zijn Thompson pistool-mitrailleur af. 01.51 Twee infanteristen schietend, geknield met hun Thompsons 01.58 Close-up van schietende Amerikaanse soldaat. Telkens buigt hij even terug door de terugstoot van zijn wapen. 02.07 Infanteristen schieten met Johnson automatische geweren, stormen weer voorwaarts en vallen neer achter een terreinverhoging. 02.41 Twee jeeps met pantserafweergeschut en twee met Vickers mitrailleurs razen over de stoffige vlakte. 02.51 De jeeps zij gestopt en de machinegeweren worden van de pivo genomen. 03.06 De beide mitrailleurgroepen in stelling en vurend 03.11 KNIL-officieren bij de radiopost. 03.16 Amerikaanse verbindingsofficier spreekt in de microfoon, terwijl de zenderdynamo met de hand aangedreven wordt. 03.25 Mortiergroep aan de voet van steile rotsen. De laders houden de granaten in de loop gereed. 03.38 De commandant observeert het doel. 03.40 Rookwolken van mortierslagen verwaaien in de straffe passaatwind. 03.50 Een Vickers watergekoelde mitrailleur vuurt en schiet een cactus doormidden. 03.57 Infanteristen rukken achter schietende Stuart tanks op. 04.10 Een cactusplant wordt in tweeen geschoten. 04.13 Infanteristen stormen naar voren en laten zich vallen. 04.31 Marmon-Harrington tank rijdt een cactus omver. 04.33 Einde |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 0'00'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | MILITAIREOEFE-HRE000307C7.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Militaire oefeningen in west-indie |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1942 |
| Rechten: |
| Derde acte van de film over de versterking van de defensie in West-Indie. In deze acte o.a. beelden van de landmachtoefeningen waaraan Nederlandse soldaten, eenheden van het US Army, militairen van de KNIL en een contingent Mariniers aan deelnemen. Daarnaast beelden aan boord van de kannoneerboot 'Van Kinsbergen'. 00.00 Het havenkantoor van Curacao. Huizen in Hollandse koloniale bouwstijl. De ingang van een regentenhuis 00.24 Winkels in de hoofdstraat. Reclamebiljet van OTTO Roelofs thee 00.36 Kledingzaak van een Indier 00.47 Aanplakbiljet met uitnodiging van het Allied Sailors Home aan de Klijnstraat in Otrabanda. Zeelui in dat zeemanshuis 01.28 De ommuurde oude begraafplaats, met tientallen grafkelders dicht op elkaar. Opschrift op grafzerk 01.54 Boerwoning met geiten in de voorhof, verderop schuur en koeien 02.02 Inheemse vrouw loopt naar haar huisje. Twee vrouwen vlechten zonnehoeden. Detailopname 02.24 Afdeling matrozen, gekleed in uiteenlopende uniformen, marcheert door de straten 02.39 Afdeling mariniers defileert op exercitieterrein 02.47 Instructeur geeft aan een in een kring zittende groep recruten instructie over het gebruik van een Vickers- en een 81mm mitrailleur 03.16 Jeeps met pantserafweergeschut verlaten kazerne en rijden over stoffige vlakte 03.31 Eenheid KNIL beklimt met wapens een heuvelkam 03.48 Amerikaanse officieren bij commandopost. Zij bestuderen een kaart. De 1ste luitenant geeft per walkie-talkie een opdracht, terwijl de infanterie optrekt 04.26 Bar-stelling aan de voet van heuvel, die beklommen wordt door infanteristen 04.32 Nederlandse en Amerikaanse infanterie in afwachting achter heuvelrug 04.39 Instructeurs bij KNIL-miltrailleurstelling 04.54 Amerikaanse segeant met inheemse jeugd, timmert ransoenblik over kop van jongen 05.07 Amerikaanse verbindingsofficier praat in microfoon op radiopost, dynamo wordt met de hand aangedreven 05.25 Amerikaanse infanterie trekt op langs reuzencactussen in de knoek 05.33 Amerikaanse kolonels en Nederlandse officier. Lader stopt granaat in mortierloop, welke vervolgens worden afgevuurd 06.01 Matroos bediend afstandsmeter op aanwijzingen van officier, die de richtinstructies aan de kannonnier doorgeeft 06.16 Scheepsgeschut vuurt en wordt herladen 06.31 KNIL instructeur geeft bevel tot vuren aan kust-artillerie. De lege huls wordt afgeworpen en een nieuwe granaat ingevoerd 06.49 Formatie Patrol Boats vaart op evenwijdige koers, de nr. 8 draait uit kielzog weg naar bakboord 07.06 Schepelingen jassen piepers 07.17 Motortorpedoboot loopt aan stuurboord op met Nederlandse vlag op de achtersteven 07.37 Roerganger op de brug van volgvaartuig achter de nr.8. De brugbemanning bestaande uit : roerganger, commandant, en tweede officier 07.52 Close-up van commandant 07.57 Buiswater slaat over de brug, waar de commandant en de roerganger in oliegoed staan 08.26 Boot nr. 7 loopt gevolgd door twee andere schepen in slordige kiellinie een baai binnen 08.48 De boten zetten koers naar de haven om af te meren, en passeren het fort, het havenkantoor en de landhoofden van de schipbrug 09.10 Einde |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 0'00'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | MILITAIREOEFE-HRE000307C8.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Germaanse vrijwilligers in de waffen-ss |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1942 |
| Rechten: |
| Vrijwilligers voor de Waffen-SS uit Nederland, Belgie, Denemarken en Noorwegen komen op voor hun opleiding in de kazerne Senheim in de Elzas. Ontvangst van de nieuwkomers, toespraak en oefeningen. 300 Adomatis, W. (idee en montage), 301 Schwarz, .F / Schulz, S. (geluid) 00.00 Tekst : Germaansche Vrijwilligers in de Waffen-SS 00.09 Tekst : Een film van de Reichsfuhrung SS. SS-Hauptamt, Schulungsamt 00.17 Vermelding van de namen der filmmakers. Profilti geluidscopie 00.32 Beeld : Wisselende beelden van gevechten aan het Oostfront met inzet van zware Duitse artillerie, tanks, vlammenwerpers, handgranaten en infanterie, die branden en verwoestingen veroorzaken (noot 1) 02.25 Takken met bloesem. Beeldenreeks van kazernecomplex te Senheim in de Elzas, waar Nederlandse, Deense en Noorse vrijwilligers voor de Waffen-SS gezamenlijk worden opgeleid (noot 2) 03.09 Nederlandse SS-officier Feldmeyer verwelkomt met toespraak nieuw aangekomen groep recruten, afgewisseld met recruten in burgerkleding 03.44 Hitler, gevolgd Himmler, inspecteert elders gelegerde Duitse SS-eenheid 03.51 Feldmeyer spreekt de SS-recruten toe op de binnenplaats van de kazerne te Senheim, waarna hij langs de aangetreden troep loopt, met enkelen spreekt, de nazigroet brengt waarna de mannen met hun koffers zich naar binnen begeven 05.06 Beelden van uit de ramen hangende in opleiding zijnde vrijwilligers die naar aangekomen recruten zwaaien. Eerstgenoemden begroeten de recruten bij het naar binnengaan 05.47 Verstrekking van uniformen bij de fourier, opbergen van het uniform in staande kast, beelden van het model opmaken van de bedden 06.28 Beeldenreeks nuttigen van de eerste maaltijd in de grote eetzaal 07.16 Tweetal briefschrijvende recruten 07.24 Beeldenreeks van gekazerneerde SS'ers die naar de radio luisteren, lezen of een kaartje leggen in de kantine, SS'ers in opleiding kijken tijdens wandeling uit over de stad Freiburg 08.00 Stadsbeelden, o.a. stadspoort, raadhuis en de kathedraal die door de recruten bewonderd worden 09.10 Onderofficier laat recruten uit hun bedden komen, recruten wassen zich aan blinkend witte wastafels 09.51 Recruut ondergaat uitgebreid medisch onderzoek 10.10 Tekst : Einde 10.12 EINDE |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 10'13'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BG34379MPG___-HRE00002AA7.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Sekoetoe haroes roentoeh - japans filmjournaal no. 15 |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1943 |
| Rechten: |
| Japans filmjournaal uit de Tweede werelsoorlog met div. onderwerpen: - Bevordering van officieren - Inspectie van hulptroepen - Jaarmarkt te Makassar - Aanvalsoefening van hulptroepen te Soerabaja - Werkzaamheden van de bevolking op Timor - Toespraak Soekarno - Sportmanifestatie te Batavia 00.01 Japanse karakters. 00.08 Tekst: Berita film di Djawa diboeat oleh Nippon Eigasha Djawa (vert.: Filmjournaal op Javan gemaakt door de Japanse Filmmaatschappij op Java). 00.15 Titel: Sekoetoe haroes roentoeh (vert.: De geallieerden moeten ineenstorten). 00.20 No. 15. 00.24 Tekst: Penerimaan tjalon opsir tentara pembela tanah air (vert.: Ontvangst van a.s. officieren van het verdedigingsleger van het grondgebied). 00.30 Beeld: Groep militairen. Japanse officier met adjudant salueert en meldt zich bij andere Japanse officier. Militairen in de houding. Groep Indonesische militairen in Japanse uniformen. Inspectie door Japanse officieren. 01.37 C.U. Hoofd van Indonesische militair die toespraak houdt. 01.56 Tekst: Perhatian oemoem (ter algemene attentie). 01.59 Beeld: Indonesisch publiek gaat poort binnen waarboven opschrift: Pasar Malam Oemoem Makassar 2603. (Jaarmarkt voor iedereen Makassar 1943). Overzicht van het terrein met bezoekers. Jeugdig publiek. 02.18 Dansuitvoering met fluitspeler. Rij dansende meisjes. C.U. hoofd van danseres, daarna toeschouwers en rij danseressen. 02.52 Gecamoufleerde soldaat kruipend over veld. Onderschrift: Soerabaja. Groep soldaten in aanvalsoefening. C.U. Soldaat met geweer in de aanslag. Vervolg aanvalsoefening - op veld voor Gouverneurskantoor . 03.37 Bomen. Onderschrift: Poelau Timor (het eiland Timor). Onduidelijk beeld landschap C.U. - werkzaamheden aan - vliegtuigmotor Onduidelijk beeld van aap in klapperboom (?) Bouw - met mankracht - van lemen - schuilkelders - 04.27 Div. opnamen m.b.t. landbouw. C.U. vruchten. Kudde varkens. 04.53 Tekst: Rapat oemoem (algemene vergadering). 04.58 Beeld: Japanse vlag. Overzicht van vergaderzaal. Verschillende Indonesische sprekers afgewisseld door overzicht van de zaal en het buiten luisterend publiek. 05.27 Soekarno bestijgt platform opgesteld voor tribune op het Koningsplein te Batavia, salueert en begint toespraak. Overzicht van de menigte op het plein. Vervolg toespraak Soekarno (( tekst: .... dit is een oorlog van geheel Azie, niet van Japan alleen ....)) C.U. Hoofden van luisterende Indonesiers en een luidspreker; vervolg toespraak Soekarno. 06.36 Tekst: Pelantikan Djawa Rengo Tai Ikoe Kai (vert.: de installatie van de Java ....... ) 06.49 Parade van in het wit geklede jongens en meisjes-scholieren op het Koningsplein. C.U. Meisje met bord met opschrift: Sekolah Poeteri Istimewa (vert: bijzondere meisjesschool). Overzicht van de tribune op het Koningsplein; Japanse vlag aan vlaggestok. Jeugdig publiek. 07.41 Meisjes geven uitvoering van ritmische gymnastiek, gevolgd door opnamen van diverse sportdemonstraties: hardlopen, speerwerpen, hoogspringen, discuswerpen, verspringen. Toeschouwers. 08.32 Meisjes spelen korfbalwedstrijd. Overzicht van publiek, deels in bomen gezeten. Voetbalwedstrijd en toeschouwers. 09.31 Tekst: Pendjagan Tanah Air (vert: bewaak uw grondgebied). 09.36 Einde fragment. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 9'36'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BG27219MPG___-HRE000046E9.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | The netherlands, present and future - interview, dr. h. van mook |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1944 |
| Rechten: |
| Op weg naar zijn bestemming als leider van de opnieuw ingestelde Indische Regering met standplaats Brisbane, Australie, heeft Dr. van Mook ergens in de VS een interview gegeven waarin hij tot enige opmerkelijke uitspraken komt. In deze film komen verder enkele inlassingen uit het toen recente verleden voor, uit Indonesie, de Filippijnen en Nederland. 0.01 Titel: The Netherlands Present and Future 00.03 With Royal Arch Gunnison Mutual Network news analist interviewing Dr. H. van Mook, Netherlands Minister of Overseas Territory. 00.09 Beeld: Dr. Van Mook en Hr. Gunnison, die een korte inleiding houdt. 00.50 Gunnison verwelkomt Dr. Van Mook in de USA. 01.01 Van Mook bedankt en herinnert eraan dat hij Gunnison ontmoet heeft bij de onderhandelingen met vertegenwoordigers van de Japanse Regering in juni 1941. 01.30 Vervolgens worden de gevolgen van de verschroeide aarde politiek in Nederlands-Indie besproken, terwijl beelden van Indonesische landschappen en industrieeen worden getoond. 01.40 Van Mook zegt: " we blew op all the equipment we had " en legt uit dat de Japannners weinig voorraden uit Indonesie konden betrekken; bovendeien werden telkens Japanse schepen met voorraden tot zinken gebracht door geallieerde onderzeeboten. 02.16 Gunnison vraagt naar de " native reaction " ten opzichte van de Japanse bezetters. 02.30 Van Mook antwoordt " I am able for the first time to tell the public that recently some Indonesian natives escaped with the expres purpose to tell us how strong the anti-Japanese feeling is and how much they have been oppressed ". 02.40 Vervolgens wordt de Japanse behandeling van de bevolking en van de krijgsgevangenen besproken (blijkbaar is Gunnison krijgsgevangen geweest op de Filippijnen). 03.02 Japanse soldaten met burgergevangenen met de handen omhoog. Amerikaanse en Filippino soldaten in de Filippijnen gevangen genomen door Japanse soldaten. 03.09 Gevangenenkamp; drietal Amerikaanse krijgsgevangenen; groep lopende Amerikaanse matrozen en andere gevangenen; Japanse soldaten met tweetal gevangenen. 03.25 Executie van twee - Chinezen - door Japanse soldaten; de lijken worden aan de burgerbevolking getoond. 03.31 Van Mook: Onze inheemse mensen wachten met spanning op de dag van de bevrijding, ook omdat zij dan de wapens kunnen opnemen om mee te helpen bij het verdrijven van de Japanners uit het Verre Oosten. 03.32 Enige tussenshots uit Nederland: Hollandse molen; noodbrug met Duitse schildwacht; - afstandsmeter - op marineschip; militairen in actie bij groot stuk geschut. 03.50 Gunnison vraagt: Zouden uw mensen in Holland niet genoeg hebben van vechten na vier jaar Nazibezetting? 03.58 Van Mook: " We feel that by the time that Holand is retaken we will have too little opportunity to take part in the war. 04.10 Gunnison vraagt hoe lang volgens Van Mook de oorlog in de Pacific zal duren. 04.19 Van Mook: " I am going there (d.i. de Pacific) for a specific purpose. The reasons are apparant ". 04.25 Gunnison: " What type of Government will you reinstall in Java as soon as you get a foothold there " 04.30 Intermezzo: Koningin Wilhelmina en Prinses Juliana komen aangereden in een caleche; Defile van Nederlandse militairen met vaandels; Koningin en Prinses met naast hen een Nederlandse generaal en gevolg, nemen parade af en groeten het vaandel. Militairen op motorfietsen rijden voorbij. Wederom Koningin en Prinses. 04.46 Van Mook heeft tijdens de intermezzobeelden gewezen naar de radiorede van Koningin Wilhelmina van 6 december 1941. Hij besluit met de woorden: " We shall not rest or pauze until the enemy has been completely defeated. " 04.57 Slotwoorden van de heren Gunnison en van Mook die o.m. nog zegt: " Stern justice shall be meted out to the Japs and the Nazi's (......) We also realize (.....) that the hardest days are still to come. " 05.30 A News Forum Release The End Newsreel Distributors, Inc. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 5'38'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BG25651MPG___-HRE00004FB7.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Nederlandse vrijwilligers aan het oostfront - spiegel der beweging nr. 27, item 2 |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1943 |
| Rechten: |
| Zie tijdcodetekst. 01.00 Bord waarop "Villa Slijkhoek" in een loopgraaf. 01.02 Ned. SS vrijwilliger loopt in de modderige loopgraaf aan het oostfront. 01.10 De post wordt verdeelt onder een groep soldaten. 01.52 Werkzaamheden van de soldaten, telefoonlijnen aanleggen, mitrailleurs installeren, worden gecontroleerd. 02.08 Ook soldaten bij gevechtshandelingen gecontroleerd, zoals mitrailleren, met mortier schieten, afstandsmeter bedienen. 02.11 Einde. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 1'11'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BG27181MPG___-HRE000039B9.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Nederlandse vrijwilligers aan het oostfront - spiegel der beweging nr. 27, item 2 |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1943 |
| Rechten: |
| Zie tijdcodetekst. 01.00 Bord waarop "Villa Slijkhoek" in een loopgraaf. 01.02 Ned. SS vrijwilliger loopt in de modderige loopgraaf aan het oostfront. 01.10 De post wordt verdeelt onder een groep soldaten. 01.52 Werkzaamheden van de soldaten, telefoonlijnen aanleggen, mitrailleurs installeren, worden gecontroleerd. 02.08 Ook soldaten bij gevechtshandelingen gecontroleerd, zoals mitrailleren, met mortier schieten, afstandsmeter bedienen. 02.11 Einde. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 1'11'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BG27181MPG___-HRE000039B9.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Heiho propagandafilm - japans journaal |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1943 |
| Rechten: |
| In opdracht van de Japanse bezetter vervaardigde propagandafilm , die opwekt om dienst te nemen bij de Indonesische hulptroepen. Beelden van het "aangename en nuttige leven" bij de Heiho-troepen. 00.01 Indonesische hulptroepen ( Heiho's ), die zich vermaken met dans en spelletjes. Heiho's aan de maaltijd, na groet (aan de keizer). Afwassen van het eetgerei. 01.24 Japanse karakters op muur. Indonesische burgers (Islamieten) in gebed. Familiebezoek voor de Heiho's. Heiho leest een kennelijk van thuis ontvangen brief. 02.48 Aanvalsoefening door Heiho'd met geweren met bajonetten (( mogelijk stockshots )). 03.57 Tekst: Opsir dan opsir-rendahan dilantik (vert.: Aanstelling van officieren en onder-officieren). 04.02 Indonesische militairen in het gelid. Uitreiking door Japanse officieren van de zgn. Samuraizwaarden; afgewisseld door opnamen van belangstellend publiek en troepen in de houding, al dan niet saluerend. Uitreiking van aanstellingsbrieven. 05.28 Tekst: Dengan darah mengalir kita bela tanah air (vert.: met bloedvergieten verdedigen wij ons grondgebied). 05.33 Tekst: Pemeriksaan badan (onderzoek van het lichaam). Beeld: Hart- en longonderzoek door Japanse arts. Toekijkende recruten. 05.47 Publiek bij toespraak Japanse officier. Optocht met vaandel met opschrift: Leuwidamar (( Bantam - West-Java)) - Gun memberi hormat kepada toean Roeslan da 71 orang masoek tangsi pembala tanah air (vert.: Eerbewijs aan de heer R. en 71 mensen die de kazerne ingaan om het grondgebied te verdedigen). Twee Japanse officieren op tribune. In gelid opgestelde Indonesiers ervoor. Japanse officier houdt toespraak. Overzicht van de bijeenkomst op de aloen2 (= voorplein) van de kazerne. 06.07 Tekst: Pemasoekan kedalam kesatrian (vert.: Inlijving bij de stand der krijgslieden). Beeld: Optocht van kaalgeschoren Indonesische recruten in burgerkleding, die de poort van de kazerne binnengaan. 06.31 Passen van uniformen, petten en beenwindsels; Heiho's bezich te kleden in uniformen. 06.59 Overzicht van in rust staand detachemant met geweer aan de voet. 07.29 Tammat (Einde); einde fragment. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 7'30'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BG27228MPG___-HRE00002CBE.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Door duisternis tot licht |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1943 |
| Rechten: |
| Amerikaanse legerjournaalfilm over het verloop van de Tweede Wereldoorlog in Oost-Azië, de capitualatie van Japan, de bevrijding van de Japanse interneringskampen en de politieke spanningen in Nederlands-Indië kort na de bevrijding. Amerikaanse verovering van het eiland Tarawa, onderdeel van de Gilberteilanden gelegen in de Stille Oceaan. Hiermee begon het Amerikaanse maritieme offensief door de Centrale Pacific o.l.v. Admiraal Chester W. Nimitz. De film toont beelden van de Amerikaanse konvooien, die de kust van Tarawa naderen, echter voortdurend belaagd door Japanse bommenwerpers, van de voorbereidingen, die de bemanning treft voor de aanval op Tarawa, en van de bezetting van het eiland, waarbij Japanse krijgsgevangenen worden gemaakt. 00.00 Schip in rivier. Havengezicht, laden van schip 00.11 Lier met bediening. Kisten in de takels, komen aan boord 00.34 Matroos klimt aan boord met touwladder. Antiluchtdoelmitrailleur op dek van schip. Vierstreeps marine-officier, gezagvoerder K.P.M.-schip 00.45 Zak met opschrift K.P.M. mail wordt aan boord getakeld 00.48 Ponton in haven 00.52 Tropische kust met schip in de verte. Havengezicht met schepen. Varend K.P.M.-schip 01.13 Zee met tientallen schepen varend in konvooi. Koopvaardij- en passagiersschip varend in de mist 01.30 Avondstemming met schepen in de verte 01.38 Officieren kijken door kijker. Hijsen van seinvlag en indrukken van alarmknoppen. De vijand is in zicht 02.01 Afwerpen van dieptebommen. Vliegtuigen in de lucht. Japanse vlieger 02.28 Antiluchtdoelmitrailleur wordt gericht en vuurt ; vliegtuigaanval wordt afgeslagen 02.54 Scheepsbemanning in volle actie 03.15 Men bereikt de kust van Tarawa. Zeelieden kijken door telescopen. Oorlogsschepen vuren vanaf zee op de kust 04.27 Staf bestudeert maquette van Tarawa, in het bijzonder van, in het bijzonder van het belangrijke eiland Betio 04.44 Oorlogsschepen beschieten palmenkust. Soldaten waden aan land en gaan in looppas landinwaarts 05.27 Huis wordt beslopen door Amerikaanse militairen. Overvliegend vliegtuig werpt bom af 05.43 Details van verwoesting. Verbrande palmbomen en rokende loodsen 05.45 Amerikaanse soldaten met brancard met gewonde zoeken dekking 06.40 Groep schietende soldaten bereikt Japanse versterking met aantal gesneuvelde Japanse soldaten 07.06 Heuvel met zwaar geschut, rookkolom en verwoeste Japanse bunker 07.19 Indentificeren van gesneuvelden, o.a. op het strand 07.35 Rubberboot met dode soldaten 07.38 Amerikaanse soldaten met Japanse krijgsgevangenen met de handen omhoog. Zij worden geeendentificeerd en afgevoerd 08.08 Amerikaanse Generaal-majoor Holland M. Smith, bevelhebber 5e amfibiekorps, en generaal Julian Smith, commandant 2e mariniersdevisie in gesprek met mariniers na afloop van de strijd 08.28 Vlaggemast met Amerikaanse vlag 08.33 Einde |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 8'34'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | DOORDUISTERNI-HRE00006635.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Door duisternis tot licht |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1944 |
| Rechten: |
| Amerikaanse legerjournaalfilm over het verloop van de Tweede Wereldoorlog in Oost-Azië, de capitualatie van Japan, de bevrijding van de Japanse interneringskampen en de politieke spanningen in Nederlands-Indië kort na de bevrijding. Amerikaanse legerjournaalfilm over inscheping van troepen en materiaal in een baai c.q. aan het strand ergens in de Pacific. Vermoedelijk een t.b.v. het leger ontruimd eiland, aangezien in de film geen autochtone bevolking te zien is. 00.00 Het 'springen' van eiland tot eiland. Bewapend koopvaardijschip met Nederlandse vlag in de mast 00.06 Grote landingsvloot van o.a. bevoorradingsschepen en landingsvaartuigen liggen gereed in baai 00.20 Rij houwitsers klaar voor inscheping. Vrachtauto wordt beladen. LVT's en DUKW's begeven zich naar het inschepingspunt 00.41 Soldaten met op helm nummer 24 begeven zich naar verzamelplaats 00.52 Korporaal van de technische dienst en jeepchauffeur knappen een uiltje 00.58 LCA 19 met geopende boegdeuren vaart op het strand toe 01.06 Een LCT rijdt het landingsvaartuig binnen. Rupsvoertuigen trekken munitiewagens aan boord 01.24 Een LVT vol soldaten rijdt op aanwijzingen van een andere soldaat achterwaarts de LCT binnen 01.35 Oprollen van de gebruikte strandmatten 01.40 Andere landingsvaartuigen naderen het strand om troepen op te nemen. Een inschepingsofficier leest voor wie waar aan boord moet 02.30 Een stampvolle LCT steekt van de kust af. Ook andere LCT's varen volgeladen naar de vloot 02.57 Landingsvaartuig W11 nadert het troepenschip, waar reeds een LCA in de Davids hangt, komt langszij waarbij de soldaten via klimnetten aan boord klimmen. Het zware materieel wordt met touwen opgehesen 03.18 Soldaten van de W2 klimmen met hun bepakking massaal aan boord van het schip 03.34 Amerikaanse zware kruisers op de rede in afwachting van het vertrek der vloot 03.54 Einde |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 3'59'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | DOORDUISTERNI-HRE00006638.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | The fighting dutch |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1943 |
| Rechten: |
| Compilatiefilm over de oorlogsinspanningen van de Nederlandse militairen in de Tweede Wereldoorlog. De film begint met schaatsers, bollenvelden, en steden in het voor-oorlogse Nederland. Vervolgens komt de Duitse inval in ons land (Rotterdam) en die in Nederlands-Indie. Koningin Wilhelmina spreekt voor de radio vanuit de Verenigde Staten. Opleiding van Nederlandse militairen, de infanterie in Canada, de luchtmacht in de V.S., en KNIL-ers bij de marine in de Stille Oceaan. 00.00 Titel: The fighting Dutch 00.05 Beeld: Opnamen van schaatsenrijdende Volendammers en van schaatsers en een arreslede op de Gouwzee 00.19 Boerenhuifwagen passeert molen. Bollenveld met close-up van witte tulpen en "koppensnellende" kwekers 00.30 Druk kruispunt in Amsterdam en woonblok in Den Haag 00.38 Formatie JU 88 bommenwerpers. Duitse troepen trekken het brandende Rotterdam binnen. Luchtopnamen van boven het verwoeste centrum vliegende Duitse bommenwerper 00.59 Vulkaan op Java. Bibit plantende tani's (zie noot 1 in dossier). Geoogste sawah met op de voorgrond bossen padi. Vrouwen dragen de bossen op het hoofd naar de opslagplaats 01.13 Indonesische medicijnen-studenten kijken door microscopen; Balinese danseressen 01.22 Brandende hut met aan geweer gebonden Japanse vlag. KNIL mitrailleurtroep; aanstormende Japanners. KNIL mitrailleurschutter en lader. Een wegblokkade wordt gesloten. Japanse mitrailleurgroep stormt naar voren 01.37 Koningin Wilhelmina voor een microfoon in de VS. De grote letter V op de Juliana Barracks in Guelph (Canada). Instructie op semi-automatisch geweer. Het Nederlandse mouwembleem en beelden van de basistraining in Canada 02.10 Bord op barak Headquarters Royal Netherlands Military Flying School in Jackson, Mississippi. Leerling-vliegers in de cockpit van lestoestellen. Startende jachtvliegtuigen 02.24 Vader en zoon, Siebolt Kok en zijn zoon Jan Kok, beiden bij het 18de squadron begroeten elkaar bij B25 Mitchell. Bommenwerperbemanning gaat aan boord en het toestel taxiet weg. De vliegers op de rug gezien in de cockpit 02.45 Toespraak voor de camera in het Engels door de commandant van de vliegschool, Kolonel Giebel 03.05 B25 lestoestel in volle vlucht. Een Japans schip vanuit de lucht gezien; de bommenrichter, die het bompaneel bedient. Zestal bommen valt uit de beugels onder de vleugels van een Dornier Do-24K en slaan dekkend in, op en rond het Japanse schip 03.18 PT-boten van de Koninklijke Marine in de wateren rond Curacao. Het buiswater spatover de commandant op de open brug 03.34 Kanonniers van de Koninklijke Marine bemannen luchtdoelgeschut. Explosiewolkjes in de blauwe lucht. Zwaar dubbelloops luchtdoelgeschut op de luchtkruiser "Heemskerck". Ktz. Helfrich tekent bericht af tijdens oefentocht op de Noordzee (opname uit 1934; beschr.) 03.54 Indonesische adelborsten bidden op mohammedaanse wijze. Zij doen zich te goed aan een rijsttafel en geven demonstratie van petjah onder begeleiding van gitaarmuziek 04.25 Uit Timor teruggekeerde KNIL soldaten presenteren het geweer. Op hun borst de zojuist ontvangen decoratie 04.30 Close-up van meisjes in het Vrouwen Korps op Java, van een KNIL soldaat, van een ander, blond meisje met Johnson geweer over de schouder, van de commandant van de "Jan van Brakel" in Miami, van marinier met bamboe gevechtshoed 04.42 Einde. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 4'43'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | THEFIGHTINGDU-HRE0000D464.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Opleiding duitse bezettingstroepen in nederland - opleiding nederlanders voor duitse krijgsdienst |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 2 januari 1943 |
| Rechten: |
| Tweede deel van een langere amateurfilm over de opleiding van voornamelijk oudere Duitse mannen voor dienst in de Duitse Wehrmacht. Schietoefeningen op de schietbaan, oefening in het per rubberboot oversteken van een gracht bij het fort Naarden, consumeren van middag- en avondmaaltijd, vertrek naar winteronderkomen alwaar geëxerceerd en wacht afgelost wordt en man-tegen-mangevecht alsmede gooien met handgranaten en stormaanval beoefend wordt. (noot algemeen). 00.00 Tussentitel: 2de deel. Wij denken graag aan de schietoefeningen terug. SHOTS: twee instructeurs helpen op plankier liggende soldaat zijn geweer te laden en op schietschijf te richten. Tussenshots van andere instructeurs en van telefonist; 00.39 Op de grond liggende soldaat bedient buitgemaakt snelvuurgeweer bij schot-voorschot schietoefening terwijl naast hem staande instructeur door kijker naar schietschijf kijkt. Onderofficier en soldaat bekijken treffers; 01.00 Soldaten pauzeren waarbij hun geweren aan rotten zijn gezet. Telefonerende onderofficier waarbij waarbij collega's toekijken. Bijgestaan door instructeurs schieten soldaten met geweer vanuit schietkuil, krijgen munitie uitgereikt, inspecteert instructeur geweerlopen, en leren soldaten geultje op rand van kuil te graven om geweerloop in te leggen. Linkshandige soldaat schiet zijn geweer af en ontgrendelt het wapen. Op hun beurt wachtende aangetreden schietklassen. Officier in gesprek met een soldaat. Afmars schietklas; 02.40 tt: Enthousiast genieten wij van de lessen van onze bataljonscommandant.(noot 1); SHOTS: soldaten nemen plaats in banken in leslokaal. Bataljonscommandant, een majoor met frontdienstervaring, schrijft "Zweck" (doelstelling) op het schoolbord, loopt naar voren en richt zich tot de soldaten, die aandachtig luisteren naar de toespraak. Commandant zet zijn pet op en vertrekt. (noot 2); 04.39 tt: Ook het oefenen met rubberboten in Naarden was, ondanks het slechte weer, een dankbaar object voor de filmcamera. SHOTS: soldaten, gestoken in tentzeilen als camouflageponcho's, laten rubberboot te water in gracht rondom vesting te Naarden, stappen in, peddelen even rond en keren terug waarna volgende klas rondpeddelt. Instructeur bedient daarbij het roer. Soldaten liggen met geweer in aanslag in op de oever gegraven loopgraaf; 05.40 tt: Als de diensdoende onderofficier bevel tot etenhalen gegeven heeft, staat iedereen vol verwachting voor de keuken om zijn welverdiende maaltijd in ontvangst te nemen, die dan met smaak verorberd wordt. SHOTS: lange rij manschappen wacht geduldig voor keukenbarak en nemen portie in ontvangst. Keukenbarak waar koks en vrouw eten in kookketels bereiden. Manschappen in een barak eten bonensoep. Rantsoenen commiesbrood met een schijf worst worden klaargelegd en porties boter nauwkeurig gesneden; 07.29 tt: Ook de warme avondmaaltijd wordt zeer op prijs gesteld. SHOTS: manschappen eten pap in hun barak (noot 3); 07.58 tt: Een onderofficier wordt opgemerkt. SHOTS: rek met geweren. Onderofficier inspecteert geweergrendel en onderhoudt zich met daarna met de "schuldigen" (noot 4); 08.29 tt: Vertrek naar het winterkwartier. SHOTS: manschappen wachten bij hun ransels en koffers die in gereedstaande door span schimmels getrokken vierwielige wagens worden ingeladen; 09.41 tt: De dienst gaat in de nieuwe omgeving vrolijk verder. SHOTS: soldaat op wacht "schildert" bij wachthuisje bij ingang kazernecomplex waar binnen soldaat op accordeon speelt. Appèl op kazerneterrein waar klassen vervolgens opmarcheren, aantreden, "rechts richten", gevolgd door "hoofd front", waarna afdeling present gemeld wordt. Laatkomer zoekt op een draf zijn plaats in het gelid op. Officier inspecteert de troep. Geweren worden aan de schouder genomen en bataljon marcheert kazerneterrein af; 11.13 Commandant spreekt troep toe, twee onderofficieren melden zich, soldaten verlaten het gelid. Officier demonstreert op uitgetreden soldaten aanleggen van jiu-jitsu handgrepen voor man-tegen-mangevecht (noot 5); 11.47 Manschappen oefenen gooien van handgranaten en stormaanval met opgestoken bajonet; 12.23 Praktiseren vervolgens jiu-jitsu handgrepen waarna instructeurs en manschappen pauzeren; 12.46 Wachtpeloton verlaat gebouw, stelt zich op, krijgen van onderofficier van de wacht wachtconsignes, schouderen geweer en laden het wapen. Wachtpost bij ingang wordt afgelost. Afgeloste wachtposten ontladen hun geweren die door onderofficier geïnspecteerd worden, waarna zij het gebouw binnengaan; 13.25 tt: Het geloof in Duitsland is ons geloof. Einde; 13.35 EINDE. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 13'34'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | OPLEIDINGNEDE-HRE0000B4CA.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Walcheren 1944 - 1945 - evacuatie van vee uit zeeland na de overstroming |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1943 |
| Rechten: |
| Uit de beelden kan worden opgemaakt dat de opnamen betrekking hebben op de toestand op het eiland Walcheren, onmiddelijk nadat de Duitse troepen door de geallieerden vandaar waren verdreven (07.11.1944) Dat wil zeggen: ongeveer zes weken nadat Engelse bommenwerpers begonnen waren op vier plaatsen grote gaten in de zeedijken te bombarderen (op 3, 7, 11 en 29 oktober) waardoor het eiland nagenoeg geheel onder water was komen te staan. Overstroomd land, verwoeste gebouwen, dood vee, van have en goed beroofde mensen, transportmoeilijkheden, het moeizaam overbrengen van mensen naar veiliger oorden met medewerking van het Rode Kruis en geallieerde militairen. De filmfragmenten zijn niet gemonteerd en vormen geen aaneengesloten verhaal. Gezien het vermoedelijke tijdstip van de opnamen is het waarschijnlijk dat deze door een militaire filmploeg zijn gemaakt. 00.00 Beeldenreeks van overstroomd land : een school omspoeld door water. Boerenhoeven in het water 00.49 Door overtroming beschadigde boerenwoning 00.53 Drijvend kadaver 00.57 Ondergelopen Oostkapelle met molen en kerktoren 01.01 Huizen en kerk in Oostkapelle met op de voorgrond wegwijzer van de ANWB. Man waadt tot kniehoogte door het water 01.08 Inwoners lopen op stoelen, die om en om verplaatsen, over ondergelopen straat 02.11 Paard en wagen rijdt door ondergelopen straat waarin het water het paard tot borsthoogte reikt. Man laadt stuk huisraad in de wagen 02.45 Door het water wadende man brengt vrouw in Zeeuwse dracht op zijn rug naar vrachtauto 02.57 Man roeit bootje deuropening in halverwege ondergelopen dorpsstraat 03.09 Door span paarden getrokken wagen rijdt door dorpsstraat waar het water de dieren tot borsthoogte reikt 03.12 In deuropening gevaren roeiboot keert terug met uit huis gehaalde man 03.18 Colonne boerenwagens op ondergelopen straatweg 03.35 Boerenwagen met evacuees passeert molen met draaiende wieken 03.50 Met gewas beladen wagen rijdt door het water 04.09 Twee boerenwagens passeren elkaar op ondergelopen weg 04.12 Man en vrouw lopen over loopplank van het ene huis naar andere huis in onder water staande straat 04.22 Kadaver van paard wordt achter boerenwagen voortgesleept 05.07 Twee mannen in gesprek voor het Gemeentehuis 05.36 Vervoer van stro 05.47 Mannen sorteren aardappels 06.11 Gezichten van Zeeuwse boeren 06.22 Op dorpsplein zagen mannen met trekzaag boom in stukken 06.42 Evacuatie van mensen met Dukws waar zij over ladder in klimmen en waarin ook lijf- en beddegoed geladen wordt. Beelden van het instappen worden afgewisseld met beeld en van de talrijke omstanders w.o. vrouwen met Walcheresen hoofdkapjes. Bij vertrek worden inzittenden nagewuifd door achterblijvenden. Voertuigen rijden van droog stuk wegdek ondergelopen stuk weg in 07.42 EINDE |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 11'25'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BG28012MPG___-HRE00005558.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Honger |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1944 |
| Rechten: |
| Tweede acte van film over de hongerwinter in het westen van Nederland (met name Den Haag) in de winter van 1944 - 1945. Beelden van hongertochten op fietsen met houten banden, kolen zoeken langs de spoorlijn en tussen de tramrails, hout slopen uit parken en bij verlaten (Joodse) woningen, zwarte handel op straathoeken met woekerprijzen en de ruilhandel in winkeletalages. Mensen likken eetketels uit in de Hongerwinter |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 5'52'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | HONGERACTE2__-HRE000094A2.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Broken dikes |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1944 |
| Rechten: |
| Filmbeelden van de werkzaamheden rond de evacuatie van de bewoners van Walcheren, die door de overstroming, veroorzaakt door een geallieerde aanval zijn verrast. Geevacueerden stappen in gereedstaande legertrucks of in dukws. Tijdens de vaart van de dukw worden er granaten gegooid. Men ziet op de film meters hoge fonteinen opspuiten op de plaatsen waar de granaten gegooid werden. Tot slot beelden van dijkwerkers die de dijkbescherming met hei-machines inheien. 00.00 De hoge wielen van een boerenwagen 00.05 Per wagen en per voet komen de inwoners naar het evacuatiepunt waar zij, geholpen door militairen en burger-helpers, in de sloepen stappen 00.22 Jongeman brengt in zijn Rode Kruiskano hond en kat aan 00.31 De achterblijvers zwaaien naar de evacuees, die, opeengepakt in de sloep, terugzwaaien 00.41 De sleep, bestaande uit een sterke motorboot met vier sloepen, begeeft zich op weg 00.50 Zeeuw en een dame van het Vrouwe Hulp Korps 00.53 Een Zeeuwse vrouw snijdt en smeert een brood 00.58 De Canadese radioman spreekt in zijn microfoon 01.08 Zeeuwse mannen en vrouwen en kinderen in de sloep 01.13 Een molen en een boerenhoeve wordt voorbijgevaren 01.17 De sleep nadert Middelburg en draait in een bocht op de aanlegplaats af, waar de sloepen naast elkaar afmeren 01.34 De geevacueerden stappen uit, soms geholpen door uitgestoken handen 01.44 Zij strekken hun benen en praten na op de wal 01.52 Close-up van Zeeuwse vrouw met baby 01.58 De geevacueerdeb stappen in gereedstaande legertrucks 02.17 Witte condensbanen in de winterse lucht getrokken door formaties Amerikaanse zware bommenwerpers op weg naar Duitsland 02.30 Kinderen kijken omhoog naar de overtrekkenden formaties 02.40 Dukw stopt op de evacuatieplaats waar tientallen inwoners al gereed staan 02.47 Close-ups van smettelozen hoofdkappen van de Walcherense vrouwen en meisjes 02.58 Een oude zeeuw klimt via een trap in het voertuig 03.07 Bundels beddegoed en dekens worden ingeladen 03.14 De volgeladen Dukw waarin de mensen opeengepakt zitten 03.32 De eindeloze watervlakte van het overstroomde Walcheren 03.37 De Dukws banen zich een weg over een onder water staand trace van een landweg, dan rijden ze de dijk af en het water in 03.59 En varen over de watervlakte in zuidelijke richting langs de hoge verbindingsweg 04.05 Granaatinslagen veroorzaakt door zware Duitse batterijen op Schouwen 04.15 De Dukw vaart onverstoord verder 04.19 Metershoge fonteinen spuiten op waar de granaten inslaan 04.24 De Dukw nadert Middelburg 04.30 Het nagenoeg verwoest Westkapelle 04.49 Blank staande straat in Westkapelle. Twee meisjes naderen, waarvan de linker vol trots twee complete fietswielen meedraagt 04.55 Jongens varen rond op zelfgemaakte prikvlotten 05.00 Walcherense vrouw hangt de was uit naast een bunker waarna ze bunker met opschrift GM 84 binnengaat 05.14 Dijkheiers heien met hei-installatie de dijkbescherming in 05.20 Close-up van een uitvoerder die nauwlettend toezicht houdt 05.26 De dijkwerkers trekken het blok omhoog met touwen, die ze vervolgens laten vieren 05.39 De dijkwerkers heien onafgebroken voort onder toezicht van de opzichter 05.49 Tekst: The End 05.57 Einde |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 5'58'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BROKENDIKESAC-HRE00002440.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | De bevrijding van nederlandsch-indie no. i |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1944 |
| Rechten: |
| Eerste deel van een filmserie van drie delen over de bevrijding van Nederlands Indie. Filmverslag van militaire acties op Nieuw Guinea, waarbij Japanners gedood en krijgsgevangen genomen worden. Het verzorgingswerk door de NICA. Het weer in dienst treden van bevrijde KNIL-krijgsgevangenen. 00.01 Palmbomen met zee op de achtergrond. Nederlandse vlag. Titel: De bevrijding van Nederlands Indie No. I Samengesteld door de Nederlandsch-Indische Film-Afdeeling. 00.24 Kaart van Nederlands-Indie. Aangegeven is welk gebied door de Japanners is bezet en welk gebied is vrijgebleven. 00.33 Kaart van Nieuw Guinea met links onderaan Merauke. Hierna uitvergroot beeld van Merauke. 00.45 Kinderen rennen over een dorpsplein naar een voorbij marcherende KNIL-patrouille. Nederlandse vlag. 00.59 Kaart van Nieuw Guinea waarop is aangegeven welk gebied door de Japanners is bezet. Vanuit het oosten wordt op de kaart aangeduid welke gebieden weer op de Japanners werden veroverd. 01.03 Kaart van Nederlands Nieuw-Guinea met Hollandia in het noorden en Merauke in het zuiden. 01.16 Luchtopnamen van het binnenland van Nieuw Guinea. 01.26 Gewapende patrouille in ganzenpas op weg over een pad in het oerwoud. Australische uniformen. Militairen van Indonesische landaard. 01.57 Langs een modderige weg bereikt de patrouille de NICA-post. Boven de poort een (ironisch bedoeld) boordje met opschrift: Off limits for troops. Nederlandse vlag. 02.02 Papoeaprauw op het water van het Sentanimeer. De inzittenden kijken naar de bedrijvigheid op de wal, waar soldaten planken versjouwen. 02.19 Gesprekken tussen Amerikaanse en Nederlandse officieren en leden van de patrouille. Officier praat met een aan zijn linkerbeen gewonde Papoea. 02.29 Papoea's geven uitleg aan een Amerikaanse inlichtingenofficier en wijzen op een uitgespreide (staf)kaart bijzonderheden aan. 02.37 Kaart Ned. Nw-Guinea met tekst: Aanval op Segoli. 02.41 Overzicht van tussen palmbomen gelegen tentenkamp met uitrustende soldaten, kampvuurtjes en opgestapelde voorraden. 02.55 Generaal Robert L. Eichenberger (links), commandant van het 1e Amerikaanse legerkorps op Nw. Guinea met een adjudant, een kolonel der Infanterie. De generaal bespreekt een melding met zijn adjudant, terwijl een officier in gevechtskleding toehoort. Via een radioset worden mededelingen doorgegeven. 03.09 Zwaarbewapende gevechtspatrouille in gevlekte jungle-uniform trekt het oerwoud in. 03.19 In stelling gebrachte 81mm mortier wordt afgevuurd. Patrouille rukt op over een bospad, vuurwapens schietklaar. De soldaten verspreiden zich op aanwijzing van de commandant en verdwijnen, dicht achter elkaar lopend, snel in het struikgewas. 03.39 Langzaam wordt voortgegaan, de soldaten dekken degenen die voor hun lopen. Het struikgewas wordt terdege onderzocht. 03.50 Mortier vuurt granaat af. 03.55 De patrouille kijkt om, de commandant beduidt halt te maken en maant tot stilte. Verkenners, w.o. een sergeant, bereiken de rand van een kampong en nemen positie in. De soldaten blijven zoveel mogelijkin dekking. Links de verbindingsman met een draagbare radioset op de rug. 04.14 Sergeant in vooruitgeschoven positie vuurt op een doel in de kampong. Hij komt teruglopen, wijzend op de kamponghuisjes en geeft opdracht de vijand met handgranaten te bestoken. Soldaat verlaat zijn dekking, steekt het pad over tot bij een tuinhek en werpt handgranaat, waarna hij snel naar zijn dekking terugkeert. 04.34 Explosie in het struikgewas, vernielde Japanse schuilplaats met gesneuvelde Japanse soldaten. Amerikaanse soldaten doorzoeken de dorpswoningen. Overal worden de lijken van Japanse soldaten aangetroffen. 05.05 Lijk van Japanner wordt van achter een paar bomen weggetrokken. Vervolgens worden de lijken zorgvuldig onderzocht. 05.32 Japanse krijgsgevangene wordt onder scherpe bewaking afgevoerd. Met messen worden hem de kleren van het lijf gesneden, waarbij hij steeds wordt vastgehouden. Rondom Amerikaanse soldaten met hun wapens in de aanslag. 06.05 Indonesische soldaat, junglekarabijn op de rug, snijdt met zijn mes de kleding van een gesneuvelde Japanner open. Andere soldaat onderzoekt theebus op boobytrap (valstrikbom of -granaat) door er zijn mes in te steken. 06.17 Soldaat vindt papieren op het lijk van een Japanse soldaat, kijkt erin en legt ze terzijde. Voorts vindt hij een soort fluit aan een koord , dat hij lossnijdt. 06.27 Rest van de patrouille rust uit. 06.35 Soldaat toont Japanse officierssabel. Een ander toont een Japanse vlag; rode bol waarop bloedvlekken in het midden, omlijst met Japanse karakters. 06.47 Radioman geeft resultaten van de zuiveringsactie door. De patrouille verlaat het gevechtsterrein. 06.55 Ondervraging door Amerikaanse inlichtingenofficier van Japanse krijgsgevangene. Van diens antwoorden worden aantekeningen gemaakt. Amerikaanse soldaten houden toezicht. 07.14 Geeemproviseerde bewakingstoren, bestaande uit gestapelde pakkisten met dak van palmbladeren. In de toren een bewaker met machinepistool. Hij ziet neer op 3 krijsgevangen Japanners, om hun nek een grote identificatiekaart aan een touwtje. 07.25 Kaart van Ned. Nw. Guinea. Grote witte pijl wijst naar het eiland Biak. Tekst: NICA op het eiland Biak. Voor het strand liggend landingsvaartuig. Vanaf het strand steken pontonsteigers in zee. 07.40 Overste Abdoelkadir van de NICA geeft aanwijzingen bij de bouw van het nieuwe kamp. Papoea werkkrachten graven een diepe bouwput. 07.58 NICA-functionaris in gesprek met Papoeabevolking. Onder een afdak staan naakte Papoeakinderen rond een oudere, zittende Papoea. 08.08 Sterk vermagerde Papoeavrouwen, geheel naakt, een ervan met stukken zeep in de hand. Een Papoeaman draagt een geeemproviseerde vlag naar de NICA-post. 08.20 Een groepje Papoea's verlaat het kamp. 08.31 Zittend op een draagbaar worden 2 uitgemergelde Javanen binnen gebracht. Een NICA-functionaris stelt vragen; een officier-vlieger van de ML staat terzijde. Andere Indonesier strompelt met behulp van stokken voorbij. 08.48 Apathisch beantwoordt de vooraan zittende Javaan de vragen van de NICA-kolonel. 09.10 Aangetreden ex-krijgsgevangenen; K.N.I.L-militairen van Indonesische landaard. Zij dragen de oude Knil bamboehoed, echter met neergeslagen rand. Op de achtergrond de tijdens de gevechten van hun kroon beroofde palmbomen. 09.23 Nederlandse vlag aan vlaggemast. Tekst: Samengesteld door de Nederlandsch Indische Film Afdeeling. 09.30 Einde. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 9'31'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | BG25894MPG___-HRE00002707.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Westerbork |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1944 |
| Rechten: |
| Derde deel van een film over het leven en de arbeid in het kamp Westerbork voor Nederlandse joden. In dit deel ziet met de kleermakerij, de witwasserij, het laboratorium, en de tandheelkundige dienst. Verder ziet men het bouwen van een kas, en verzorgen van planten daarin. Ook wordt het lossen van stenen uit een spoorwagon en de aanvoer van steenkool per trein gevolgd. Dan volgt de camera het z.g.n. buitencommando, een groep die per smalspoor stenen gaan halen uit een verderweg gelegen binnenschip. Op de terugweg worden opnamen gemaakt van het dierenleven op een boerderij. 00.00 Detailbeelden van het maken van manchetknopen door een man en een vrouw 01.19 Kijkje in de kleermakerij 01.51 De strijkerij waar vrouwen in witte jassen het strijkgoed selecteren 02.30 De wasserij, aparte ketels voor wit- en bontgoed 02.56 Vrouwen halen lakens door een mangelmachine, terwijl anderen overhemden strijken 03.11 Het laboratorium waar mannen en vrouwen met de apperatuur bezig zijn. Onderzoek met microscopen 03.56 Bordje Zahnstation (tandarts) op de hoek van houten barak 04.03 Stenen barak waarin de tandartsenpraktijk gevestigd is. In de kliniek zijn 3 tandartsen met hun assistenten aan het werk 04.22 Lossen van onderdelen voor barakken vanaf een rongenwagen, die deel uitmaakt van een goederentrein. Smalspoorlorries met de geloste balken waorden door mannen en vrouwen weggeduwt, o.a. mw. Lillie Hisveld en Paul Boorson. Mevrouw de Vries 05.11 Kiplorries met metselstenen worden door jongens via een draaischijfje naar een ander spoor gebracht 05.55 Met handzaag in verstek zagen van sponningbakjes 06.18 Twee grote kweekkassen in aanbouw, onder leiding van timmerman Laufbaum. Binnenconstructie van de kassen 06.48 Snijden van glas voor de dakruiten. De vrouwen o.a.mw. De Haan, geven de ruiten aan de mannen die ze met stopverf op hun plaats brengen 07.13 Plaatsen van jonge plantjes in kweekbakken en op de grond in de kassen. Met een tuinslang krijgen de plantjes water 07.41 Door paard getrokken kiplorries waarop een werkploeg van mannen en jongens zit passeren de marechausseewoningen 08.19 Stoomrangeerloc duwt kipbakken vol metselstenen over het smalspoor. Een wissel wordt omgezet, waarna de loc lege karren meeneemt en het paard de volle naar het kamp zeult 08.55 De stoomfluit gaat, kolen worden op het vuur geschept en de stoomtrein gaat rijden. Cabine-opnamen van de stoomloc. De cameraploeg rijdt met het treintje mee op zijn rit naar het Oranjekanaal. Opnamen van het landschap rond het kamp 09.26 Heide-, vennen-, en weiland langs de baan. Opnamen vanaf de loc. Schapen op het land 10.20 Aankomst bij het Oranjekanaal waar een met stoomkracht aangedreven baggermolen ligt. Aan de wal wordt met mankracht een paal geheid, om een steiger van te bouwen 11.39 Lossen van metselstenen uit het ruim van een binnenvaartschip in de lege kipkarren. De stenen worden 'doorgemant', o.a. door Gudema 12.34 De trein vertrekt van de losplaats, opnamen van voor en achter vanuit de loc 13.29 Houten varkensstal langs de spoorbaan. Boer presenteert een big 13.34 Kapitale boerderij langs de lijn 13.41 Trein is gestopt ter hoogte van de varkensstal. Beelden van scharrelende varkens. Zogend moedervarken met biggen 14.35 Batterij met leghokken voor kippen met eieren op stro en broedende kip. Kloek met keukens scharrelt in deuropening van kippenhok 15.29 Krioelende eendagskeukens onder een lamp 15.58 Voeren van de kippen. Aan het werk zijn o.a Sjakie Tailleur en Joop Sanders 16.24 Boer en zijn zoontjes met een enige weken oud kalf. Twee kalveren in de zon in een wei 16.52 Grazende rood- en zwartbonte koeien. Boerenknechts melken de koeien 17.47 Aangelijnde geit met jonge geitjes 18.07 Einde |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 0'00'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | WESTERBORKACT-HRE0002BEC6.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Westerbork |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 3 mei 1944 |
| Rechten: |
| Vierde en laatste deel van een film over het leven, werken en 'de ontspanning' in het kamp Westerbork voor Nederlandse joden. Dit deel toont opnamen van de landbouw, het houden van de schapen en paarden, de boomgaard en het poten op een grote boerderij in de omgeving van het kamp, waar gevangenen te werk zijn gesteld. Rijden met het smalspoortreintje voor stenentransport. Houthakken en -vervoeren in de bossen in de omgeving. Een protestantse openluchtkerkdienst in het kamp. Onderlinge voetbalwedstrijd voor de gevangenen tijdens het ontspanne. Als laatste een optreden van het kamporkest met cabaretuitvoering en dans. 00.00 Paard op de boerderij komt op de camera toelopen, poseert en eet uit de hand. Ander vospaard met veulen, dat met zijn moeder wegdraaft, en verderop door haar gezoogd wordt 01.22 Het zoontje van de boer rijdt op het paard 01.37 Ooien met lameren bij hoop schillen in weiland. Close-up van een lam. Schapen en lammeren in de wei 02.21 De kapitale boerderij met zijn tuin 02.30 Paard galoppeerd door de wei 02.41 Opnamen vanuit het rijdende werktreintje buiten het kamp, achter de loc schommelen de wagentjes met stenen 03.00 Jongens spitten met schoppen de grond in een boomgaard om 04.04 Met een paard ploegen en vervolgens met de hand eggen van een akker 04.39 Groep jongens en meisjes verzorgen het aardappelpoten. De jongens maken de pootgaten, waar de meisjes de aardappels in laten vallen en de gaten dicht duwen. Regelmatig laten de meisjes hun draagzakken bijvullen met pootgoed. 06.01 Controleurs controleren de verrichte werkzaamheden 06.07 De jongens en meisjes rusten uit op de heide van het naastgelegen land 06.33 Vospaard trekt eg over het land 06.48 Treintje rijdt verder. Bij de losplaat worden de volle karren door een paard verder getransporteerd vergezeld door de 'buitenploeg' 07.06 Meisjes lossen de stenen en stapelen ze op. Slow-motion beelden daarvan 08.11 Een platte boerenkar wordt beladen met zuiveringsslib uit de waterzuiveringsinstallatie bij het kamp. Op de achtergrond is het kamp in de kale vlakte zichtbaar (omgeving Westerbork was inn de oorlogsjaren volledig onbegroeid) 09.03 Groep jongens en mannen, waaronder Nijstad, Keys en Hartz, trekt met opzichters het bos in om hout te gaan hakken. In het bos ligt reeds een stapel sparrestammen, die door de opzichters opgemeten worden 10.22 Twee jongens zagen met trekzaag op onoordeelkundige wijze een denneboom om (mogelijk al in najaar 1943) 11.05 De dennestam wordt van takken ontdaan 11.37 In stukken zagen van stammen, waarna een meisje met menie een letter W op de stammen aanbrengt 12.37 Opzichter hanteert meetlint en schuifmaat bij een stam. Jongens zagen ondertussen een volgende stam aan stukken, waarbij de trekzaag vastloopt 13.55 De kamppredikant leest uit de bijbel tijdens een openluchtdienst 14.01 Beelden van een voetbalwedstrijd op het sportveld tussen de barakken; grote mannelijke belangstelling langs de zijlijn 16.05 Balletlerares (mw. Wiezel Heinemann) laat groep meisjes en vrouwen, die bijna allen in een short gekleed zijn, baletoefeningen doen 17.05 Theaterorkest speelt intro voor een in het kamp te houden cabaret, revue- en balletuitvoering 17.21 Opvoeren van sketches en balletstukjes door de in het kamp aanwezige amateur- en beroepsartiesten voor hun medegevangenen in het z.g.n. Westerbork-cabaret. De spelers zijn o.a. O. Aurich, F. Engel, mw. Pauli Engel, Steiner, Erigh, Roosen, en Jetty Kanter. (Een aantal zijn uit Duitsland gevluchte acteurs) Het orkestje met een vrouwelijke dirigent, begeleid het geheel. Na afloop buigen ze voor het publiek 21.11 Zwart fragment 21.30 Einde. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 21'30'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | WESTERBORKACT-HRE0002BEC7.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Venlo |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1944 |
| Rechten: |
| spelen BS-ers en Duitsers. Men ziet de grote vlaggen van de Beelden van de verwoestingen die de oorlog heeft aangericht in de omgeving van Venlo. De film begint met een man die met zijn vinger op de landkaart Venlo aanwijst. Korte shots van het karakteristieke Limburgse land bij Venlo. Daarna toont de film opnamen van de oorlog. De bevolking ziet militaire vliegtuigen in de lucht. Tanks rijden door de straten. De oorlog heeft veel verwoestingen aangericht in Venlo, zoals kapotgeshoten kerken, verwoeste bruggen en huizen die bij bombardementen vernield zijn. 00.00 Tekst: Venlo 00.45 Beeld: Mannenhanden, bladerend in een agenda waarin woord VACANTIE zichtbaar wordt. De handen pakken een toeristische kaart van Limburg en een daarop liggende brief. Over de kaart dwaalt een vinger, die bij de plaats Venlo stopt. 01.13 Beelden van het Limburgse land: hooioppers, rivier (Maas), wolkenlucht, voorbijrijdende boerenkar met paard, het opzetten van korenschoven, geboomte waarachter molen, stroompje, door paarden getrokken maaimachine in het koren, snel vlietend stroompje, groot kruisbeeld in de open lucht, uit kerkgebouw komende processie, boomkruinen tegen donkere lucht. 02.47 Laag overvliegende formatie vliegtuigen; close-up van een naar boven turende vrouw. 02.53 Laag vliegende vliegtuigen waaronder viermotorig vliegtuig. Mensen kijken omhoog. 03.10 Gevolgen van de oorlog zijn duidelijk zichtbaar. Men ziet o.a. verwoeste gebouwen, een gestrande tank en een vliegtuigwrak. 03.18 Langzaam wegrijdende legerauto met rode kruis. 03.20 Prikkeldraadversperring ; laag overvliegende vliegtuigen. 03.23 Voorbijrijdende legervoertuigen; stapel granaten; tank. 03.30 Opeengestapelde munitiekisten. 03.36 Beschadigd wegdek; kapot geschoten bomen; verwoeste molen. 03.44 Voorbijrijdende tank; overvliegend vliegtuig. 03.50 Provisorische soldatengraven met houten kruizen waarop helmen. Ernaast bloemen. 04.01 Aantal verwoeste kerkgebouwen (door terugtrekkende Duitse troepen opgeblazen of in brand gestoken) 04.47 In rivier gestorte brokstukken van stalen brug en verwoeste brugpijler. Close-up. 05.29 Gezonken en gedeeltelijk op rivierdijk liggende schepen. 06.08 Verwoeste stalen brug. 06.14 Rivierfront met zwaar beschadigde panden aan de kade. 06.25 Berg puin van ingestort pand temidden van beschadigde panden. Jongens zoeken in het puin. 06.38 Door bombardementen verwoest stadsdeel. 06.40 Einde. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 6'51'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | VENLOACTE1___-HRE0000540D.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Venlo |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1943 |
| Rechten: |
| Overzichten van wijken, kerken en huisinterieurs die verwoest zijn. Tekeningen worden getoond van nieuw te bouwen woningen. Puin wordt geruimd. Arbeiders uit Friesland zijn met de opbouw bezig. 00.00 Overzicht van zwaar geteisterde buurt met totaal verwoeste huizen en beschadigde huizen. 00.28 Puinruimers aan het werk. 00.35 Blik in vertrekken van woningen waarvan gevels geheel weggeslagen zijn. 00.51 Verwoest hoekhuis met neerhangend plafond. 00.59 Schade aan Dominicaner Klooster; op het puin ligt een neergestorte torenspits. 01.20 Door een vensterloze raamopening van een verwoest huis komt een man naar buiten. 01.37 Verwoest interieur. 01.53 Puin van een kerkgebouw met kapotte gebeeldhouwde figuren. 02.04 Man wringt zich tussen stukken puin door en loopt over puinhoop. 02.21 Door granaatvuur beschadigde woningen in Blerick 02.25 Resten van opgeblazen kerk van BLerick. 02.28 Zwaar beschadigde woningen. 02.31 Kleuter spelend in het puin. 02.38 Verwoest interieur in huis. 02.51 Prikkeldraadversperring, vliegtuigwrak, vernielde tank. 02.59 Bordje met tekst: VERGES CHEQUED TO 6 FEET Witte linten grenzen gebied af waar mijnen liggen. 03.11 Verwoestingen aan gebouwen. 03.35 Isometrische tekening van te herbouwen Romershuis in Venlo. 03.47 Detail van een tekening voor een nieuw te bouwen brandweerkazerne; tekening van nieuw te bouwen woningen langs rivierkade en perspectieftekening van andere nieuw te bouwen huizen. 04.15 Werkzaamheden bij het lichten van gezonken binnenvaartuigen (bij Maasbracht) 04.31 Een lasser aan het werk. 04.42 Beschadigd vaartuig. 04.55 In verwoest stadsdeel worden muren gesloopt, wordt puin geruimd, worden inboedels weggehaald. Kinderen zoeken in het puin. 05.59 Het afvoeren van het puin met paard en wagen. 06.09 Bouwwekzaamheden in verwoest gebied. 06.26 Op een bouwwerk waait een Friese vlag (de daar werkende arbeiders komen uit Friesland) 06.33 Close-up van bouwarbeiders bij het verrichten van bouwwerkzaamheden en het puinruimen. (Het wederopbouwlied wordt ingezet en klingt tot het einde) 07.05 Einde. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 7'12'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | VENLOACTE2___-HRE0000540C.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Oorlog, bevrijding, wederopbouw |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 6 januari 1944 |
| Rechten: |
| Amateurbeelden van de Duitse bezetting in W.O. II met o.a. - de ontruiming van Wassenaar in juni 1944 op last van de bezetter - voedseldropping op de renbaan Duindigt eind april 1945 - voorlezen bevrijdingsproclamatie door voorzitter Collega van Vertrouwensmannen - aanhouding NSB'ers wo van Genechten - intocht Koninklijke Brigade Prinses Irene - parade Binnenlandse Strijdkrachten en door militaire autoriteiten gevorderd Hotel des Indes - dodenherdenking op Plein 1813, defilé van Canadese troepen, wapenschouw op Duindigt - het door een Engels bombardement verwoest Bezuidenhout 00.00 tt: Oorlog, bevrijding en wederopbouw. Enkele beelden uit de laatste oorlogsjaren 1944 en 1945 en de eerste jaren daarna; 00.10 tt: In juni 1944 moet geheel Wassenaar binnen 2 dagen ontruimd. Men mag zijn inboedel meenemen of laten staan, mag echter niet de huizen afsluiten. Gevolg: Met alle middelen probeert men te redden wat te redden valt. Hier is opgenomen wat in 2 minuten tijds bij de Kloosterkerk voorbijkwam; 00.33 SHOTS: Handkarren, bakfietsen en paard-en-wagen, hoog beladen met stukken inboedel, trekken langs de Kloosterkerk. (noot 1); 00.55 tt: In april 1945 vonden de Duitsers als eerste openlijke teken van het naderende einde goed, dat Engelse vliegtuigen op 5 plaatsen in Nederland zakken voedsel afwierpen voor de Nederlandse burgerbevolking. Dit werd verdeeld over ziekenhuizen en centrale keukens. Hier: de fooddroppings op Duindigt te Wassenaar; 01.18 SHOTS: Boeing B-17 Vliegende Forten vliegen laag over bebouwing. Opladen verzamelde zakken voedsel; 01.44 tt: Zondag 6 Mei 1945. Het Comité van Vertrouwensmannen, aangesteld door de Nederlandse Regering in Londen, leest vanaf het bordes van het Haagse stadhuis de bevrijdingsproclamatie voor. In de kerken was die ochtend hiervan kennisgegeven. Als eerste Mr. Bosch Ridder van Rosenthal, dan Prof. Mr. Oranje; 02.06 SHOTS: College betreedt bordes, waarna Mr. Bosch Ridder van Rosenthal proclamatie voorleest, beluisterd door duizendkoppige menigte voor het stadhuis. Naast hem W. Drees; 02.28 tt: Burg. de Monchy maant de Hagenaars tot zelfbeheersing: nog zijn we niet bevrijd, want de geallieerde troepen zijn nog niet in Den Haag. SHOTS: Burgemeester spreekt menigte toe. Shot gedrukte bevrijdingsproclamatie; 02.49 tt: NSB-ers en andere handlangers van de bezetters worden opgebracht en gevangengenomen. SHOTS: vrouw behangen met hakenkruiswimpeltje wordt afgevoerd. Juichende menigte bij bioscoop Cineac. Collaborateur moet Hitlergroet brengen. TT: Kampioenrechtsverkrachter Van Genechten. SHOTS: De gearresteerde van Genechten die Hitlergroet moet brengen terwijl politie en helpers menigte op afstand houden; 03.16 tt: De auto van de NSB-leider Mussert is na de bevrijding in gebruik bij de commandant Binnenlandse Strijdkrachten; Het opperbevel hiervan was gevestigd in Alexanderstraat 4. SHOTS: Vooraanzicht in Duitse legerkleur gespoten Mercedes-Benz met nummerplaat L-44058 (noot 2); 03.32 tt: De eerste jeep, de eerste carriers, alles was een bron van verheugde opwinding. SHOTS: Universal carrier en jeep met aanhanger, beiden beladen met Haagse jeugd, racen voorbij. Canades bemanning van carrier omstuwd door menigte; 03.58 tt: 8 Mei. Het matrozen jongenskoor kortte de wachttijd bij het stadhuis op de dag, waarop de Nederlandse Prinses Irene-brigade als eerste troepenmacht Den Haag zal binnentrekken (noot 3); SHOTS: zingend matrozenkoortje. TT: En daar zijn ze dan eindelijk ! Intocht van de Irene-brigade en ontvangst commandant op het stadhuis door burgemeester De Monchy. SHOTS: verkenningswagens, carriers en personeelvoertuigen rijden langs enthousiaste menigte. Kapitein van de brigade wordt op bordes begroet door autoriteiten (noot 4). Motorrijders en voertuigen rijden langs het bordes; 05.21 tt: Wiela Quarles komt vragen of Louis het einde gehaald heeft. Gelukkig wel ! SHOTS: Overste komt gebouw uit en stapt in legersedan die wegrijdt. TT: Parade der Binnenlandse Strijdkrachten door Den Haag, gekleed in blauwe overall en oude legerhelmen. SHOTS: voorafgegaan door muziekkorps marcheert colonne van Binnenlandse Strijdkrachten door de stad. Chauffeur en bijrijder van de brigade; 06.03 tt: De gehate Wehrmachtkommandantur wordt bureau van de Townmajor. Een verheugend bordje verwisselen. SHOTS: padvinders verlaten pand waarboven bord met opschrift Wehrmachtkommandantur en naast de entree bord met opschrift Town Major. TT: van Hotel des Indes wapperen de geallieerde vlaggen. SHOTS: vanaf hotelbalkon gedrapeerde Nederlandse vlag geflankeerd door Union Jack en Stars and Stripes. Op het plein voor het hotel legersedans en ambulances. TT: De eerste echte Schot met een rokje aan. SHOTS: Jeep met Schot in kilt aan het stuur stopt en vraagt marechaussee de weg; 06.47 tt: Dodenherdenking op Plein 1813. SHOTS: pan over menigte op het plein. TT: Bren-carriers en lichte vrachtauto's beginnen tot het normale straatbeeld te behoren. Fietsers zijn er practisch niet, omdat de bezetters vrijwel alle fietsen hebben geroofd. SHOTS: Canadese colonne pantserwagens, verkenningsauto's, brencarriers en getrokken geschut rijdt door de stad (noot 5); 07.37 tt: Op Duindigt wordt door Canadese troepen een wapenshow gehouden. Hier is de Duck, een nieuw amphibievoertuig, en de nieuwe zware tank met draaiende geschutskoepel. SHOTS: Dukw rijdt het terrein op gevolgd door Humber Mark III lichte verkenningsauto, pantserwagen Humber 4x4, Staghound pantserwagen met draaiende geschutskoepel en een witgespoten Rode Kruis jeep (noot 6); 08.02 tt: Een demonstratie snelvuur van het luchtafweergeschut. SHOTS: Afvuren van een 105 mm houwitser (noot 7). Sherman Firefly-tanks rijden over het terrein; 08.21 tt: Auto-wrak en kapotte huizen op het Smidswater. SHOTS: pan langs verwoeste panden op het Bezuidenhout. Verpletterde auto langs de rijweg. Verwoest pand. TT: Hier was de Franse ambassade. SHOTS: verwoest pand. TT: En hier was het ministerie van Justitie. SHOTS: Voor- en zijgevel van uitgebrande ministerie; 09.04 tt: Voor het eerst sedert zes jaar marcheren de padvinders weer door de stad in hun eigen uniformen, met hun eigen vlaggen, en met hun eigen muziek. SHOTS: voorop marcherende Canadese drumband. TT: Het kan weer en het mag weer; laten we er dankbaar voor zijn !; 09.23 tt: Langs de gehele kust zijn talloze bunkers gebouwd. Gecamoufleerd en ingegraven. SHOTS: bunker aan de zeezijde van het Kurhaus te Scheveningen. TT: Zelfs midden door Den Haag liep een anderhalve meter dikke muur van gewapend beton: de anti-tankmuur, die de invasie moest tegenhouden. SHOTS: gedeelte van anti-tankmuur met bunker waaruit kanonloop steekt. TT: Het laatste stuk hiervan werd pas in 1955 gesloopt; 10.00 Eindleader; 10.03 EINDE. |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 10'10'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | OORLOGBEVRIJD-HRE0000B4C9.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Kameraden |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1943 |
| Rechten: |
| Eerste deel van een wervingsfilm voor Nederlandse vrijwilligers voor de S.S. Iemand komt via een redding met een S.S.-er in contact, verdiept zich in hun werken en besluit vrijwilliger te worden. Hij wordt gekeurd in Den Haag en vertrekt vervolgens per trein naar een S.S. kamp in Sennheim (Duitsland) waar de militaire opleiding voor de S.S. plaats vindt. 00.00 Tekst: 'Kameraden', en andere titels 01.03 Beeld: landweg langs een Hollandse rivier, jonge mannen zwemmen in deze rivier en gaan zonnebaden 01.28 Een roeiboot met jonge kinderen erin. Een valt overboord en dreigt te verdrinken 01.55 De jonge mannen springen in het water om het jongetje te redden 02.28 Eenmaal op de kant hollen de kinderen weg en worden de redders verwelkomd 02.37 Na zich aangekleed te hebben, blijkt dat de ene redder een SS-uniform aanheeft, de ander blijkt in burger te zijn 03.14 De redder in burger krijgt het adres van de ander en komt als hij deze opzoekt bij het aanmeldingsbureau van de SS terecht aan de Hofvijver in Den Haag 03.33 De twee maken een praatje, waarbij de SS-er uitlegt wat er zoal gedaan wordt bij de SS, bovendien laat hij intekeningen van de andere vrijwilligers zien 04.19 Hierna gaan de twee naar buiten en lopen pratend langs de Hofvijver, waaarbij de SSer de ander probeert over te halen zich ook als vrijwilliger te melden 05.21 Na afscheid te hebben genomen vertrekt de nog vrije redder weer naar Amsterdam, waar hij peinzend over de Dam loopt. Hij besluit om naar een filmvoorstelling van de SS te gaan in de Grote Club 05.53 Hierna leest hij in een krant een artikel over de vrijwilligers van de Waffen SS 05.55 Beelden van de keuring 06.35 De nieuwe vrijwilliger (redder no. 2) zet zijn handtekening als bekrachtiging van zijn toetredeing tot de SS 06.45 Vrijwiliger met koffer op weg naar de Dierentuin in Den Haag 07.38 Waar ze leefgoed voor de reis meekrijgen, nl. worst brood en boter 07.41 De nieuwe vrijwilligers marcheren naar station Hollands Spoor. Voorop loopt de militaire kapel van de SS 08.19 Na vertrek uit Den Haag ziet men opnames van de reis langs de Rijn 08.29 Aankomst van de trein te Sennheim 09.04 De uniformen worden uitgedeeld 09.26 De burger wordt langzaam getransformeerd tot soldaat door wassen en omkleden (weer zien we de redder, die zich aangemeld heeft) 10.04 Rondgang door het kamp waarbij de keuken uitgebreid bezichtigd wordt 10.47 Ook enkele werkplaatsen 11.09 De tandarts 11.18 Hygiene in het kamp wordt besproken 11.26 Ook krijgt men een toelichting bij de bibliotheek 12.08 Militaire opleiding: marcheren, groeten enz. 12.48 Einde |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 12'47'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | KAMERADENACTE-HRE00003317.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Kameraden |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1943 |
| Rechten: |
| Tweede deel van een wervingsfilm voor Nederlandse vrijwilligers bij de S.S.. In het opleidingskamp Sennheim voltooien de vrijwilligers hun opleiding. Men ziet sport en theorielessen. S.S. Reichsfuhrer Himmler bezoekt het kamp. De volleerde S.S.-ers worden beedigd en vertrekken vervolgens per trein naar Klagenfurt, de eerste standplaats van de nieuwe compagnie. 00.00 Voordat het compagnie nieuwelingen in het kamp aan tafel mag brengt men eerst de groet 00.20 Er wordt muziek gemaakt in de eetzaal waar officieren en manschappen gezamenlijk de maaltijd gebruiken 00.40 Ontspanning in de slaapzalen. De hoofdrolspeler (zie film onder arch.nr. 02-1108-1) schrijft een brief naar huis en probeert aan de verplichte middagrust te ontkomen, wat niet toegestaan is 01.15 Na de middagrust luistert men gemeenschappelijk naar de radio 01.34 De moeder van de hoofdrolspeler krijgt een brief. Ze is gekleed in klederdracht en woont bij een boerderij 02.01 Reichsfuhrer SS Himmler bezoekt de Nederlandse vrijwilligers in hun 'Lager' (opleidingskamp). Himmler inspecteert de troepen en spreekt daarna informeel met enkele vrijwilligers 02.24 De vrijwilligers geven een demonstratie van hun kunnen; oefeningen met een grote hoepel, stormbaan, speerwerpen, discuswerpen 03.34 Himmler houdt een toespraak voor de vrijwilligers. De commentaarstem benadrukt dat de toekomst van onze cultuur afhangt van deze SS-mannen 03.49 De theorielessen van de opleiding. De commentaarstem vertelt dat er les wordt gegeven in volkerenrecht. Men ziet naast de banken echter een serie foto's die alleen gebruikt kunnen worden voor de lessen rassenkunde 04.15 Soldaten krijgen tijdens hun opleiding ook films te zien. Er wordt o.a. 'Germaanse Wapenbroeders' gedraaid. (Dit zou een film zijn over de eendrachtige strijd der Germaanse Volkeren) 04.40 Hierna volgen weer theorielessen in de schoolbanken 04.58 De hoofdrolspeler krijgt een brief van thuis. Zijn moeder klaagt over geldgebrek. Er volgt nu een scene waaruit blijkt dat het voor vrijwilligers mogelijk is bij de SS geld te lenen om naar huis te sturen 06.23 Vrijwilligers zijn op weg naar de beediging na afloop van hun opleiding 06.42 Na aankomst wordt de plechtigheid gehouden met tromgeroffel, trompetgeschal enz. 07.30 Men zweert de eed 07.49 Ontspanning voor de nieuw geeenstalleerde SSers. Er is een bonte avond georganiseerd met klompendansjes e.d. 09.15 De vrijwilligers krijgen ook een pasje om het terrein te verlaten; ze bezoeken o.a. een stadje in de buurt (Elzas) 10.52 Appel: s'avonds moeten ze weer op tijd binnen zijn 11.28 Aankomst van een trein met een nieuwe lichting vrijwilligers uit Den Haag. Met deze trein zal de zojuist opgeleide compagnie naar Klagenfurt vertrekken 12.12 Hoofdrolspeler ontmoet de Untersturmfuhrer die hem in Den Haag bij de SS heeeft ingeschreven. 12.43 Vertrek van de compagnie naar Klagenfurt 12.52 Einde |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 12'53'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | KAMERADENACTE-HRE00003319.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
| Titel: | Spiegel der beweging (x) - n.s.b.-actualiteiten |
| Archief: | Beeld en Geluid |
| Maker: | |
| Datering: | 1943 |
| Rechten: |
| NSB-filmjournaal uit de bezettingstijd. Bevat de volgende onderwerpen : Bij Amersfoort wordt een bijeenkomst gehouden waarbij een S.S. bataljon wordt beedigd. In Lunteren vindt de kameraadschapsdag plaats op het terrein van de Goudsberg, waarbij kameraden met elkaar picknicken. In Den Haag in de schouwburg wordt de Nederlandse Kutuurkamer ingewijd. De verschillende hoofden van gilden worden voorgesteld aan de Rijkscommissaris. In Amsterdam houdt Sinterklaas zijn intocht. Mevr. Paardekoper wordt begraven op de R.K.-begraafplaats, die tijdens de plechtigheid bezet is door W.A.-mannen.
00.00 Aankomst van Seyss Inquart, Rauter, en Mussert in Amersfoort voor de beediging van een nieuw bataljon SS-ers 00.26 De eedsaflegging 00.39 Mussert houdt een toespraak, waarbij Seyss Inquart toehoort, daarna spreekt deze zelf tot de mannen 01.06 De luisterende Demelhuber (Gruppenfuhrer der SS), Rauter en Mussert 01.34 Einde 01.36 Kameraadschapsdag te Lunteren, gehouden op 2de Pinksterdag 01.41 Muziekkorps betreedt het terrein van de Goudsberg 01.50 De kameraden picknicken met elkaar 02.13 Mussert, geflankeerd door van Geelkerken en Kessler, loopt over het terrein. Van Geelkerken deelt handtekeningen uit 02.45 Einde 02.46 Tekst : De Nederlandse Kultuurkamer ingewijd in de Haagse schouwburg 02.50 Goedewaagen begroet Seyss Inquart 02.55 Goedewaagen stelt de verschillende hoofden van de gildes aan Seyss Inquart voor, waarna een ronde tafel gesprek plaats vindt 03.11 Toespraak van Goedewaagen in de schouwburgzaal 03.38 Voorste rij : Seyss Inquart, Schmidt, Rauter, en een onbekende 03.42 Toespraak van Seyss Inquart 04.00 Einde 04.01 Intocht Sint Nicolaas in Amsterdam 04.22 De Sint komt aan bij het concertgebouw 04.39 Sinterklaas betreedt het concertgebouw, op de achtergrond ziet men het ijsclubterrein. In het concertgebouw viert men het sinterklaasfeest ten behoeve van Winterhulp 04.53 Einde 04.54 Tekst : Kerkelijk politieke misstanden 05.00 Begrafenisoptocht van mevrouw Paardekooper 05.20 De R.K. begraafplaats is bezet door W.A.-mannen, zodat mevr. Paardekooper, als NSB-er, toch in gewijde grond begraven kan worden 05.47 De kist zakt in het graf 06.00 Einde |
| Kleur: | nee |
| Geluid: | nee |
| Duur: | 1'36'' |
| Vorm: |
| Filmnummer: | NSBACTUALITEI-HRE0002F82C.mxf |
| Locatie(s): | Amsterdam; Goudsberg; Lunteren; Den Haag; Amersfoort |
